Քոչարյան․ Ադրբեջանը չի կրակում, որովհետև Հայաստանից ստանում է այն ամենը, ինչ ուզում է

Արմինֆո. Հայաստանը հնարավոր ամեն ինչ արել է, որպեսզի հասնի Լեռնային Ղարաբաղից ռուսների դուրս գալուն։ Այդ մասին 5-րդ ալիքին տված հարցազրույցում ասել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, անդրադառնալով 44-օրյա պատերազմին, այն օրերին իշխանությունների թույլ տված սխալներին։

Նա հիշեցրել է, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության ներքո եղել է նաև Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ստորագրությունը, որը, ի թիվս այլ բաների, երաշխավորել է անվտանգությունը ՝ իր խաղաղապահներին մտցնելով ։ "Հայկական կողմը միակողմանիորեն հրաժարվել է մասնակցել այդ գործընթացին, Պրահայում հայտարարելով Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության ճանաչման մասին՝ ներառյալ Արցախը։ Ի՞նչ իրավիճակում է հայտնվել ՌԴ-ն։ Այդ հայտարարությամբ ի չիք դարձել միջնորդական դերը, այդ թվում նաև Հայաստանի, իսկ ռուս խաղաղապահների ներկայությունը անհասկանալի էր դարձել", - նշել է Քոչարյանը։

Քաղաքական գործիչը հավելել է, որ Հայաստանը 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ի պրահյան հայտարարությունից հետո անհասկանալի իրավիճակում է դրել ռուսական խաղաղապահ առաքելության ներկայությւոնը։ Քոչարյանը ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ Արցախի կորուստը պրահյան հայտարարությունների արդյունք է ։ Միևնույն ժամանակ, նա հարց է տվել, թե որտեղ է այժմ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կամ ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը:

"Ինձ մոտ մեծ անհանգստություն առաջացավ, քանի որ Արցախի հեռանկարները շատ մշուշոտ էին ։ Եվ երբ ճանապարհը փակեցին, այսպես կոչված, բնապահպանները, պարզ դարձավ, որ դա արդեն խնդիր է, որ ճանապարհն ամբողջությամբ փակվելու է, և Ադրբեջանը, հասկանալով, որ Ռուսաստանը կենտրոնացած է ուկրաինական պատերազմի վրա, օգտվեց դրանից", - նկատել է նա։

Ընդ որում, երկրորդ նախագահը չի կարողացել պատասխանել այն հարցին, թե առկա իրողություններում ինչպես է Հայաստանի վարչապետին հաջողվում է հանրությանը վաճառել "խաղաղության մասին" թեզը": Նրա խոսքով ՝ իր համար ամենամեծ ցնցումը 2021 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքն էր։ Քոչարյանի խոսքով ՝ այն ժամանակ նրա համար արդեն ակնհայտ էր, որ Հայաստանին նոր աղետ է մոտենում ։ Նա հավելել է, որ այդպես էլ եղավ․ արդյունքը Արցախի և Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի մի մասի կորուստն է ։ "Ինչու՞ են նրանք այժմ այդքան կենտրոնացած խաղաղության թեզի վրա: Քանի որ այլևս ասելու բան չկա: Նրանք պետք է ֆետիշացնեն խաղաղության թեզը, հայտարարելով, որ իրենք միակ ուժն են, որը խաղաղություն է բերել, իսկ մնացած ամեն ինչ երկրորդական է։ Եվ սա ասում է այն մարդը, ով սանձազերծել է ամենասարսափելի պատերազմը, ում օրոք մենք ունեցել ենք ամենաշատ զոհեր, և ով այսօր փորձում է խաղաղության աղավնի դառնալ։ Մինչդեռ, Հայաստանի համար ամենախաղաղ տարիները եղել են իմ նախագահության օրոք", - նշել է նա։

Հարցին, թե  արդյոք իրատեսական է համարում Արցախ վերադառնալը, Քոչարյանը համոզմունք  է հայտնել, որ հայ հասարակությունը պետք է իրատես լինի, իսկ դա նշանակում է միջազգային կառույցներում պայքարել Արցախի ժողովրդի վերադարձի իրավունքի ամրագրման համար: "Եթե մենք մնանք այն իրավիճակում, որն այսօր գոյություն ունի Հայաստանում, իհարկե, որևէ հաջողության հույս չպետք է ունենանք։ Հայաստանը պետք է փոխվի։ Բայց իրատեսական է վերադարձի իրավունքի ամրագրումը", - հավելել է ՀՀ երկրորդ նախագահը։

Քոչարյանը նաև ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ արցախցիների ՝ Արցախ վերադառնալու, և ադրբեջանցիների՝ Հայաստան վերադառնալու թեման բոլորովին տարբեր թեմաներ են, որոնք չի կարելի նույն կշեռքի վրա դնել: Նրա խոսքով ՝ այդ դեպքում մենք կարող ենք բարձրացնել հայերի՝ Ադրբեջան վերադառնալու հարցը։ Սակայն, ըստ քաղաքական գործչի, անհրաժեշտ է վերադառնալ ավելի առանցքային հարցի, այն է, որ Հայաստանը չի կարող ինչ-որ հույսեր կամ հաջողություններ ունենալ, եթե շարունակի հավատարիմ մնալ այս քաղաքականությանը: "Հարց է առաջանում․ ի՞նչ պետք է անել, որ մեզ լուրջ վերաբերվեն, և մեր խոսքը կշիռ ունենա ։ Առաջին հերթին՝ Հայաստանը պետք է լրջորեն զբաղվի իր բանակով ՝ ոչ թե պատերազմելու, այլ հենց չպատերազմելու համար ։ Մարտունակ բանակն անհրաժեշտ է, նախ և առաջ, խաղաղություն ապահովելու համար, այն անհրաժեշտ է նաև աշխարհաքաղաքական գործընկերների համար։ Եթե դուք չունեք մարտունակ բանակ, դուք կունենաք աշխարհաքաղաքական տերեր և կդառնաք անվտանգության սպառող ՝ դրա համար վճարելով բարձր գին", - ընդգծել է Քոչարյանը։ Նրա խոսքով ՝ այդ կերպ դու կդառնաս նա, ում փոխարեն ամեն ինչ որոշում են։

Միևնույն ժամանակ քաղաքական գործիչը վստահ է, որ Հայաստանի ներուժը ոչ միայն 3 միլիոն մարդ է երկրի ներսում, այլև՝ սփյուռքը, եկեղեցին, քանի որ այն մեծ ցանց ունի և գոյություն ունի այլ երկրներում: "Մեր սփյուռքը հսկայական ներուժ ունի՝ եթե կարողանանք այն օգտագործել ։ Իսկ մենք, ընդհանրապես, խզում ենք կապերը Սփյուռքի հետ և դառնում թշնամիներ, պառակտում եկեղեցին", - նշել է նա։

"Նիկոլ Փաշինյանն ունի հսկայական ներքին չարիք, և այդ չարիքը չի տեղավորվում նրա մարմնի մեջ, այն անընդհատ դուրս է թափվում։ Նա պետք է ամեն քայլափոխի կոնֆլիկտ ստեղծի, նա, կարծես, սնվում է այդ կոնֆլիկտից, ստանում է որոշակի էներգիա ։ Այս իրարանցումը մարդկային տեսակի արտացոլումն է: Եթե նա մնա իշխանության ղեկին, մենք ներքին կայունություն չենք ունենա", - համոզմունք է հայտնել Քոչարյանը։

Միաժամանակ, նա փաստել է, որ Հայաստանի աշխարհաքաղաքական կայունությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ է կայունություն և համերաշխություն ապահովել երկրի ներսում: Քոչարյանը հավելել է, որ մարդիկ հոգնել են կոնֆլիկտներից, որոնք քայքայում են մեր հասարակությունը ներսից։ "Առաջիկա ընտրությունները նաեւ կարևոր են հենց այդ պատճառով։ Արդյո՞ք մենք կընտրենք կառավարություն, որը կփորձի ստեղծել այդ ներքին համերաշխությունը, թե կհետևենք այս իրավիճակի շարունակությանը։ Չարությամբ լցված այս իշխանությունները չպետք է մնան", - ասել է քաղաքական գործիչը։

Միաժամանակ, Քոչարյանը նշել է, որ չի հավատում խաղաղությանը, որն ապահովված չէ երաշխիքների ոչ մի մեխանիզմով։ "Նրանք չեն կրակում, որովհետև ինչ էլ ուզենա Ադրբեջանը, Փաշինյանն առանց կրակոցների դա տալիս է։ Այս խաղաղությունը լիովին կախված է մեկ մարդու կամքից. եթե նա ցանկանա, որ այդ խաղաղությունը գա, կգա, եթե չուզենա, չի գա: Դա Ադրբեջանի նախագահ Ալիևն է։ Սա խաղաղություն չէ", - ասել է նա, հավելելով, որ Վաշինգտոնում նախաստորագրված փաստաթղթի հետ մեկտեղ առաջարկել է նաև ստորագրել մի փաստաթուղթ, որը կպարունակի այդ համաձայնագրի համար երաշխիքային մեխանիզմներ: Նրա խոսքով՝ լավագույն տարբերակը կլիներ, եթե որպես երաշխավոր հանդես գային ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանն ու Չինաստանը։