
Արմինֆո.Օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում տեղի ունեցածը, փաստորեն, հայ-ադրբեջանական դիմակայության ավարտն է և փակուղային իրավիճակից դուրս գալու ելք։ Այդ մասին հայտարարել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը՝ Սաուդյան Արաբիայի "Ալ Արաբիա" հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում:
Պարծենալով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ուժային լուծմամբ՝ Ալիևը հայտարարել է, որ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո բանակցային գործընթացում որոշակի վակուում էր առաջացել, քանի որ այն ժամանակ միջնորդները չգիտեին՝ ինչ անել հետո։
Նրա խոսքով ՝ հենց Ադրբեջանն է առաջարկել խաղաղ գործընթաց սկսել Հայաստանի հետ և ներկայացրել խաղաղության համաձայնագրի նախագիծը:
"Ըստ էության, օգոստոսի 8 - ին Վաշինգտոնում նախաստորագրված փաստաթուղթը հիմնված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև միջպետական հարաբերությունների կարգավորման տեսլականի ադրբեջանական վարկածի վրա", - նշել է նա:
Ընդ որում, նա հավաստիացրել է, որ Երևանի և Բաքվի միջև Վաշինգտոնում ձեռք բերված պայմանավորվածություններն իսկապես հակամարտության ավարտ են, պատերազմի ավարտ: "Պաշտոնապես խաղաղության համաձայնագիրը չի ստորագրվել մեկ կոնկրետ պատճառով. Հայաստանի սահմանադրության մեջ նախկինի պես կա դրույթ, որը կասկածի տակ է դնում Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: Որքան մենք հասկանում ենք, նրանք փոփոխություն են մտցնելու։ Եվ հենց որ այդ սահմանադրական փոփոխությունը կատարվի, հենց որ Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջները հանվեն, կստորագրվի պաշտոնական խաղաղության համաձայնագիր", - հավելել Է Ալիեւը, միաժամանակ վստահեցնելով, որ փաստաթղթի նախաստորագրումը նշանակում է պատերազմի ավարտ։
Ալիևը հավաստիացրել է, որ դա բոլորովին նոր հնարավորություններ է բացում Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի և Կենտրոնական Ասիայի ու Մերձավոր Արևելքի ավելի լայն տարածաշրջանի համար: Ընդ որում, Ադրբեջանի ղեկավարը վստահեցնում է, որ եթե հանկարծ Հայաստանը ներքաղաքական փոփոխությունների դեպքում հետ կանգնի վաշինգտոնյան պայմանավորվածություններից, "դա լրջորեն կվատթարացնի Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև հարաբերությունները":
"Այդ պատճառով մենք դրական ենք տրամադրված այդ հարցում։ Այս համաձայնագրի խախտումը կնշանակեր դեմ գնալ ողջ աշխարհին: Իսկ ի՞նչ կշահեն նրանք դրանից։ Այն, ինչ ստորագրվել Է Վաշինգտոնում, Հայաստանի համար խաղաղության և կայուն զարգացման երաշխիք է։ Այլ կերպ ասած, եթե Հայաստանի որևէ ապագա կառավարություն, անկախ այն բանից, թե երբ կգա իշխանության, կասկածի տակ դնի այն, ինչ ստորագրվել Է Վաշինգտոնում, ապա Հայաստանը կբախվի լուրջ հետևանքների, քանի որ տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը բացարձակապես մեր օգտին է՝ բոլոր առումներով ։ Կարծում եմ ՝ դա ակնհայտ է բոլորի համար, և, եթե Հայաստանը կրկին կասկածի տակ դնի մեր տարածքային ամբողջականությունը, մենք համարժեք պատասխան կտանք", - սպառնացել է Ալիևը։
Խոսելով, այսպես կոչված, Թրամփի երթուղու մասին, Ալիևը պատմության գիրկն է ընկել և ամբողջ պատմությունը խեղաթյուրել է 1900-ականների սկիզբը ՝ Նախիջևանը վերագրելով Ադրբեջանին և մոռանալով, որ այդ հայկական տարածքն Ադրբեջանին են հանձնել խորհրդային իշխանությունները, և երբեք այդ հողը չի եղել ադրբեջանական: Այնուհետև նա վստահեցրել է, որ Ադրբեջանը 2020 թվականին կարող էր ուժով վերցնել այդ տարածքը, սակայն բարի մտադրություններից ելնելով այդ քայլին չի գնացել:
"Մենք ուժով չենք գրավել տարածքի այդ հատվածը, բայց Հայաստանին ասել ենք, որ այն չի կարող խոչընդոտել մեր կապը Նախիջևանի հետ", - ասել է Ալիևը:
Միևնույն ժամանակ, նա կարծում է, որ Թրամփի երթուղին շատ մոտ է իրագործմանը, և Այժմ Հայաստանը պետք է կատարի աշխատանքի իր մասը: "Բայց խոսքը միայն Ադրբեջանի մասերը իրար միացնելու մասին չէ։ Խոսքը նոր տրանսպորտային երթուղու կառուցման մասին է։
Այսօր Միջին միջանցքը, ավելի ճիշտ, դրա ճյուղերից մեկը, սկսվում է Ասիայում և անցնում Կասպից ծովով, Ադրբեջանով դեպի Վրաստան, այնուհետև՝ Թուրքիա և Եվրոպա, ինչպես նաև Վրաստանի ծովային նավահանգիստներ։ Դա Ադրբեջանով Ասիան Եվրոպայի հետ կապելու միակ միջոցն է։ Այսպիսով, Զանգեզուրի միջանցքը կամ TRIPP-ը կդառնա այլընտրանք։ Երկրորդ միջանցքն անցնելու է Հայաստանի տարածքով ։ Եվ դա ձեռնտու է Հայաստանին։ Ես փորձել եմ իմ հայ գործընկերոջը հասցնել այս միտքը, որ, ի վերջո, նրանք կդառնան տարանցիկ երկիր։ Հաշվի առնելով, որ Ասիայից դեպի Եվրոպա Ադրբեջանի տարածքով բեռների ծավալները տարեցտարի աճում են, ես վստահ եմ, որ այդ միջանցքը կդառնա մայրցամաքները կապող կարևոր տրանսպորտային օղակ",- հավելել է նա։
Հատկանշական է, որ անդրադառնալով Իրանի դիրքորոշմանը, Ալիևը ողջունել է ԻԻՀ նախագահի և արտգործնախարարի դիրքորոշումը և նշել երկրի հոգևոր առաջնորդի խորհրդականների բոլորովին անկարևոր դիրքորոշումը:
Ալիևը նաև հաստատել է, որ" հայ գործընկերոջ հետ միասին նախագահ Թրամփին առաջադրել են Խաղաղության նոբելյան մրցանակի", վստահեցնելով, որ Թրամփն արժանի է դրան