Երկուշաբթի, 15 Դեկտեմբերի 2025 12:05

Արմինֆո.  Լեռնային Ղարաբաղի հարցի վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի մոտեցումները վաղուց հանրահայտ են։ Սակայն Գերմանիայում հնչեցրած վերջին հայտարարությամբ նա անցավ հերթական վտանգավոր գիծը, ասելով, թե ԼՂ-ի հարցի չլուծված լինելու մասին խոսողները նոր պատերազմ են ուզում։ Ավելին՝ նա նույնականացրեց ԼՂ-ից բռնի տեղահանված ժողովրդի վերադարձի իրավունքը Ղարաբաղյան շարժման հետ՝ մանիպուլացնելով հանրային գիտակցությունը։ Նման հայտարարությամբ է հանդես եկել Արցախի Պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար Սամվել Բաբայանը։

 

Հիշեցնենք, որ դեկտեմբերի 11-ին Գերմանիայում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ զրույցում Բաքվին առաջարկել էր համատեղ մշակել ճանապարհային քարտեզ եւ դրան զուգահեռ փակել ոչ միայն ղարաբաղյան հարցը, այլեւ, այսպես կոչված, "Արեւմտյան Ադրբեջանի" թեման: «Ես նաև Ղարաբաղի ժողովրդին ասել եմ, որ նրանց վերադարձն իրատեսական չէ։ Եթե մենք շարունակենք վերադարձի օրակարգը, դա կնշանակի, որ մենք նորից սկսում ենք Ղարաբաղյան շարժումը։ Բայց ես ասել եմ, որ մենք չպետք է շարունակենք Ղարաբաղյան շարժումը։ Ղարաբաղյան շարժումն ավարտված է, և այն վերսկսելու փորձերն օգտակար չեն։ Բայց, մյուս կողմից, Հայաստանում նաեւ տեսնում են, որ Ադրբեջանն անընդհատ օգտագործում է "Արևմտյան Ադրբեջան" անհասկանալի տերմինաբանությունը։ Հիմա պետք է հասկանալ, թե ինչն է պատճառը, ինչը ՝ հետևանքը", - ասել է Փաշինյանը։ Նա հույս է հայտնել, որ այդ առաջարկը կհասնի հասցեատիրոջը։ "Այս թեմայի վերացումը երկարաժամկետ ռազմավարական հեռանկարում նշանակում է, ընդհանրապես, ցանկացած կոնֆլիկտային իրավիճակի վերացում", - կարծում է Փաշինյանը։

 

«Որեմն՝ երբ հայտարարում եք, թե ԼՂ-ի հարցի մասին խոսողները նոր պատերազմ են ուզում, դուք ոչ թե սխալվում եք, այլ գիտակցաբար խեղաթյուրում եք իրականությունը․ ԼՂ ժողովրդի հարցը լուծված չէ։ Սա փաˊստ է, ոˊչ կարգախոս։ Սա պատերազմ չէ, սա իրականություˊն է։

 

Պատերազմ չեն ուզում նրանք, ովքեր բարձրաձայնում են չլուծված խնդիրների մասին։ Պատերազմը ծնվում է շրջանցված խնդիրներից։ Իսկ շրջանցված խնդիրը չպայթած ական է։ Պատերազմի վտանգն առաջանում է այն ժամանակ, երբ իշխանությունը, ելնելով քաղաքական նպատակահարմարությունից, պարտությունը փորձում է փաթեթավորել «խաղաղության» փայլաթղթով և լռեցնել բոլոր նրանց, ովքեր հրաժարվում են մասնակցել այդ խաբեությանը։

 

Գրեթե ամեն ելույթում անդրադառնում եք ԼՂ-ին, բայց միաժամանակ պնդում, թե այդ մասին խոսել պետք չէ՝ հղում անելով «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ նարատիվին։ Միջազգային իրավունքի նորմերով ինքնորոշված, երեք տասնամյակ պետականություն ունեցած ժողովրդին համեմատու՞մ եք քաղաքական ֆեյքի հետ։

 

Ահա այսպես շուրջ երեք տասնամյակ ամեն ինչ արվել է, որ ժողովուրդը զզվի իր իսկ հաղթանակից, որովհետև այն ներկայացվել է որպես բեռ, այսօր էլ՝ որպես խոչընդոտ «խաղաղ ապագայի» ճանապարհին։ Սա ոչ թե պատմության վերարժևորում է, այլ ազգային ինքնագիտակցության հետևողական քայքայում։

 

Երբ հայտարարում եք, որ պետական պարտքի պատճառներից մեկը ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածների խնդիրն է, դուք նպատակային ներազգային թշնամանք եք հրահրում։ Աղքատ քաղաքացուն մատնացույց անելով ղարաբաղցուն, դուք սոցիալական քաղաքականություն չեք վարում։ Դուք ատելություն եք սերմանում։ Եվ դա անում եք գիտակցված։ Սա վերարտադրվելու մեխանիզմ է՝ հասարակությունը բաժանելու հաշվին։

Եվ բացի այդ, ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածների աջակցության մասին խոսելիս, ճիշտ կլիներ ասեիք, թե

միջազգային գործընկերներից ինչքան գումար եք ստացել այդ անվան տակ,

ինչ ուղղություններով եք ծախսել,

ինչու ԼՂ ընտրված ներկայացուցիչներին այդ միջոցների կառավարմանը մոտ չեք թողնում։

 

Հիմա՝ ձեր վարած քաղաքականության մասին։ Դուք հայտարարեցիք, որ «Արցախը Հայաստան է»։ Հետո՝ որ ԼՂ ժողովրդի անունից բանակցելու մանդատ չունեք։ Հետո՝ վերահաստատեցիք Ձեր նախորդներին, որ ԼՂ ժողովրդի անվտանգության երաշխավորն եք։ Ապա սրբագրեցիք՝ միայն սոցիալական անվտանգության երաշխավորը։

 

Դուք ինքնահոսի մատնեցիք պատերազմը։ Դուք պարտվեցիք։ Դուք հանձնեցիք։

 

Այնուհետև դադարեցիք կատարել ԼՂ Պաշտպանության բանակի նկատմամբ ստանձնած պարտավորությունները, սակայն բանակի կառավարումը այդպես էլ չվերադարձրեցիք ԼՂ-ին։

Իսկ ճակատագրական պահին նախընտրեցիք «չխառնվել ԼՂ-ի ներքին գործերին»։

 

Արդյունքում մի ամբողջ ժողովուրդ ձեր որոշմամբ մնաց առանց պետության, առանց կարգավիճակի, առանց ապագայի․․․ և բռնեց գաղթի ճամփան։

 

Բայց Մայր հայրենիքում նա փախստական էր՝ անհայրենիք, անտուն և անտեր։

 

Եվ այսօր ոչ մի իրական հնարավորություն չեք ստեղծում այդ մարդկանց համար՝ ոˊչ բնակապահովում, ոˊչ աշխատանք, ոˊչ էլ համակարգային ինտեգրում։

 

Փոխարենը՝ «ժողովրդավարության բաստիոնում» արգելում եք խոսել սեփական իրավունքներից և դրանց հնարավոր պաշտպանությունից։

 

Դուˊք չեք որոշում՝ ԼՂ-ի հարցը փակ է, թե բաց։ Ալիˊևը ևս չի որոշում։

 

Դա աշխարհաքաղաքական գործընթաց է՝ երկուսիցդ վեր։ Բայց պիտի գիտակցել, որ ով խուսափում է խնդրի լուծումից, առերեսվելու է ավելի մեծ և վտանգավոր կոնֆլիկտի հետ։

 

Դուք, այոˊ, չունեք մանդատ խոսելու ԼՂ-ի ինքնորոշված ժողովրդի անունից։ Չունեք իրավունք փակելու նրա հարցը ինչ-որ մեկի քաղաքական քիմքի հարմարությամբ։

 

ԼՂ-ի ժողովուրդն օժտված է բնական իրավունքներով։ Եվ այդ իրավունքները ոչ մի ժամանակավոր քաղաքական հաշվարկ իրավունք չունի սահմանափակելու, սակարկելու կամ լռեցնելու։

 

Ճշմարտությունը պատերազմի կոչ չէ։ Ճշմարտությունը պարտության հետ հաշտվելու մերժում է։ Եվ որքան էլ փորձեք այն լռեցնել, այն անխուսափելիորեն վերադառնալու է՝ որպես հարց, որպես պահանջ և որպես պատասխանատվություն», - ամփոփել է Սամվել Բաբայանը։