Փորձագետ․ Հարավային Կովկասը լուրջ հետաքրքրություն չի ներկայացնում ԱՄՆ-ի համար

Արմինֆո. Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի եւ նրա համախոհների ռազմավարության տեսանկյունից Հարավային Կովկասը Միացյալ Նահանգների համար առաջնային տարածաշրջան չէ. նույնիսկ, ազգային անվտանգության փաստաթղթերում տվյալ տարածաշրջանը գրեթե չի հիշատակվում:

Այդ մասին "ԱՄՆ ռազմավարությունը Հարավային Կովկասում և նրա շուրջ" թեմայով Երևան-Մոսկվա տեսակամուրջի ժամանակ հայտարարել է "Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց" ԳՀՀ-ի Համաշխարհային ռազմական տնտեսության և ռազմավարության ինստիտուտի փոխտնօրեն, Ռուսաստանի Պլեխանովի անվան տնտեսագիտական համալսարանի դոցենտ Գեորգի Ասատրյանը ՝ մեկնաբանելով ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը Բաքու և Երևան:

Փորձագետի կարծիքով ՝ նախագահ Թրամփը Հարավային Կովկասը չի դիտարկում որպես իր շահերի իրագործման համար կարևոր տարածաշրջան: Ավելին, Ասատրյանն ընդգծել է, որ այս համատեքստում ԱՄՆ-ի վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ իշխող դասի կողմից ընկալվում է որպես երկրորդ կամ երրորդ մակարդակի երկրի նկատմամբ:

Ասատրյանի խոսքով՝  գոյություն ունի այս տարածաշրջանում ԱՄՆ շահերի վրա ազդող գործոնների համալիր։ "Գործոնների այս համալիրի մեջ, իհարկե, մտնում են Ռուսաստանին և Իրանին զսպելու փորձերը. դրանք դասական աշխարհաքաղաքական ասպեկտներ են, որոնք պահպանվում են, թեև դրանց նշանակությունը կարող է տարբեր լինել։ Երկրորդ՝ Թրամփի համար կարևոր է առաջ տանել Իսրայելի շահերը, որոնց մեջ մտնում է նաև Իրանին զսպելը ։ Հարավային Կովկասի որոշ երկրներ արդեն ներգրավված են այդ գործընթացներում, իսկ մյուսները փորձում են հակազդել այդ գործընթացին", - պարզաբանել է փորձագետը։

Բացի այդ, ինչպես նշել է Ասատրյանը, Թրամփին հետաքրքրում է բիզնեսն ու էներգետիկան ։ "Նրա համար կարեւոր են այն տարածաշրջանները, որտեղ կարելի է կապիտալիզացնել ԱՄՆ - ի քաղաքական ազդեցությունը, որտեղ նրան կվճարեն կամ որտեղ նա կկարողանա շահավետ գործարքներ կնքել ։ Այդ տեսանկյունից Ադրբեջանն այսօր ավելի լուրջ քաղաքական դերակատար է", - կարծում է փորձագետը։

Այնուհետև փորձագետը խոստովանել է, որ Ջեյ Դի Վենսի տարածաշրջանային շրջագայության ժամանակ Վենսի Բաքու կատարած այցի լրջությունն ու արդյունավետությունը զգալիորեն բարձր էին ։ "Այնտեղ մարդիկ իրենց ավելի զուսպ են պահել եւ խոսել են ամերիկյան բիզնեսի լուրջ ներկայացուցիչների մասնակցությամբ գործերի մասին", - պարզաբանել է նա: Գլոբալ առումով, ինչպես նշել է Ասատրյանը, Թրամփի վարչակազմի համար Հարավային Կովկասում ռազմավարությունը կոնտրագենտների որոնումն է, որոնցից հնարավոր կլինի գումար վաստակել: Այս առնչությամբ նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Հայաստանին մատակարարված հետախուզական դրոնները իրենցից ներկայացնում են 2010 թվականի տեխնոլոգիաներ և որևէ արտառոց բան չունեն: "Այդ դրոններն իրենց չեն դրսևորել մարտական գործողություններում և ստանդարտ հետախուզական սարքեր են։ Ռազմական փորձագետներից շատերի կարծիքով՝ դրանց բարձր արժեքն արդարացված չէ։ Այսինքն, ինչը չեն ափսոսացել,  ամերիկացիները թանկ են վաճառել։ Դա ակնհայտ է։ Դրոններն, ընդհանուր առմամբ, այնպիսի բան են, որ ինքնուրույն պետք է արտադրել։ Նույնիսկ, երրորդ աշխարհի երկրներն արդեն դա անում են ինքնուրույն: Ես գիտեմ, որ Հայաստանում դրոնների արտադրության որոշ մշակումներ են եղել, եւ նման գումարով 2010թ. տեխնոլոգիաների գնումը արգելակելու է այդ զարգացումը", - նշել է փորձագետը։

Ասատրյանը նաեւ կարեւոր է համարել ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ Կովկասում Թրամփի վարչակազմի շահերի մեջ մտնում են էներգետիկ եւ տնտեսական գործարքները, որտեղ, իհարկե, հարուստ Ադրբեջանն իր աշխատանքային գործարար շփումներով առաջնային է: "Սակայն խորքային աշխարհաքաղաքական նախագծեր այս համատեքստում չկան և չեն եղել, քանի որ առկա են համարժեք սահմանափակումներ ՝ ի շահ տարածաշրջանում ամերիկյան քաղաքականության ՝ հաշվի առնելով նրա դիրքն ու սահմանափակումները տնտեսության և ենթակառուցվածքների առումով", - եզրափակել է փորձագետը:

Հիշեցնենք, որ Վենսը Երևանում էր փետրվարի 9-10-ը, որից հետո մեկնել է Բաքու, որտեղ հանդիպումներ է ունեցել Ադրբեջանի ղեկավարության հետ: