Արմինֆո. Հայաստանի կառավարությունը կանգնած է լուրջ իրավական ու ֆինանսական փորձության առաջ: Այդ մասին գրում է քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը՝ անդրադառնալով Ստոկհոլմի արբիտրաժում «Հայաստանի էլեկտրական ցանցերի» շուրջ ներդրումային վեճի քննությանը։
«Կարապետյանները պահանջում են 500 միլիոն դոլար փոխհատուցում, իսկ կառավարությունը արդեն անտեսել է տրիբունալի միջանկյալ որոշումները։
Նման գործերի նախադեպերը հուշում են, որ գինը կարող է շատ բարձր լինել․
Յուկոս ընդդեմ Ռուսաստանի – Միջազգային արբիտրաժը Ռուսաստանի դեմ կայացրեց ավելի քան 50 միլիարդ դոլարի վճիռ՝ պայմանագրային ու իրավական պարտավորությունների խախտման համար։
Օքսիդենտալ ընդդեմ Էկվադորի – Պետությունը պարտավորվեց վճարել 1,77 միլիարդ դոլար, երբ միակողմանի խզեց ներդրումային պայմանագիրը։
Գաբրիել Ռիսորսես ընդդեմ Ռումինիայի – Ոսկու հանքի նախագիծը կասեցնելու համար ընկերությունը պահանջեց 4,4 միլիարդ դոլար․ գործը դեռ ընթացքի մեջ է, բայց արդեն լուրջ հարված է երկրի ներդրումային հեղինակությանը։
Հիմա դիտարկենք, թե ինչ սցենարներ են սպասվում Հայաստանին.
Լավագույն սցենար – Փոխզիջման արդյունքում գումարը կրճատվում է մինչև 100-150 մլն դոլար։ Սա, իհարկե, մեծ բեռ է, բայց կառավարելի։
Միջին սցենար – Արբիտրաժը պարտավորեցնում է վճարել պահանջի մոտ կեսը՝ 250 մլն դոլար։ Սա կկազմի պետական բյուջեի ծախսերի շուրջ 3%, և հնարավոր է ստիպի կրճատել ծրագրեր կամ վերցնել նոր պարտք։
Վատագույն սցենար – Արբիտրաժը պարտավորեցնում է վճարել պահանջի ամբողջական գումարը՝ 500 մլն դոլար + տոկոսներ։ Սա կհասնի շուրջ 550-600 մլն դոլարի, ինչը հավասար է Հայաստանի տարեկան առողջապահական ծախսերի չափին և կբարձրացնի պետական պարտքի մակարդակը առնվազն 2,5-3 տոկոսային կետով», - գրել է Սուրենյանցը՝ «Ֆեյսբուքի» իր էջում, հավելելով, որ, ամեն դեպքում, Հայաստանը կկանգնի նոր ֆինանսական ու իմիջային ճգնաժամի առաջ։
Հիշեցնենք, որ "Տաշիր" ընկերությունների խմբի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը, ով Հայ Առաքելական Եկեղեցուն աջակցելու պատճառով հայտնվել է ճաղերի հետևում, և նրա ընտանիքը շահել են ՀԷՑ-ի պետականացման գործով Հայաստանի կառավարության դեմ կայացած արբիտրաժային վեճը: Գործի քննությունը տեղի է ունեցել Ստոկհոլմի առևտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտում' Հայաստանի և Կիպրոսի միջև ներդրումների խրախուսման և փոխադարձ պաշտպանության մասին 1995թ.հունվարի 18-ի համաձայնագրի հիման վրա: Դատարանը վճռել է, որ Հայաստանը պարտավոր է ձեռնպահ մնալ վերջերս խորհրդարանի կողմից ընդունված "Էներգետիկայի մասին" և "Հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմնի մասին" օրենքներում փոփոխություններ կատարելուց, ինչպես նաև ՀԷՑ-ի ակտիվների առգրավմանն ուղղված հետագա ցանկացած քայլից:
Այնուամենայնիվ, Հայաստանի կառավարությունը հայտարարել է, որ Ստոկհոլմի արբիտրաժի որոշումը չի կատարվի ։ Մինչդեռ, կարծիք կա, որ նման որոշումն անդառնալի վնաս կհասցնի երկրի իմիջին և այն ավելի քիչ գրավիչ կդարձնի արտասահմանյան ներդրումներ ներգրավելու համար:
Քաղաքական գործիչ․ Հայաստանում Մոլդովական սցենարի կիրառումը կհանգեցնի հեղափոխության
Կարծիք. Ամերիկյան օրակարգը Հարավային Կովկասում ունի երկու առաջնահերթություն՝ TRIPP նախագիծը և Իրանի վրա ճնշումը
Հայ քաղաքագետը նշել է ԱՄՆ պետքարտուղարի՝ վաղը Երեւան կատարելիք այցի երկու հավանական նպատակները
Քաղաքագետ. ներքին էսկալացիան շատ արագ կհանգեցնի արտաքին էսկալացիայի
Կարծիք․ Ինչպես Հայաստանի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններին իրավիճակը մեծապես կախված կլինի Իրանի շուրջ գործընթացների զարգացումից
Քոչարյան․ ԵՄ և ԵԱՏՄ միջև ընտրությունը՝ դա ընտրություն է անիրականանալի երազանքի և որոշակիության միջև
Հայաստանի իշխանությունը, որպես ռուսական ուղղության այլընտրանք, ուղղակի կամ անուղղակի ակնարկում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի ուղղությունները․ պատգամավոր
Լուկաշենկո. "Մենք չենք ցանկանում, որ Հայաստանը դուրս գա ԵԱՏՄ-ից, բայց չենք կարող դեմ գնալ հայ ժողովրդի կամքին"
Պեսկովը հասկանալի և թափանցիկ է համարել Հայաստանի շարժումը դեպի ԵՄ
Արցախից և բանակից հետո Սյունիքը կդառնա իշխանությունների թիրախը. Ռոբերտ Քոչարյան
Միրզոյանը հավաստիացնում է․ գերիների և Բաքվում պահվող անձանց հարցը մշտապես Հայաստանի իշխանությունների քննարկումների մաս է
Վոլոդին․ Մենք չենք կարող այլևս լռության մատնել այն գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում Հայաստանում
Բունդեսթագի պատգամավորները նախատեսում են այցելել Հայաստան
Զախարովան ցինիզմ է որակել Հայաստանի վարչապետի դեմ ՌԴ քարոզարշավի մասին Արևմուտքի մեղադրանքները
