
Արմինֆո. "Թրամփի երթուղին" կամ TRIPP-ը հայ-ամերիկյան նախագիծ է Ադրբեջանի և Թուրքիայի համար։ Այդ մասին հունվարի 29-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։
Նրա խոսքով՝ ներկայիս ձեւաչափով, երբ ամերիկյան ընկերությանը հայկական կողմի հետ ստեղծվող համատեղ ձեռնարկությունում փոխանցվում է բաժնետոմսերի 74 տոկոսը, Հայաստանի շահերն ընդհանրապես չեն երեւում: Ավելին, շարունակել է նախկին նախագահը, Հայաստանն արդեն դարձել է ոչ թե նախագծի կողմ, այլ կիսակողմ, տեխնիկական տարր։ Տարանցիկ հնարավորություններ ունեցող երկրներն ունեն երկու գործոն՝ տնտեսական և աշխարհագրական։ Իսկ ԱՄՆ-ին բաժնետոմսերի 74 տոկոսի փոխանցումը նշանակում է աշխարհագրական գործոնի զրոյացում։ Մասնավորապես, նախագիծն իր մեջ վտանգներ է պարունակում հայկական պետության անվտանգության համար, քանի որ ԱՄՆ - ի համար շատ ավելի կարևոր նշանակություն ունի Իրանի հետ սահմանների վերահսկողության հաստատումը: "Ընդ որում, նախագծի նկատմամբ որևէ տնտեսական հետաքրքրություն ես՝ անձամբ, չեմ տեսնում։ Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների հետ ԱՄՆ-ի առևտրի ծավալը կազմում է նրանց ընդհանուր ապրանքաշրջանառության ընդամենը 0,04% - ը ։ Համաձայնեք, որ սա աննշան մեծություն է, որի հետևում դիտվում է տնտեսական մոտիվացիայի բացակայությունը։ Վաշինգտոնի գլխավոր նպատակը Իրանի սահմանների վերահսկողությունն է", - համոզմունք է հայտնել ՀՀ նախկին նախագահը՝ դրանում տեսնելով նաև Իսրայելի ազդեցությունը։
Ռոբերտ Քոչարյանը կարծում է, որ նախագիծը կարող է արդյունավետ լինել միայն այն դեպքում, եթե այն ընդլայնվի և հասցվի մինչեւ Երասխ: Այդ դեպքում կգործարկվի տրանսպորտային ամբողջ ենթակառուցվածքը, այլ ոչ թե դրա առանձին մասերը։ Նա քննադատել է սպասվող բազմամիլիարդանոց ներդրումների մասին պնդումները, նշելով, որ խոսքն, ըստ նախագծի, ընդամենը 42 կմ երկաթուղու մասին է։ "Երբ 42 կմ ճանապարհի դեպքում խոսում են միլիարդների մասին, դա ուղղակի ծիծաղելի է թվում։ Այդ դեպքում ռելսերը պետք է պատրաստված լինեն մաքուր ոսկուց։ Ծրագրի իրական արժեքը 80- 90 մլն դոլար է, և Հայաստանը լիովին ի զորու է իրականացնել իր մտահղացումը՝ սեփական ուժերով", - ասել է նախկին նախագահը, հավելելով, որ ճանապարհի այդ հատվածի շահագործման ազդեցությունը կլինի նվազագույն։
Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8 - ին Վաշինգտոնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել են համատեղ հռչակագիր, որում ամրագրված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները կարգավորելու մտադրությունը ։ Թրամփը հայտարարել է, որ կարգավորվել է առանցքային հարցը, որը խանգարում էր Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը, եւ դա տարանցիկ երթուղու բացման հարցն է, որը կմիացնի Ադրբեջանի հիմնական տարածքն իր էքսկլավ Նախիջեւանին ՝ հայ-ամերիկյան կոնսորցիումի մասնակցությամբ: Հայաստանի տարածքում "Թրամփի երթուղու" տրանսպորտային ենթակառուցվածքի մշակմամբ և կառուցմամբ կզբաղվի TRIPP Development ընկերությունը։ Վաշինգտոնը կտնօրինի դրա 74 տոկոսին, իսկ Երեւանը՝ 26 տոկոսին։ Հայ-ամերիկյան այդ համատեղ ձեռնարկությունը կգրանցվի Հայաստանում և իրավունք կստանա զարգացնել երկաթուղային և ավտոմոբիլային ճանապարհների, նավթա - և գազատարների, ինչպես նաև օպտիկամանրաթելային մալուխների անհրաժեշտ ենթակառուցվածքները: Նախագծի կառավարումը կփոխանցվի ամերիկյան ընկերությանը՝ 49 տարի ժամկետով։