Ռուս քաղաքագետ․ TRIPP-ը նպատակ ունի Ռուսաստանին վերջնականապես դուրս մղել Հարավային Կովկասից

Արմինֆո.  "Թրամփի երթուղին հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման" (TRIPP) քաղաքականացված նախագիծ է, որն, առաջին հերթին, ուղղված է տարածաշրջանում ԱՄՆ ազդեցության ամրապնդմանը և Ռուսաստանի վրա ճնշմանը ՝ նրան վերջնականապես Հարավային Կովկասից դուրս մղելու նպատակով: Այդ մասին հայտարարել է ռուս քաղաքագետ, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Ալեքսանդր Դուդչակը՝ Երևան-Մոսկվա տեսակամուրջի ժամանակ։

Այդ առնչությամբ նա արձանագրել է, որ այսօր քաղաքական նպատակահարմարությունը հաճախ որոշում է քաղաքական գործիչների, այդ թվում ՝ Հայաստանի իշխանությունների որոշումները։ Դուդչակը խոստովանել է, որ նախագիծը կարող էր նպաստել տարածաշրջանի զարգացմանը, սակայն կոչ է արել, որ դրա իրական նպատակը ոչ թե տնտեսական առաջընթացն է, այլ տարածաշրջանի գործերը վերահսկելն ու միջամտելը:

Նա հիշեցրել է, որ նախագծի նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացվելու է ամերիկյան լիցենզավորված ընկերության կողմից, որին պատկանելու է բաժնետոմսերի 74 տոկոսը, և որը վարձակալելու է տարածքը 49 տարով: "Իսկ Հայաստանին բաժին կհասնի մասնակցության միայն 26 տոկոսը։ Այսպիսով, Հայաստանի համար տնտեսական շահը հանգում է նրան, որ տարածաշրջանում գերիշխելու է ամերիկյան ազդեցությունը։ Դա ներառում է ԱՄՆ ռազմական ներկայություն ու մատակարարվող բեռների նկատմամբ վերահսկողություն, ինչպես նաև փոխադրվող ապրանքների մասին ամբողջական տեղեկատվություն", - նշել է քաղաքագետը։

Ամփոփելով՝ Դուդչակը նշել է, որ այլ երկրներում, օրինակ, Նիգերիայում, ԱՄՆ-ի նախկին միջամտությունների պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման նախագծերից օգուտ ակնկալելը չափազանց դժվար է, այդ թվում ՝ Հայաստանի համար:

Հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել է Վաշինգտոնում ստորագրված 

«Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ Մասնավորապես, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնմանը։ «Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման համար՝ 49 տարի նախնական ժամկետով նրան տրամադրվող կառուցապատման իրավունքով։ Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության 74% մասնաբաժինը և պահպանել 26% մասնաբաժինը։ Ակնկալվում է, որ այս համագործակցությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը հավելյալ սեփականության տրամադրմամբ նրա մասնաբաժինը դարձնելով 49%։ Ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության բաժնետերերի փոփոխությունը (ներառյալ մասնաբաժինների վաճառք, նվիրատվություն, միավորում, անջատում, վերակազմակերպում կամ որևէ այլ իրավական կամ փաստացի գործողություն) և վերջնական շահույթի սեփականատերերի փոփոխությունը ենթակա կլինի Հայաստանի և ԱՄՆ կառավարությունների հետ նախօրոք համաձայնեցմանը», - ասվում է փաստաթղթում։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ "Խաղաղության հռչակագիր"։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանն իր նախիջեւանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով եւ Իրանով: