Փաշինյան. Ռուսաստանում կան շրջանակներ, որոնք հետաքրքրված չեն Հայաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև խաղաղությամբ

Արմինֆո. Ռուսաստանում կան շրջանակներ, որոնք կարծում են, որ Հայաստանի և Թուրքիայի, ինչպես նաև Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը իրենց համար անբարենպաստ է, քանի որ դա կհանգեցնի Հայաստանի անկախության ամրապնդմանը։ Այս մասին փետրվարի 13-ին լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

«Ես հաճախ լսում եմ, թե ինչպես են ընդդիմությունը մեզ մեղադրում թուրքամետ կամ ադրբեջանամետ լինելու մեջ։ Սակայն հարցն այն է, թե ով կարող է դառնալ արդյունավետ առաջնորդ մեր տարածաշրջանում՝ մեկը, ով ձգտում է խաղաղության իր հարևանների հետ, թե՞ մեկը, ով նախընտրում է մշտական ​​​​բախում», - հարցրել է վարչապետը։

Ըստ Փաշինյանի, երկրի ինքնիշխանությունը ուղղակիորեն կախված է այս նույն սկզբունքից։ «Ես կարող եմ ուրախությամբ ասել, որ իմ այն ​​տեսակետը, որ Ռուսաստանը հակամարտություն է հրահրում Հայաստանի և այլ երկրների միջև՝ մեր կախվածությունը պահպանելու համար, բոլորը չեն կիսում։ Ամեն դեպքում, իմ գործընկերը՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, չի աջակցում այս տեսակետին, ինչպես նաև Ռուսաստանի վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Նրանք կարծում են, որ խաղաղությունը օգտակար է և՛ Ռուսաստանի, և՛ Հայաստանի, ինչպես նաև ամբողջ տարածաշրջանի համար», - հավելեց Փաշինյանը։

Վարչապետը նաև անդրադարձավ այն մեղադրանքներին, որ Թրամփի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման ճանապարհի (TRIPP) շրջանակներում կան ուժեր, որոնք առաջարկում են շրջանցել Հայաստանը Մեղրիից հետո, քանի որ այդ տարածքում երկաթուղին գտնվում է Ռուսաստանի վերահսկողության տակ։ «Մենք անում ենք ամեն ինչ, որպեսզի հստակ լինի. այո, այն գտնվում է Ռուսաստանի վերահսկողության տակ, բայց այն Հայաստանի սեփականությունն է։ Մենք վստահ ենք, որ Ռուսաստանը խոչընդոտներ չի ստեղծի տարածաշրջանային նախագծերի համար։ Ես այս մասին խոսել եմ Ռուսաստանի նախագահի հետ և գիտեմ, որ նա աջակցում է այս նախաձեռնություններին։ Խնդիրն այն է, որ շատ երկրներում՝ Արևմուտքում, Արևելքում, Հարավում և Հյուսիսում, կա կարծիք, որ Նախիջևանից հետո երկաթուղին չպետք է անցնի Հայաստանով՝ Ռուսաստանի կողմից երկաթուղու վերահսկողության պատճառով», - հայտարարեց Փաշինյանը։

ՀՀ վարչապետը վստահեցրեց, որ իրենք չեն մտադիր գործել Ռուսաստանի դեմ, սակայն երկաթուղու Ռուսաստանի վերահսկողության պատճառով խնդիրներ են առաջանում իրենց շահերի համար։ Այս առումով Փաշինյանը հայտարարեց, որ Հարավկովկասյան երկաթուղու (ՀԿԵ) կառավարումը կարող է փոխանցվել բարեկամ երկրի՝ կամ Հայաստանին, կամ Ռուսաստանին։ Օրինակ, նա որպես հնարավոր թեկնածուներ նշել է Ղազախստանը, ԱՄԷ-ն կամ Կատարը։

Ավելի վաղ Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը 2026 թվականի փետրվարի 10-ին հայտարարել էր, որ երկիրն արդեն «պահպանել» է իր դիրքորոշումը TRIPP-ին («Թրամփի երթուղի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար») մասնակցելու հարցում։ Մասնավորապես, նա նշել էր, որ Ռուսաստանի դիրքը տարածաշրջանի ենթակառուցվածքներում մնում է հիմնարար. «Ռուսական երկաթուղիների» դուստր ձեռնարկություն Հարավկովկասյան երկաթուղին» մինչև 2038 թվականը Հայաստանի ամբողջ երկաթուղային ցանցը կառավարելու կոնցեսիա ունի, իսկ գծերն իրենք համապատասխանում են ռուսական երկաթուղային չափորոշչին։ Նրա խոսքով՝ տարածաշրջանն օգտագործում է ռուսական երկաթուղային չափսը։ Ռուս սահմանապահները տեղակայված են Իրան-Հայաստան սահմանին, ուստի պետք է հաշվի առնել նաև Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին։ Այս պայմաններում պարզ է, որ գործընկերները չեն կարող գործել առանց Ռուսաստանի։

Փաշինյանը նաև ողջունեց Ռուսաստանի փոխվարչապետ Օվերչուկի հայտարարությունը հայկական երկաթուղու երկու հատվածների վերականգնման վերաբերյալ էական բանակցություններ սկսելու մասին, որոնք դրանք կկապեն Ադրբեջանի և Թուրքիայի երկաթուղիների հետ։ Փոխվարչապետի խոսքով՝ վերականգնվող հատվածների ընդհանուր երկարությունը մոտավորապես 1.6 կմ և 12.4 կմ է։ Բանակցությունների ընթացքում նախատեսվում է որոշել նախագծի իրականացման տեխնիկական, ֆինանսական և այլ եղանակները։

Այնուամենայնիվ, Փաշինյանը հայտարարեց, որ որևէ բանակցությունների անհրաժեշտություն չկա, քանի որ դրանք չեն ներառում տասնյակ միլիոնավոր դոլարների արժողությամբ որևէ խոշոր ներդրումային ծրագիր։ Մի դեպքում, վարչապետը նշեց, որ տվյալ հատվածը 3 կմ երկարություն ունի՝ Երասխում, իսկ մյուսում՝ 1 կմ։ «Այսինքն՝ սա այն թեման չէ, որի շուրջ մենք դեռ բանակցում ենք։ Այստեղ քննարկելու կամ բանակցելու բան չկա։ Մինչ մենք սա քննարկում ենք, Հայաստանը կրկին կմնա հաղորդակցությունից դուրս։ Հետևաբար, մենք նախ պետք է այն կառուցենք, իսկ հետո, եթե անհրաժեշտ լինի, բանակցենք», - եզրափակեց ՀՀ վարչապետը՝ ոչ առանց իրոնիայի։