
Արմինֆո. Եվրոպայում կրոնական ազատության ֆորումը (FOREF Europe) դատապարտում է Հայաստանի իշխանությունների ոտնձգությունները Հայ Առաքելական Եկեղեցու ազատության, ինքնավարության և անկախության նկատմամբ: Այդ մասին Twitter-ում (X) գրել է Եվրոպայում կրոնական ազատության ֆորումի նախագահ Յան Ֆիգելը՝ հրապարակելով հայտարարությունը:
"Վերջին շաբաթվա ընթացքում մի շարք ագրեսիվ գործողությունների ընթացքում Հայաստանի կառավարությունը ՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, ուժեղացրել է իր արշավն ընդդեմ Հայ Առաքելական Եկեղեցու ՝ լուրջ տագնապ առաջացնելով կրոնի ազատության խախտումների կապակցությամբ երկրում, որը հպարտությամբ հայտարարում է, որ դարձել է առաջին երկիրը, որը 301 թվականին ընդունել է քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն",- ասվում է հայտարարության մեջ:
Նշվում է, որ վերջին 24-48 ժամվա ընթացքում Հայաստանի իշխանությունները դադարեցրել են Հոգևոր ծառայության ծրագրերը: Մասնավորապես, 2026 թվականի հունվարի 29-31-ը ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հրամանագիր է ստորագրել փետրվարի 1-ից ՀՀ Զինված ուժերի Հոգևոր ծառայության ծրագրի գործողությունը դադարեցնելու մասին: Սա ավարտում է 1997 թվականին հիմնադրված այդ կառույցի աշխատանքը (որի արմատները գալիս են երջանկահիշատակ Գարեգին Ա Կաթողիկոսի և պետական գործիչ Վազգեն Սարգսյանի նախաձեռնություններից), որի շրջանակներում տասնյակ հոգևորականներ ուղարկվել էին զորամասեր ՝ զինվորներին հոգևոր աջակցություն ցուցաբերելու համար ։ "Հաղորդվում է, որ հոգևորականները հրաժարվել են ենթարկվել կառավարության ճնշմանը, որն ուղղված է Գարեկին Բ կաթողիկոսի նկատմամբ եկեղեցական բարենորոգմանը, ինչը հանգեցրել է եկեղեցու միակողմանի փակման: Քննադատները, այդ թվում ՝ ընդդիմադիր պատգամավորները և Եկեղեցու ներկայացուցիչները, սա անվանում են հարձակում հոգևոր անվտանգության և ազգային ավանդույթների վրա, քանի որ Քանաքեռի բանակային եկեղեցին այժմ փակ է զինվորների համար", - ասվում է հայտարարության մեջ։
Ավելին, FOREF Europe-ն ուշադրություն է հրավիրում այն փաստի վրա, որ Հայաստանի քննչական մարմինները բարձրաստիճան հոգևորականների համար ելքի արգելքներ և սահմանափակումներ են կիրառել: "Իշխանությունները երկու արքեպիսկոպոսների եւ երեք եպիսկոպոսների համար ելքի արգելքներ են սահմանել՝ արգելելով նրանց մասնակցությունը Համաշխարհային հայկական եկեղեցու Եպիսկոպոսական ժողովին, որը նախատեսված է փետրվարի 16-19-ը Ավստրիայում: Դա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամներին ծանուցագրեր են ուղարկվել Քննչական կոմիտեից ՝ "դատական ակտի կատարմանը խոչընդոտելու" մեղադրանքով, ինչը լայնորեն դիտարկվում է որպես քաղաքական դրդապատճառներով միջամտություն եկեղեցական կառավարմանը", - ասվում է հայտարարության մեջ։
Նշվում է, որ այդ գործողությունները հետապնդումների ավելի լայն միտման շարունակությունն են, որը սկսվել է 2025 թվականի կեսերից, երբ Հայաստանի կառավարությունը հրապարակայնորեն պահանջեց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի հրաժարականը՝ նրան մեղադրելով ոչ լեգիտիմության մեջ և պահանջելով պետության ազդեցության տակ "բարենորոգում" իրականացնել:
"Մարդու իրավունքների պաշտպանները զգուշացնում են, որ այդ միջոցները պետության աննախադեպ միջամտություն են եկեղեցու ինքնավարությանը ՝ կրկնելով կրոնական ինստիտուտներին ենթարկելու խորհրդային դարաշրջանի մարտավարությունը: Դիմակայությունը սպառնում է խաթարել Հայաստանի ազգային ինքնությունը, նրա մշակութային ժառանգությունն ու կայունությունը՝ տարածաշրջանային լարվածության ֆոնին", - ասվում է հայտարարության մեջ։
FOREF-ի եվրոպական մասնաճյուղի նախագահ Յան Ֆիգելը դատապարտել է այդ գործողությունները ՝ հայտարարելով․ "Մենք ականատես ենք լինում Հայաստանում կրոնի ազատության և Սահմանադրության դեմ ուղղված հակաիրավական գործողությունների. հատկապես Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ ուղղված գործելակերպն անընդունելի է իրավական, քաղաքական և էթիկական տեսանկյունից", և զգուշացնելով, որ "դա վնաս է հասցնում ոչ միայն Եկեղեցուն, այլև՝ ողջ երկրին և ողջ ժողովրդին":