Թաթոյան․  Հայաստանն օկուպացնելու Ալիևի "Արևմտյան Ադրբեջան" ծրագիրը նոր թափ է հավաքում

Արմինֆո. Հայաստանի տարածքն օկուպացնելու և այն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու, այսպես կոչված, "Արևմտյան Ադրբեջան" ծրագիրը նոր թափ է հավաքում։ Այդ մասին հայտարարել է Հայաստանի նախկին օմբուդսմեն, "Միասնության թևեր" կուսակցության առաջնորդ Արման Թաթոյանը՝ ֆեյսբուքյան իր էջում տեսաուղերձում արձագանքելով օգոստոսի 8-ի Վաշինգտոնի պայմանավորվածությունների ձեռք բերումից հետո Ադրբեջանի հետ խաղաղություն հաստատելու մասին ՀՀ իշխանությունների հավաստիացումներին։

Այդ առնչությամբ իրավապաշտպանը մի քանի փաստ է ներկայացրել, որոնք հաստատում են, որ ադրբեջանական կողմը շարունակում է առաջ տանել "ադրբեջանցիների վերադարձի մասին" իր պատումը: Նախկին օմբուդսմենը, նախ, ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ Ադրբեջանում նախագահ Իլհամ Ալիևի հովանու ներքո տեղի է ունեցել միջոցառում ՝ նվիրված "վերադարձ Արևմտյան Ադրբեջան" թեմային: Ինչպես նշել է Թաթոյանը, այդ իրադարձության ընթացքում Ադրբեջանի պաշտոնատար անձինք հայտնել են թեմային առնչվող ծրագրերի քանակական և որակական ցուցանիշների զգալի բարելավման մասին:

"Այսպես, ըստ տվյալների, այս տարի ծրագրերի թիվը կրկնապատկվել է՝ հասնելով 51-ի ։ Վերջին երկու տարիների ընթացքում տեղի են ունեցել շուրջ 50 շնորհանդեսներ, գիտաժողովներ և հասարակական լսումներ, թողարկվել է 25 գիրք, և նկարահանվել է 11 "վավերագրական ֆիլմ" այդ թեմայով: Բացի այդ, Ադրբեջանի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ, այսպես կոչված, "Արևմտյան Ադրբեջան" վերադառնալն իրենց համար առաջնահերթություն կդառնա, ինչի կապակցությամբ կանցկացվեն դրամաշնորհային մրցույթներ ՝ միջազգային և տարածաշրջանային կառույցների ներգրավմամբ: Առավելություն կտրվի ոչ կառավարական կազմակերպություններին, որոնք արտերկրում միջոցառումներ են կազմակերպում, այսպես կոչված, "Արևմտյան Ադրբեջան" թեմայով", - ասել է քաղաքական գործիչը։

Այնուհետև նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ այդ ծրագրի ղեկավարը, ով նաև Ադրբեջանի խորհրդարանի պատգամավոր է, հայտարարել է, որ Վաշինգտոնի համաձայնագիրը չի ենթադրում "Արևմտյան Ադրբեջանի" խնդիրը միջազգային օրակարգից հանել: "Ավելին, նա ընդգծել է, որ այդ համաձայնագիրը կարող է միայն արագացնել վերադարձի գործընթացը, եւ հայտարարել է, որ" Արեւմտյան Ադրբեջանի" խնդիրը վերաբերում է հարյուր հազար մարդու իրավունքներին եւ հիմնված է միջազգային իրավունքի վրա, ուստի որեւէ համաձայնագիր չի կարող այն հանել քննարկումից", - հավելել է Թաթոյանը՝ նշելով նաեւ այդ ծրագրի կողմնակիցների թվի աճը:

Բացի այդ, նա նշել է, որ Ադրբեջանը պաշտոնապես հայտարարել է 2026 թվականի բյուջեում ոչ կառավարական կազմակերպությունների ֆինանսավորման ավելացման մասին ՝ "Արևմտյան Ադրբեջանի" թեմայով արտերկրում միջոցառումներ անցկացնելու և օտարերկրյա կազմակերպություններ ներգրավելու համար։

Վերոնշյալ փաստերի առնչությամբ Թաթոյանը հարց է ուղղել․ ինչպե՞ս կարելի է պնդել, որ Ադրբեջանի նախագահը մտադիր չէ այդ ծրագիրն առաջ տանել, իսկ համապատասխան կազմակերպության գործունեությունն ավարտված է: Նախկին օմբուդսմենի խոսքով ՝ Ադրբեջանից ստացված ազդակները վկայում են Հայաստանի համար էքզիստենցիալ ռիսկերի առկայության և տարածաշրջանային նոր սպառնալիքների մասին: "Մինչդեռ, Փաշինյանը չի կարողացել օգտագործել ԱՄՆ-ի միջնորդությունն ու հեղինակությունը երկրի շահերը պաշտպանելու համար, ավելին, նպաստում է Ադրբեջանի կողմից իր կեղծ նպատակներին հասնելուն", - հավելել է քաղաքական գործիչը:

Վերջում Թաթոյանը վստահեցրել է, որ իշխանության ղեկին լինելու դեպքում ինքը կգործարկեր դիվանագիտական բոլոր միջոցներն ու գործիքները, այդ թվում ՝ հայկական սփյուռքը, որպեսզի ցույց տար այդ կազմակերպության իրական ռիսկերը ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ ողջ Հարավային Կովկասի և, գլոբալ առումով, աշխարհի համար: "Այսօր մենք պետք է կենտրոնանանք այդ սպառնալիքի հետ կապված գոյատեւման խնդիրների լուծման վրա", - ամփոփել է քաղաքական գործիչը:

Հիշեցնենք, որ օրերս Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը, ելույթ ունենալով Գիտությունների ակադեմիայում, գիտնականներին հանձնարարել է "հիմնավորել վերադարձի իրավունքը", հայտարարելով, որ դրա համար եկել է "ամենահարմար" պահը, քանի դեռ Ադրբեջանը գտնվում է իր ուժի գագաթնակետին: Բաքվի առաջնորդը, իրեն բնորոշ կերպով «մեկնաբանելով» պատմությունը, կրկին հայտարարել է, թե, իբր, հայերը Ցարական Ռուսաստանի կողմից Ղարաբաղ են տեղափոխվել Իրանից և Անատոլիայից, իսկ Հայաստանի տեղանունների մեծ մասը, ներառյալ Սևանա լիճը (որը նա անվանել է «Գյոյչա»), ունեն «ադրբեջանական ծագում», և որ դա հաստատում են «Ռուսական կայսրության քարտեզները»։ Խոսելով "ադրբեջանցիների վերադարձի" մասին' Ալիեւը կրկնել է իր թեզը, թե դա չպետք է վախեցնի Հայաստանին, քանի որ այն պետք է տեղի ունենա "ավտոմեքենաներով, այլ ոչ թե տանկերով", սակայն ընդգծել է, որ այդ գաղափարի իրականացման հիմնական պատասխանատվությունը ընկնում է պետության վրա: