Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղության հուշագիր կստորագրեն՝ Թրամփի միջնորդությամբ

Արմինֆո.  Հայաստանն ու Ադրբեջանն ուրբաթ օրը Վաշինգտոնում կստորագրեն փոխըմբռնման հուշագիր ՝ պարտավորվելով ձգտել խաղաղության: Այդ մասին գրում է Middle East Eye (MEE)- ը՝ հղում անելով իրավիճակին ծանոթ տարածաշրջանային աղբյուրներին:

Նախօրեին ադրբեջանական "Թուրան" գործակալության նախկին թղթակից, Վաշինգտոնում բնակվող Ալեքս Ռաուֆօղլուն հայտարարել էր, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պատրաստ են այս շաբաթ Վաշինգտոնում հայտարարել խաղաղության հասնելու իրենց մտադրության մասին: "Աղբյուրների տվյալներով ՝ սպասվում է, որ ուրբաթ օրը Թրամփը Սպիտակ տանը կընդունի Նիկոլ Փաշինյանին և Իլհամ Ալիևին", - գրել էր նա սոցցանցում: "Մենք չենք կարող ոչ հերքել, ոչ հաստատել վարչապետ Փաշինյանի ՝ ԱՄՆ կատարելիք այցի մասին մամուլում և սոցիալական ցանցերում շրջանառվող տեղեկությունները", - նշել են ՀՀ վարչապետի աշխատակազմում:

Մինչդեռ, ինչպես հաղորդում է Middle East Eye-ը,  հղում անելով իր աղբյուրներին, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Սպիտակ տանը կընդունի Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին և Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ՝ ստորագրման արարողության համար:

Թեեւ Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղության համաձայնագրի նախագծի շուրջ փոխհամաձայնության են հանգել մարտին, Բաքուն շարունակում է պնդել համաձայնագրի կնքման համար մի քանի լրացուցիչ պայմաններ: Ադրբեջանի գլխավոր պահանջն այն է, որ Երեւանը փոփոխություններ կատարի ՀՀ սահմանադրությունում, դրանից բացառելով Ադրբեջանի տարածքի հիշատակումը, ինչը կպահանջի Հայաստանում համազգային հանրաքվե անցկացնել, հիշեցրել են MEE-ն:

"Սպասվում է, որ երկու առաջնորդները կստորագրեն «մտադրությունների մասին նամակ», այլ ոչ թե խաղաղության համաձայնագրի նախագիծը, ինչը Թրամփին կապահովի դիվանագիտական նվաճում, որին նա ձգտում է տարածաշրջանում անցյալ ամսվանից", - ասվում է հրապարակման մեջ:

Ինչպես նշել է հոդվածագիրը, գլխավոր գայթակղություններից մեկը մնում է, այսպես կոչված, "Զանգեզուրի միջանցքը", որը կմիացնի մայրցամաքային Ադրբեջանը իր էքսկլավ Նախիջևանին՝ Հայաստանի տարածքով: Հայաստանը մերժում է "Զանգեզուրի միջանցք" եզրույթը, պնդելով, որ այն խախտում է երկրի ինքնիշխանությունը։

«Անցած ամիս Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպան Թոմաս Բարաքը պաշտոնապես առաջարկեց, որ ամերիկյան ընկերությունը 100 տարով վարձակալի և շահագործի միջանցքը ՝ տրանսպորտային երթուղու անվտանգության և հուսալիության վերաբերյալ երկու կողմերի մտահոգությունները վերացնելու նպատակով: Սակայն Հայաստանը մերժել է այդ առաջարկը, հայտարարելով, որ իր սուվերեն տարածքը վարձակալության չի հանձնի որևէ երրորդ երկրի:

Տարածաշրջանի աղբյուրը, որը ծանոթ է բանակցությունների ընթացքին, MEE-ին հաղորդել է, որ Թուրքիան ի սկզբանե առաջարկել է միջանցքի կառավարման գաղափարը մասնավոր ընկերության կողմից, որը հավանության է արժանացել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի կողմից: Սակայն հայկական կողմը պահանջել է, որ ընկերությունն աշխատի նաեւ նախիջեւանյան կողմում, ինչն անընդունելի էր Բաքվի համար, պարզաբանել Է աղբյուրը», - նշել են MEE-ում։

Ավելի վաղ՝ հուլիսի 19-ին, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել էր, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը մոտ են խաղաղության համաձայնագրի կնքմանը: "Հայաստան, Ադրբեջան, մենք այնտեղ հրաշք ենք գործել, եւ այն (խաղաղության համաձայնագիրը - խմբ.) արդեն մոտ է նպատակին", - ասել էր Թրամփը ամերիկացի սենատորների հետ ընթրիքի ժամանակ, նրա ելույթը հեռարձակել էին ամերիկյան հեռուստաալիքները: