
Արմինֆո. (INTERFAX). Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը լուրջ մտահոգություն է հայտնում հունվարի 7-ին ԱՄՆ զինված ուժերի կողմից «Marinera» նավթատար նավի դեմ իրականացված անօրինական ռազմական գործողությունների կապակցությամբ։
«ԱՄՆ զինծառայողների կողմից բաց ծովում խաղաղ նավի վրա նստելը և դրա փաստացի առգրավումը, ինչպես նաև անձնակազմի գերեվարումը, չի կարող մեկնաբանվել որպես միջազգային ծովային իրավունքի, ինչպես նաև նավարկության ազատության հիմնարար սկզբունքների և նորմերի կոպիտ խախտում», - ասվում է նախարարության կայքում տեղադրված հայտարարության մեջ։
Մոսկվան կոչ է արել Վաշինգտոնին «վերադառնալ միջազգային ծովային նավարկության հիմնարար նորմերի և սկզբունքների պահպանմանը և անհապաղ դադարեցնել «Marinera»-ի, ինչպես նաև բաց ծովում օրինական գործունեություն ծավալող այլ նավերի դեմ իր անօրինական գործողությունները»։
«Մենք կրկին պահանջում ենք, որ ամերիկյան կողմը ապահովի տանկերի վրա գտնվող Ռուսաստանի քաղաքացիների նկատմամբ մարդասիրական և արժանապատիվ վերաբերմունքը, խստորեն հարգի նրանց իրավունքներն ու շահերը և չխոչընդոտի նրանց արագ վերադարձը հայրենիք», - հայտարարել է նախարարությունը։
««Մարիներան», որը դեկտեմբերի 24-ին միջազգային և ռուսական օրենսդրությանը համապատասխան ստացել էր Ռուսաստանի Դաշնության դրոշը բարձրացնելու ժամանակավոր թույլտվություն, անմեղորեն անցնում էր Հյուսիսատլանտյան օվկիանոսի միջազգային ջրերով՝ ուղղվելով դեպի ռուսական նավահանգիստ», - հիշեցրել է Արտաքին գործերի նախարարությունը։ «ԱՄՆ իշխանությունները բազմիցս, այդ թվում՝ պաշտոնապես Ռուսաստանի Արտաքին գործերի նախարարության միջոցով, ստացել են հուսալի տեղեկություններ նավի ռուսական պատկանելության և դրա քաղաքացիական, խաղաղ կարգավիճակի մասին։ Նրանք որևէ կասկած չունեին այս հարցում, և չկա որևէ հիմք ենթադրելու տանկերի ենթադրյալ նավարկության մասին՝ «առանց դրոշի» կամ «կեղծ դրոշի տակ»։
«Միջազգային ծովային իրավունքը հստակորեն նախատեսում է դրոշի պետության բացառիկ իրավասությունը բաց ծովում նավերի նկատմամբ։ Բաց ծովում նավի կանգնեցումը և ստուգումը հնարավոր է միայն սահմանափակ թվով պատճառներով, ինչպիսիք են ծովահենությունը կամ ստրկավաճառությունը, որոնք ակնհայտորեն չեն վերաբերում «Մարիներային»։ Մնացած բոլոր դեպքերում նման գործողությունները թույլատրվում են միայն դրոշի պետության՝ այս դեպքում՝ Ռուսաստանի համաձայնությամբ», - ասվում է Սմոլենսկայա հրապարակի հայտարարության մեջ։
Միևնույն ժամանակ, նախարարությունը շեշտեց. «Ռուսաստանը ոչ միայն նման համաձայնություն չի տվել, այլև, ընդհակառակը, պաշտոնապես բողոք է ներկայացրել ԱՄՆ իշխանություններին նախորդ մի քանի շաբաթների ընթացքում ԱՄՆ ափամերձ պահպանության նավի կողմից «Մարիներա»-ի հետապնդման վերաբերյալ՝ պնդելով հետապնդման անհապաղ դադարեցման և ռուսական նավի կապիտանի դեմ ներկայացված անօրինական պահանջների հետկանչման անհրաժեշտության մասին»։
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը կարծում է, որ «կա նավատիրոջ օրինական իրավունքների և շահերի էական խախտում»։
«Մարիներա»-ի անձնակազմի, որի մեջ են մտնում մի քանի երկրների քաղաքացիներ, կյանքն ու առողջությունը վտանգված են։ Մենք կտրականապես անընդունելի ենք համարում ԱՄՆ իշխանությունների կողմից անհեթեթ պատրվակներով հնչեցրած դատական հետապնդման սպառնալիքները։ Անվտանգ հետապնդում իրականացնելով, ապա նավթատարի զինված գրավմամբ դժվար եղանակային պայմաններում՝ ԱՄՆ զինված ուժերը ակնհայտորեն անտեսել են Հյուսիսային Ատլանտիկայի շրջակա միջավայրի անվտանգությանը զգալի վնաս հասցնելու ռիսկը», - հավելել է նախարարությունը։
«Մենք անվավեր ենք համարում ամերիկյան կողմի հղումները իր ազգային «պատժամիջոցների օրենսդրությանը»։ ԱՄՆ-ի, ինչպես նաև այլ արևմտյան երկրների կողմից ձեռնարկված միակողմանի սահմանափակող միջոցառումները անօրինական են և չեն կարող ծառայել որպես իրավասություն հաստատելու փորձերի արդարացում, առավել ևս՝ բաց ծովում նավերի առգրավման։ ԱՄՆ առանձին պաշտոնյաների կողմից այն ենթադրությունները, որ «Mariner»-ի առգրավումը Վենեսուելայի բնական պաշարների նկատմամբ Վաշինգտոնի անսահմանափակ վերահսկողությունը հաստատելու ավելի լայն ռազմավարության մի մասն է, չափազանց ցինիկ են։ Մենք վճռականորեն մերժում ենք նման նեոգաղութատիրական հակումները», - ասվում է հայտարարության մեջ։
Նախարարությունը նշել է, որ «միջազգային ծովային նավագնացության ոլորտում ընդհանուր առմամբ ընդունված «խաղի կանոնների» նկատմամբ ԱՄՆ վարչակազմի արհամարհանքի հետ մեկտեղ, Վաշինգտոնի պատրաստակամությունը առաջացնելու սուր միջազգային ճգնաժամեր, այդ թվում՝ վերջին տարիների անհամաձայնությունների պատճառով արդեն իսկ չափազանց լարված ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների հետ կապված, ցավալի և մտահոգիչ է»։
«Մարիներայի միջադեպը կարող է հանգեցնել միայն եվրատլանտյան տարածաշրջանում ռազմական և քաղաքական լարվածության հետագա սրման, ինչպես նաև խաղաղ նավագնացության դեմ «ուժի կիրառման շեմի» տեսանելի իջեցման: Վաշինգտոնի կողմից սահմանված վտանգավոր և անպատասխանատու օրինակից ոգեշնչված՝ որոշ այլ երկրներ և կազմակերպություններ նույնպես կարող են իրենց իրավունք զգալ նմանատիպ գործել: Մեծ Բրիտանիայի իշխանությունները, որը ծովային կողոպուտի երկար պատմություն ունի, հատկապես խորամանկ մտադրություններով են զբաղվում: Լոնդոնն արդեն ստրկականորեն հայտնել է իր մեղսակցության մասին Հյուսիսատլանտյան օվկիանոսի ջրերում ԱՄՆ ռազմական գործողություններին», - նշվում է փաստաթղթում:
Ռուսաստանի դրոշի ներքո նավարկող «Մարիներա» տանկերը ԱՄՆ ափային պահպանության կողմից կալանավորվել է հունվարի 7-ին: