Արմինֆո. Վերջին յոթ տարիների ընթացքում ՝ սկսած 2018 թվականից, ծնելիության մակարդակը կանգ է առել մոտ 36 000 նորածնի մակարդակի վրա, սակայն 2024 թվականին այդ ցուցանիշը նվազել է մինչեւ 33-34 հազար երեխա: Այդ մասին Երևանում կայացած մամլո ասուլիսում հայտարարել է Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության կենսաթոշակային ապահովության և այլ դրամական վճարումների վարչության պետ Անահիտ Գալստյանը:
Անդրադառնալով նոր օրինագծին, որով վերանայվում է Հայաստանում երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստի չափը, նախարարության պաշտոնյան փաստել է, որ 2024 թվականին ծնելիության նվազման և 2025 թվականի առաջին ինն ամիսների անմխիթար տվյալների պայմաններում անհրաժեշտություն է առաջացել համապարփակ միջոցներ ձեռնարկել ծնելիության խրախուսման համար ։ "Ծնելիության աջակցությանն ուղղված նպատակային միջոցառումների մշակման հրամայականն է առաջացել, հատկապես, առաջին և երկրորդ երեխաների նկատմամբ", - հավելել է Գալստյանը:
Այդ առումով նա հիշեցրել է, որ 2021 թվականին ընդունված որոշման համաձայն, 2022 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2025 թվականը երրորդ և հաջորդ երեխաներ ունեցող ընտանիքները մինչև երեխայի 6 տարին լրանալը յուրաքանչյուր ամիս ստացել են 50 000 դրամ։ Նա հավելել է, որ ծրագրի շահառու կարող էին լինել բացառապես ՀՀ քաղաքացիները:
Հենց երկրում ժողովրդագրական իրավիճակը բարելավելու նպատակով, ըստ նրա, որոշում է կայացվել փոխել այդ նպաստի կարգավիճակը ՝ այն դարձնելով ավելի պարտադիր և ստեղծելով պետական նպաստի առանձին տեսակ: Արդյունքում՝ նոր օրենքի ընդունումից հետո, ինչպես ընդգծել է Գալստյանը, Հայաստանում երեխայի ծննդյան համար կտրվի չորս տեսակի նպաստ՝ երեքի փոխարեն։ Մասնավորապես, ինչպես պարզաբանել է վարչության պետը, առաջինը լինելու է հղիության նպաստը, որը տրամադրվում է աշխատող և չաշխատող բոլոր կանանց: "Մյուս երեք նպաստները վճարվելու են երեխայի ծնվելուց հետո ՝ ծննդյան միանվագ նպաստ (500 000 դրամ), մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ և երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի պետական նպաստ", - պարզաբանել է Գալստյանը:
Ընդ որում, նա ուշադրություն է հրավիիրել այն հանգամանքին, որ այդ բոլոր փոփոխությունները պետք է ընկալել որպես համակարգային։ Այդ առումով Գալստյանը հիշեցրել է, որ նախկինում միանվագ նպաստը կախված էր երեխաների թվից. առաջին և երկրորդ երեխաների համար այն կազմում էր 300 000 դրամ, երրորդ և չորրորդ երեխաների համար ՝ 1 միլիոն դրամ, իսկ հինգերորդի և ավելիի համար ՝ 1 միլիոն 500 հազար դրամ: "Իսկ հիմա այն ֆիքսված է լինելու յուրաքանչյուր երեխայի համար, անկախ այն բանից, թե նա որերորդն է", - նշել է վարչության պետը։
Անդրադառնալով այն հարցին, թե արդյոք դա, որպես արդյունք, չի հանգեցնի հետագայում երրորդ եւ հաջորդ երեխային լույս աշխարհ չբերելու ցանկության, Գալստյանը պարզաբանել է, որ, նախ, պետք է նպաստել առաջին եւ երկրորդ երեխայի լույս աշխարհ գալուն, քանի որ, ըստ նրա, երրորդ եւ չորրորդ երեխային երբեմն գործը չի հասնում: "Հենց այս առումով է, որ ծրագիրն, առաջին հերթին, պետք է ուղղված լինի հենց այդ խմբին", - նշել է նա:
Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 20-ին ՀՀ կառավարությունը վերանայել է երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստների չափը, ինչպես նաև դրանց վճարման կարգին վերաբերող օրենսդրությունը: Այսպես, երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը (2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից հետո ծնված երեխաների համար) կսահմանվի յուրաքանչյուր նոր ծնված երեխայի համար 500 հազար դրամ (մոտ 1,3 հազար դոլար), անկախ այն բանից, թե որերորդ երեխան է։ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանը, անդրադառնալով այդ որոշմանը, հայտարարել է, որ երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը չպետք է ընկալվի որպես երեխայի ծննդյան հերթականության վրա հիմնված պարգևատրում, այլ՝ որպես ծնող դառնալու կամ բազմազավակ ընտանիք ունենալու որոշմանն աջակցություն: Նշենք, որ փորձագետները հակված են կարծելու, որ այս փոփոխությունները բացասական հետևանքներ կունենան բազմազավակ ընտանիքների համար և կարող են խորացնել աղքատությունը:
Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով ՝ 2025թ. հունվար-սեպտեմբերին Հայաստանում ծնվել է 23 698 երեխա ՝ տարեկան 5% անկմամբ։ Ընդ որում, 22,5% - ով կրճատվել է նաև բնակչության բնական աճի ցուցանիշը ՝ կազմելով 4 634 մարդ: Մինչդեռ, 2024 թվականին, ըստ վիճակագրության տվյալների, երկրում ծնվել է 33 648 երեխա՝ մեկ տարվա ընթացքում 8% անկմամբ: Բնակչության բնական աճը 8 072 մարդ, 2023 թվականի նույն ժամանակահատվածում նվազել է 34% - ով ։
Քաղաքական գործիչ․ Հայաստանում Մոլդովական սցենարի կիրառումը կհանգեցնի հեղափոխության
Կարծիք. Ամերիկյան օրակարգը Հարավային Կովկասում ունի երկու առաջնահերթություն՝ TRIPP նախագիծը և Իրանի վրա ճնշումը
Հայ քաղաքագետը նշել է ԱՄՆ պետքարտուղարի՝ վաղը Երեւան կատարելիք այցի երկու հավանական նպատակները
Քաղաքագետ. ներքին էսկալացիան շատ արագ կհանգեցնի արտաքին էսկալացիայի
Կարծիք․ Ինչպես Հայաստանի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններին իրավիճակը մեծապես կախված կլինի Իրանի շուրջ գործընթացների զարգացումից
Քոչարյան․ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև ընտրությունը՝ դա ընտրություն է անիրականանալի երազանքի և որոշակիության միջև
Հայաստանի իշխանությունը, որպես ռուսական ուղղության այլընտրանք, ուղղակի կամ անուղղակի ակնարկում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի ուղղությունները․ պատգամավոր
Լուկաշենկո. "Մենք չենք ցանկանում, որ Հայաստանը դուրս գա ԵԱՏՄ-ից, բայց չենք կարող դեմ գնալ հայ ժողովրդի կամքին"
Պեսկովը հասկանալի և թափանցիկ է համարել Հայաստանի շարժումը դեպի ԵՄ
Արցախից և բանակից հետո Սյունիքը կդառնա իշխանությունների թիրախը. Ռոբերտ Քոչարյան
Միրզոյանը հավաստիացնում է․ գերիների և Բաքվում պահվող անձանց հարցը մշտապես Հայաստանի իշխանությունների քննարկումների մաս է
Վոլոդին․ Մենք չենք կարող այլևս լռության մատնել այն գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում Հայաստանում
Բունդեսթագի պատգամավորները նախատեսում են այցելել Հայաստան
Զախարովան ցինիզմ է որակել Հայաստանի վարչապետի դեմ ՌԴ քարոզարշավի մասին Արևմուտքի մեղադրանքները
