
Արմինֆո. Հայաստանում կստեղծվի Համընդհանուր բժշկական ապահովագրության (ՀԲԱ) հիմնադրամ, որն առաջին երեք ամիսների ընթացքում կգլխավորի Առողջապահության նախարարության Պետական առողջապահական գործակալության ղեկավար Սամվել Խարազյանը: Հիմնադրամի ձևավորման և կանոնադրության հաստատման մասին կառավարության որոշման նախագիծը հրապարակված է իրավական ակտերի միասնական պորտալում:
"Մինչև Համընդհանուր բժշկական ապահովագրության հիմնադրամի գործադիր տնօրենի ընտրությունը սույն որոշմամբ հաստատված կանոնադրությամբ սահմանված կարգով Համընդհանուր բժշկական ապահովագրության հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի պաշտոնակատար է նշանակվում Սամվել Ջանիբեկի Խարազյանը", - ասվում է փաստաթղթում: Խարազյանը նախկինում զբաղեցնում էր նախարարի խորհրդականի պաշտոնը և հանդիսանում էր համընդհանուր բժշկական ապահովագրության ներդրման հայեցակարգի համահեղինակ:
Նշենք, որ ՀԲԱ ներդրման հիմնական քննադատությունը վերաբերում է հենց ստեղծվող պետական հիմնադրամին։ «Ինչու՞ է Առողջապահության նախարարությունը բիզնեսով զբաղվում ապահովագրության ոլորտում: Եթե հետևենք այս տրամաբանությանը, թող Ֆինանսների նախարարությունը զբաղվի հիփոթեքային ռիսկերի ապահովագրությամբ, ՏԿԵ նախարարությունը՝ ճանապարհատրանսպորտային պատահարների ապահովագրությամբ, Քաղաքաշինության նախարարությունը՝ շենքերի և շինությունների ապահովագրությամբ, Տրանսպորտի նախարարությունը ՝ բեռների ապահովագրությամբ ․.. և այլն»,- ավելի վաղ նկատել էր Փոքր և միջին ձեռնարկատերերի ասոցիացիայի խորհրդի անդամ, հարկային փորձագետ Տիգրան Քեյանը ՝ դա անվանելով պետության ներխուժում մասնավոր ոլորտ: "Նման տրամաբանության դեպքում, ի վերջո, կստացվի "կոմունիստական կապիտալիզմ", որտեղ պետությունը միաժամանակ և խաղացող է, և վերահսկիչ", - նշել էր փորձագետը սոցիալական ցանցում: «Ցավալի է, որ 1992 թվականի հունվարի 5-ին Հայաստանում շուկայական տնտեսության հաստատումից ի վեր արվում է նման հզոր հետընթաց քայլ վարչահրամանատարական տնտեսությանը բնորրոշ մոդել, որտեղ պետությունն է որոշելու ցանկացած ծառայության գինը, որոնք իրենց բնույթով բնական մենաշնորհ չեն», - իր հերթին ասել է ACSES վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկազ Ֆանյանը։ Հիշեցնենք, որ դեկտեմբերի 4-ին Ազգային ժողովն առաջին ընթերցմամբ ընդունել է "Համընդհանուր բժշկական ապահովագրության մասին" օրինագիծը եւ երկու տասնյակից ավելի հարակից օրենքներում փոփոխություններ նախատեսող օրենսդրական ակտերի փաթեթը: Կողմ է քվեարկել 68 պատգամավոր, դեմ՝ 2-ը, ձեռնպահ՝ 26-ը:
Նախաձեռնության շրջանակներում ՀՀ-ում համընդհանուր բժշկական ապահովագրության համակարգի ներդրումը կիրականացվի փուլ առ փուլ և կտևի երեք տարի: Արդեն 2026 թվականի հունվարի 1-ից կտրվի առաջին փուլի մեկնարկը ։ Մինչև 2028 թվականը Հայաստանի ողջ բնակչությունը պետք է դառնա այս համակարգի շահառու։ Պետպատվերի համակարգն աստիճանաբար կանցնի ՊԲԱ-ին։ Մինչ այդ նրանք, ովքեր օգտվել են պետպատվերից, շարունակելու են դա անել։
Առաջին փուլում ՊԲԱ համակարգում կներգրավվեն մինչև 18 տարեկան երեխաներ, 65 և բարձր տարիքի անձինք (նույնիսկ, եթե նրանք աշխատում են), 18-65 տարեկան հաշմանդամներ, սոցիալապես անապահով ընտանիքների անդամներ: Քաղաքացիների այս կատեգորիաների բժշկական ապահովագրերը ամբողջությամբ կվճարվեն պետության կողմից: Ամսական ավելի քան 200 հազար դրամ եկամուտ ունեցող քաղաքացիները ապահովագրության համար կվճարեն ինքնուրույն: Ընդհանուր առմամբ, առաջին փուլում նախատեսվում է, որ ծրագրի շահառուների թիվը կմոտենա 1.6 մլն-ի (ՀՀ-ում 183 օրից ավելի բնակվող ՀՀ քաղաքացիներ):
Ապահովագրի բազային արժեքը 2026 թվականին կկազմի 129,6 հազար դրամ (ամսական 10 800 դրամ), թեև դեռ մեկ տարի առաջ խոսվում էր 164 հազար դրամի մասին (բնականաբար, սկզբնական նախագծի համեմատ նվազել է ապահովագրի ծածկույթը) ։ Ընդ որում, այդ գումարի մի մասը կփոխհատուցվի "Զինապահ" Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամին վճարումներից։ 2021 թվականին բարձրացված այս վճարումներն այժմ վերադարձվում են նախկին 1000 դրամ մակարդակին ՝ անկախ աշխատավարձից ։
Ապահովագրավճարը կատարվելու է հարկային գործակալի կողմից, այսինքն ՝ այն պահվելու է աշխատավարձից այնպես, ինչպես պահվում են եկամտահարկը, սոցիալական վճարը և այլն:
Բժշկական ապահովագրության համակարգի ներդրման համար 2026 թվականի բյուջեով նախատեսված է 127 մլրդ դրամ։