Փաշինյանը խոսել է 2026 թվականի ՀՀ ռազմական բյուջեի կրճատման պատճառների մասին

Արմինֆո.ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սեպտեմբերի 10-ին խորհրդարանում կառավարական ժամի ընթացքում բացատրել է 2026 թվականի պաշտպանական բյուջեի կրճատման պատճառները:

Վարչապետը, նախ, նշել է, որ 2025 թվականին 2024 թվականի համեմատ եղել է պաշտպանական ծախսերի "շատ զգալի, կտրուկ, անհամաչափ աճ" (115 մլրդ դրամով բարձր է 2024 թվականի ցուցանիշից), ինչը պայմանավորված է եղել որոշակի հրատապ կարիքներով։

"Այդ ծախսերի մի մասը մենք ուղղել ենք պարտքերի, պարտավորությունների ծածկմանը, այդ թվում ՝ պաշտպանության ոլորտում։ Այսինքն ՝ այն վարկերը, որոնք ուղղվել են պաշտպանությանը, դրանց գծով պարտավորությունները, որոնք պետք է մարվեին 2030 կամ 2035 թվականին, մենք նպատակահարմար ենք գտել հիմա նվազեցնել պարտքի բեռը։ Բայց՝ ոչ միայն դա», - պարզաբանել է Փաշինյանը։

Այս տրամաբանությամբ, ըստ նրա, միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրով 2026թ. պաշտպանական ծախսերը 2024թ. նկատմամբ ունեն բնական աճ:

«Մի բան է ֆորմալ թվաբանությունը, մեկ այլ բան' անբնական իրականությունը: Եվ եթե չլիներ ծախսերի կտրուկ աճը 2025 թվականին, ապա տարեկան աստիճանական աճը կպահպանվեր նաև 2026 թվականին ։ Հենց դրանով է, առաջին հերթին, պայմանավորված այն, որ մենք 2026 թվականին չենք նախատեսում աճ, եւ պաշտպանական ծախսերի կրճատումը", - նշել է կառավարության ղեկավարը։

Միաժամանակ, ըստ նրա, կան նաև այլ գործոններ, որոնք անհրաժեշտության դեպքում կարող է փակ ռեժիմով ներկայացնել խորհրդարանին:

«Բայց ես կարող եմ հավաստիացնել, որ մեր վարած քաղաքականությունը մեզ համար ռիսկեր չի ստեղծում և մեր անվտանգության համակարգն ավելի խոցելի չի դարձնում: Ընդհակառակը, մենք բնական զարգացման գործընթացում ենք", - նշել է Փաշինյանը։

Ավելի վաղ Հայաստանի ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը հայտարարել էր, որ Վաշինգտոնում Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի նախաստորագրման ֆոնին երկրի իշխանությունները ծրագրում են 2026 թվականի բյուջեում նվազեցնել պաշտպանական ծախսերի մասնաբաժինը ՝ 2025 թվականի համեմատ: Դա արդեն ամրագրված է բյուջեի նախագծում, նշել էր նա: Ընդ որում ՝ անհասկանալի էր ՝ խոսքը բացարձակ գումարների կրճատման մասին է, թե՝ միայն բյուջեի կառուցվածքում մասնաբաժնի նվազման մասին ՝ պահպանելով ծախսերի ներկայիս մակարդակը։

Հաջորդ օրը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, մեկնաբանելով ֆինանսների նախարարի հայտարարությունը, նշել էր, որ Հայաստանը մտադիր չէ 2026 թվականին ավելացնել ռազմական բյուջեն: "Հնարավոր է, որ 2026 թվականի բյուջեում ծախսերի զգալի աճ կամ պաշտպանական ծախսերի աճ ընդհանրապես չլինի։ Կարծում եմ ՝ դա տրամաբանական է, համենայնդեպս, մեր գնահատականն այս պահին սա է", - ասել էր Փաշինյանը։

Նույն օրն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել էր, որ երկիրը մեծացնում է իր ռազմական հզորությունը անվտանգության ապահովման համար, սակայն, ընդսմին, պատերազմ չի ցանկանում: "Մենք ցանկացած պահի պետք է պատրաստ լինենք պատերազմի, քանի որ աշխարհում գործընթացների ընթացքն այնպիսին է, որ հնարավոր չէ կանխատեսել, թե ինչ կլինի վաղը", - ասել էր նա: Ադրբեջանի նախագահի խոսքով ՝ 2020 թվականին ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի ավարտից հետո երկիրը բարելավել է իր զինված ուժերը. հատուկ նշանակության ուժերի թիվն ավելացել է հազարավոր մարտիկներով: Բացի այդ, երկիրը ձեռք է բերել նոր անօդաչու թռչող սարքեր և հրետանային համակարգեր, ինչպես նաև պայմանագրեր է կնքել նոր մարտական ինքնաթիռներ գնելու համար:

Նշենք, որ ՀՀ 2025 թվականի պետբյուջեի համաձայն, պաշտպանության ծախսերը նախատեսված են ՀՆԱ - ի 6,1 տոկոսի մակարդակում (664,6 մլրդ դրամ ՝ ավելի քան 1,7 մլրդ դոլար), ինչը 20 տոկոսով բարձր է 2024 թվականի ցուցանիշից ։ Հայաստանը գրեթե երկու անգամ ավելացրել է պաշտպանական ծախսերը 2020-2021 թվականների համեմատ, երբ բյուջեն կազմում էր շուրջ 312 մլրդ դրամ։ Մինչդեռ, Ադրբեջանի ռազմական բյուջեն 2025 թվականին արդեն հասել է 5 մլրդ դոլարի։