
Արմինֆո. 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ից Բաքվում պահվող հայ գերի Վիգեն Էուլջեքջյանը երկար ժամանակից ի վեր առաջին անգամ նամակ է ուղարկել ընտանիքին: Այդ մասին Twitter-ի (X) իր միկրոբլոգում հաղորդել է Հայ որբերի օգնության ընկերության (SOAR) նախագահ Լուչիանա Մինասյանը։
"SOAR-ը՝ Հայ որբերի օգնության ընկերությունը (Բուենոս Այրեսի բաժանմունք), հաստատում է, որ այսօր Ադրբեջանում կալանավորված լիբանանահայ քաղաքացիական անձի՝ պարոն Վիգեն Էուլջեքջյանի ընտանիքը ստացել է պարոն Էուլջեքջյանի կողմից իր կնոջը՝ տիկին Լինդա Էուլջեքջյանին ուղարկված անձնական ձեռագիր նամակը։
Այս նամակի ստացումը խորապես հուզիչ և նշանակալից պահ է ընտանիքի համար՝ լռությամբ, անորոշությամբ և հոգեբանական դժվարություններով լի երկարատև ժամանակահատվածից հետո։ Պարոն Էուլջեքջյանի ցանկացած հաղորդակցություն կարևոր նշանակություն ունի՝ ծառայելով ոչ միայն որպես կյանքի հաստատում, այլև որպես կենսական հուզական և մարդկային կապ ամուսնու և կնոջ միջև՝ բացառիկ դժվարին հանգամանքներում։
Այս նամակագրությունն ավելին է, քան, պարզապես, մասնավոր հաղորդագրությունների փոխանակում: Այն իրենից ներկայացնում է հումանիտար կապի գիծ եւ հաստատում է կալանավորների հիմնարար իրավունքը ՝ կապ պահպանել իրենց ընտանիքների հետ։ Երկարատև մեկուսացումից հետո նման հաղորդագրության հուզական ազդեցությունը չի կարող գերագնահատվել, հատկապես, այն ընտանիքների համար, ովքեր ամիսներ շարունակ սթրեսի և անհանգստության են ենթարկվել իրենց սիրելիների բարեկեցության համար:
SOAR-ն անկեղծ երախտագիտությունն է հայտնում Ժնևի Կարմիր Խաչի Միջազգային Կոմիտեին (ԿԽՄԿ)՝ այս նամակագրության հեշտացման, մշակման և փոխանցման գործում իր կարևոր դերի համար՝ համաձայն իր մարդասիրական մանդատին։ ԿԽՄԿ-ի չեզոք, անկախ և գաղտնի աշխատանքը մնում է անփոխարինելի ընտանեկան կապերի պահպանման, մարդկային հիմնական արժանապատվության պաշտպանության և կալանքի տակ գտնվող անձանց նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի ապահովման համար։
Թեեւ այս նամակի հանձնումը որոշակիորեն հանգստացնում է, սակայն պարոն Էուլջեքջյանի երկարատև կալանքի վերաբերյալ լուրջ մարդասիրական մտահոգությունները շարունակվում են։ SOAR-ը վերահաստատում է միջազգային մշտական մոնիթորինգի, թափանցիկության և մարդասիրական հասանելիության կարևորությունը՝ ապահովելու համար, որ նրա ֆիզիկական և հոգեբանական բարեկեցությունը պաշտպանված լինի, և որ նրա նկատմամբ վերաբերմունքը համապատասխանի միջազգային մարդասիրական և մարդու իրավունքների չափանիշներին», - ասվում է Մինասյանի հաղորդագրությունում։
Ընդ որում, ընդգծվում է, որ SOAR-ը շարունակում է լիակատար համերաշխություն ցուցաբերել Էուլջեքջյան ընտանիքին և վերահաստատում է իր հանձնառությունը՝ պաշտպանելու բոլոր հայ կալանավորվածների արժանապատվությունը և հիմնարար իրավունքները։ Կազմակերպությունը կոչ է անում միջազգային հանրությանը և համապատասխան հաստատություններին մնալ զգոն և գործում ներգրավված՝ գիտակցելով, որ շարունակական ուշադրությունը կարևոր է մեկուսացումը կանխելու և մարդու հիմնարար իրավունքները պաշտպանելու համար։
Հիշեցնենք, որ Վիգեն Էուլջեքջյանը ծնունդով Լիբանանից է և ունի Հայաստանի ու Լիբանանի երկքաղաքացիություն: Նա ադրբեջանական գերության մեջ էր հայտնվել 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին։ Հրադադարի շուրջ համաձայնությունից հետո կնոջ հետ մեկնել էր Արցախ ՝ իրերը վերցնելու, և գերեվարվել էր։ 2021 թվականի հունիսին Բաքվի զինվորական դատարանը Վիգեն Էուլջեքջյանին դատապարտել է 20 տարվա ազատազրկման ՝ "վարձկանություն", "ահաբեկչություն", "Ադրբեջանի պետական սահմանի ապօրինի հատում" հոդվածներով ։ Նրա կինը գերությունից ազատվել է Ռուսաստանի Դաշնային խորհրդի խոսնակ Վալենտինա Մատվիենկոյի ջանքերի շնորհիվ։