Թրամփն ու Ալիևը քննարկել են հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացը

Արմինֆո. Դավոսում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփի հանդիպման ժամանակ ընդգծվել է Թրամփի պատմական դերը նախորդ տարվա օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության օրակարգի առաջմղման շուրջ պայմանավորվածությունների ձեռք բերման գործում։

Ինչպես հաղորդում է «Ազերթաջ»-ը, Ալիևն անդրադարձել է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերին: Նշելով, որ տարածաշրջանում արդեն խաղաղություն է հաստատվել, Ալիևն ասել է, որ դա իր արտացոլումն է գտնում նաև երկու երկրների միջև առևտրային հարաբերությունների կարգավորման վրա: Մասնավորապես, նա ընդգծել է Ադրբեջանից Հայաստան նավթամթերքի արտահանումը, ինչպես նաև ներկրվող հացահատիկի առաքումը Հայաստան՝ Ադրբեջանի երկրի տարածքով:

Այնուհետև նա նշել է, որ, այսպես կոչված, "Զանգեզուրի միջանցքը", այդ թվում ՝ TRIPP նախագիծը կարևոր դեր են խաղում տարածաշրջանային կապի տեսանկյունից։

Զրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվել Խաղաղության խորհրդի նշանակությանը, որն ստեղծվել է ԱՄՆ նախագահի նախաձեռնությամբ, կարեւորվել է այդ ինստիտուտի դերը  Մերձավոր Արեւելքում խաղաղության ամրապնդման, ինչպես գլոբալ հակամարտությունների կարգավորման գործումը  ներդրման տեսանկյունից։ Խաղաղության խորհուրդ Ադրբեջանին որպես հիմնադիր պետություն հրավիրելը գնահատվել է որպես Ադրբեջանի և ԱՄՆ-ի միջև ռազմավարական գործընկերության և  մոլորակի վրա խաղաղության առաջխաղացման գործում Ադրբեջանի դերի դրսեւորում:

Զրույցի ընթացքում պետությունների ղեկավարները մտքեր են փոխանակել երկկողմ կապերի հեռանկարների շուրջ, կարևորել տարբեր մակարդակներում փոխայցելությունների և շփումների դերը հարաբերությունների խորացման գործում:

Հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել է Վաշինգտոնում ստորագրված  «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ Մասնավորապես, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնմանը։ «Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման համար՝ 49 տարի նախնական ժամկետով նրան տրամադրվող կառուցապատման իրավունքով։ Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության 74% մասնաբաժինը և պահպանել 26% մասնաբաժինը։ Ակնկալվում է, որ այս համագործակցությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը հավելյալ սեփականության տրամադրմամբ նրա մասնաբաժինը դարձնելով 49%։ Ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության բաժնետերերի փոփոխությունը (ներառյալ մասնաբաժինների վաճառք, նվիրատվություն, միավորում, անջատում, վերակազմակերպում կամ որևէ այլ իրավական կամ փաստացի գործողություն) և վերջնական շահույթի սեփականատերերի փոփոխությունը ենթակա կլինի Հայաստանի և ԱՄՆ կառավարությունների հետ նախօրոք համաձայնեցմանը», - ասվում է փաստաթղթում։

2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ "Խաղաղության հռչակագիր"։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանն իր նախիջեւանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով եւ Իրանով:-