
Արմինֆո. Ադրբեջանի նախագահը ստացել է Հայաստանի իշխանությունների համաձայնությունը ՝ Հայաստանին սողացող բռնակցելու համար. Արմինֆո. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ՝ "ադրբեջանցիներին իրենց պատմական հողեր վերադարձնելու" մասին հայտարարությունը հաստատում է, որ Հայաստանի իշխանությունները տվել են իրենց համաձայնությունը ՝ իրականացնելու երկրի սողացող բռնակցումը նրանց կողմից:
Այդ մասին Արմինֆո-ի հետ զրույցում հայտարարել է Հայաստանի առաջին օմբուդսմեն, իրավապաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը 'ի պատասխան Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի' Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի 80-ամյա հոբելյանին նվիրված Ժողովում արված հայտարարություններին գնահատական տալու խնդրանքին: Ինչպես պարզաբանել է իրավապաշտպանը, Ալիևի ձևակերպումը հասկացնում է, որ դա ոչ թե պարզապես հայտարարություն է, այլ արդեն ընդունված որոշում, որը համաձայնեցված է հայկական ղեկավարության հետ:
Առաջին օմբուդսմենը ուշադրություն հրավիրեց այն հանգամանքի վրա, որ այդ երևույթի մասին խոսել է նաև միջազգայնագետ - իրավաբան Յուրի Բարսեղովը, ով Ադրբեջանի քաղաքականությունն անվանել է անեքսիայի պաշտամունք: "Այսպիսով, Ալիևն իր հայտարարությամբ, ըստ էության, ուղղակիորեն հասկացնում է, որ հայերի վախերն արդարացված են, Այսինքն ՝ խոսում է ադրբեջանցիների վերադարձի հարցի մասին ՝ որպես հայկական իշխանությունների հետ լուծված հարցի", - հավելեց իրավապաշտպանը: Այս առումով Ալավերդյանը հիշեցրել է, որ ադրբեջանցիների ելքն անցյալ դարի 90-ական թվականներին տեղի է ունեցել այն պայմաններում, երբ նրանց հնարավորություն է ընձեռվել վաճառել կամ փոխանակել իրենց ունեցվածքը կամ էլ փոխհատուցում ստանալ իրենց թողած գույքի դիմաց ։ "Չկա որևէ փաստաթուղթ կամ հաստատում, որ տեղի է ունեցել ադրբեջանցիների բռնի վտարում Հայաստանից ։
Դեռ այն ժամանակ հստակ արձանագրվեց, որ դա ադրբեջանցիների ընտրությունն էր ՝ արված Խորհրդային Ադրբեջանի ազդանշանների ազդեցության տակ ։ Նրանք լքել են Հայաստանը, քանի որ վախենում էին, որ Սումգայիթի ջարդերից և Ադրբեջանական ԽՍՀ հարյուրավոր բնակավայրերից հայերի վտարումից հետո իրենց կարող է նման բան պատահել ։ Մինչդեռ տարբեր երկրներ բազմիցս արձանագրել են Ադրբեջանի կողմից ագրեսիայի կիրառման փաստը ինչպես 2020 թվականին, այնպես էլ 2023 թվականին", - նկատեց Ալավերդյանը ։
Այնուհետև իրավապաշտպանն ուշադրություն հրավիրեց, որ այսօր աշխարհաքաղաքական իրավիճակը բնութագրվում է միջազգային իրավունքի նկատմամբ լիակատար կամայականություններով, և այդ պայմաններում մեղավոր են դառնում նրանք, ովքեր թույլ են: Այս պայմաններում, ինչպես կարծում է Հայաստանի առաջին օմբուդսմենը, քաղաքակիրթ միջազգային հանրության կողմից որևէ համարժեք կամ համարժեք արձագանք ակնկալելն անիմաստ է: Որպես ասվածի ապացույց ՝ նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ մինչ այժմ ոչ մի նշանակալի հայտարարություն չի արվել միջազգային հանրության ներկայացուցիչների կողմից ՝ հայկական տարածքների մի մասը Ադրբեջանի զինված ուժերի օկուպացիայի տակ գտնվելու ֆոնին ։ Այս համատեքստում իրավապաշտպանն ընդգծել է, որ Ալիևի հայտարարությունները պետք է առաջին հերթին արթնացնեին հայ լայն հասարակության քնած գիտակցությունը:
"Այսինքն ՝ պաշտոնական մակարդակով որևէ քայլ կամ հայտարարություն չանելու ֆոնին այդ պատասխանատվության ողջ ծանրությունն ընկնում է Հայ իրավաբանական և փորձագիտական հանրության գրագետ հատվածի ուսերին ։ Եվ այն պայմաններում, երբ Հայաստանի իշխանությունները անգործության են մատնված, անհրաժեշտ է գոյություն ունեցող ուժերի մասշտաբային մոբիլիզացիա, նույնիսկ ամբողջ աշխարհից", - կարծում է Ալավերդյանը ։ Այս առնչությամբ իրավապաշտպանը հիշեցրել է, որ չորս տասնամյակների ընթացքում իրավաբան Մորենո Օկամպոն, Բրիտանական Լորդերի պալատի նախկին փոխխոսնակ Քարոլայն Քոքսը և այլք միջազգային հարթակներում բարձրացրել են Արցախի հարցի արդարացի լուծման հարցը: "Բացի այդ, սողացող բռնակցումը կանխելը հնարավոր կլինի ամբողջ գիտակից հանրության մոբիլիզացիայի դեպքում, որը դեռ կա Հայաստանում ։ Այդ շանսը դեռ մնում է երկրին ։ Հակառակ դեպքում Ադրբեջանի իշխանությունների սցենարը Հայաստանի ղեկավարության հետ համատեղ իրագործելի կլինի", - եզրափակեց Ալավերդյանը ։
Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի 80-ամյա հոբելյանին նվիրված ժողովում ելույթի ժամանակ նախագահ Իլհամ Ալիևը, մասնավորապես, հայտարարել էր, որ ադրբեջանցիների վերադարձը ներկայիս Հայաստան չպետք է վախեցնի հայ ժողովրդին և հայկական պետությանը": Ընդ որում, Ալիևը ոչ մի խոսք չի ասել հայերի Ադրբեջան վերադառնալու նույն հնարավորության մասին ։ Ավելին, Ալիևը հերթական անգամ հայտարարել է Հայաստանի ինքնիշխան և պատմական տարածքները Ադրբեջանին պատկանելու մասին։ Նրա խոսքով ՝ չկա Սևանա լիճ, կա "Գեյչայի լիճ" ։
ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ