Արդյո՞ք ինչ-որ փոփոխություն եք սպասում Ադրբեջանի արտաքին հարաբերություններում երկրում խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների ամփոփումից հետո, մասնավորապես՝ ԱՄՆ և Եվրամիության երկրների հետ:
Ադրբեջանը նախագահական հանրապետություն է, և, համաձայն Սահմանադրության, երկրի արտաքին քաղաքական ուղեգիծը որոշվում է նախագահի, այլ ոչ թե՝ խորհրդարանի կողմից, ինչպես կառավարման նախագահական կարգով մնացած բոլոր պետություններում: Այդ պատճառով խորհրդարանական ընտրությունների հետ արտաքին քաղաքակական ուղեգծի որևէ փոփոխություն կապել պետք չէ: Ադրբեջանում խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների առնչությամբ Եվրամիության կամ ԱՄՆ արձագանքի էությունն առաջնահերթ թեմաների և ուղղությունների շուրջ Բաքվի հետ համագործակցությունը շարունակելու պատրաստակամության մեջ է կայանում:
Ձեր կարծիքով, ինչո՞վ է պայմանավորված դեպի Ռուսաստանի կողմն Ադրբեջանի նկատելի շրջադարձը, Արևմուտքի հետ հարաբերությունների դիտվող սրացումից բացի:
Երկար տարիներ Բաքուն իր արտաքին քաղաքականությունում պահպանում է բազմավեկտորությունը՝ չնայած այն բանին, որի տարիների ընթացքում, երկրից չկախված պատճառներով, ավելի դժվար է դառնում անել դա: Միաժամանակ Ռուսաստանի և Արևմուտքի երկրների միջև՝ գլխավորապես ուկրաինական ճգնաժամի պատճառով, հարաբերությունների սրացումը, իրոք, բացասաբար է անդրադարձել հետխորհրդային տարածության բոլոր երկրների արտաքին քաղաքական օրակարգի վրա՝ հատկապես այն երկրների, որոնք ՙԱրևելյան գործընկերության՚ ծրագրի մասնակից են:Հայտնվելով ՙկամ-կամ՚ ընտրության պայմաններում՝ այդ երկրիների մեծ մասն ստիպված էր հրաժարվել արտաքին քաղաքական ուղեգծի հավսարակշռվածությունից՝ նախապատվությունը տալով ծավալված կոնֆլիկտի կողմերից մեկին: Գործընթացի որոշ մասնակիցների համար այդ ընտրությունը տանջալից էր, մյուսները որոշեցին նույնիսկ այդ պայմաններում պահպանել արտաքին քաղաքականությունում հավասարակշռվածությունը: Ադրբեջանը, պաշտպանելով Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը, ինչն ընդհանուր առմամբ համապատասխանում էր Արևմուտքի շահերին, միաժամանակ հրաժարվեց մասնակցել արևմտյան երկրների հակառուսական գործողություններին, որոնք կարող էին բացասաբար անդրադառնալ ադրբեջանառուսական հարաբերությունների վրա: Դա ըմբռնումով է ընկալվեց Մոսկվայում, սակայն խիստ բացասաբար Արևմուտքի մի շարք առաջատար երկրների կողմից, ինչից հետո Բաքուն սկսեց բավականին կոշտ քաղաքական ճնշման ենթարկվել: Ակնհայտ օրինակներից մեկը ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ կողմից Ադրբեջանի խորհրդարանական ընտրությունների անտեսումն էր: Սա աննախադեպ դեպք է ԵԱՀԿ հետ Ադրբեջանի հարաբերությունների պրակտիկայում: Փոխարենը Մոսկվան քաղաքական բարձրագույն ղեկավարության մակարդակով քաղաքական ճնշում որակեց այդ քայլը և հանդես եկավ Ադրբեջանի կողմից: Դա ևս աննախադեպ քայլ է: Վերջին ժամանակներս Արևմուտքի աննախադեպ ճնշման և Ռուսաստանի աննախադեպ աջակցության նման գործողությունները բավականին շատ էին, ինչը դեպի Ռուսաստանի կողմի Ադրբեջանի ՙշրջադարձի՚ տպավորություն է ստեղծում:
Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարը չի բացառել ԵՏՄ-ին երկրի անդամակցությունը: Ինչպե՞ս եք պատկերացնում նման հեռանկարները:
Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարը, խոսելով ԵՏՄ-ին երկրի անդամակցման հեռանկարների մասին, ընդամենը հայտարարել է՝ ՙԵրբեք մի ասա երբեք՚: Որևէ մանրամասն բացատրություն այս առնչությամբ չի եղել: Մամեդյարովը միայն հավելել է, որ Ադրբեջանն այժմ կենտրոնացած է Եվրասիական դաշինքի երկրների հետ ավելի շատ երկկողմ հարաբերություններ կառուցելու վրա: ԵՏՄ-ին Ադրբեջանի անդամակցության մասին առարկայորեն խոսելը վաղաժամ է: ԵՏՄ-ին անդամակցությունը ենթադրում է մասնակիցների միջև բոլոր մաքսային և այլ արգելքների վերացում, ինչը, նկատի ունենալով ղարաբաղյան հակամարտության առկայությունը, որը չի նպաստում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև արգելքների վերացմանը, այլ, ընդհակառակը, լուրջ խոչընդոտներ է ստեղծում տնտեսական ինտեգրման ճանապարհին, անիրականանալի խնդիր է այսօր:
Այնուամենայնիվ, պետք է հասկանալ, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտությունը հավերժ չէ, և հույս կա, որ վերջինիս կարգավորմամբ տարածաշրջանում նոր ժամանակներ կսկսվեն, երբ հնարավոր կլինի իրատեսորեն խոսել համատեղ ինտեգրացիոն նախագծերի իրականացման մասին: Եվ այդ նախագիծը լիովին կարող է ԵՏՄ-ն դառնալ:
Ձեր կարծիքով, ո՞րն է ՙԱդրբեջանի տարածքներն օկուպացումից ազատագրելու՚ պատրաստակամության վերաբերյալ Թուրքիայի ԶՈւ ԳՇ պետի հայտարարության շարժառիթը:
Կարծում եմ, որ ոչ ոքի համար գաղնիք չէ, որ ադրբեջանաթուրքական ռազմատեխնիկական համագործակցությունն ունի ինչպես ռազմական, այնպես էլ՝ քաղաքական ասպեկտներ:
Թուրքիան Ադրբեջանի զինված ուժերի ձևավորման առաջին իսկ օրից աջակցել և աջակցում է ինչպես անձնակազմի նախապատրաստման, այնպես էլ՝ ռազմատեխնիկական ծրագրերի իրականացման հարցերում: Ադրբեջանական բանակի համար հիմնական խնդիրը եղել և մնում է հայկական զինված ուժերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքների ազատումը: Թուրքական զինված ուժերն իրենց ներդրում են ունենում ադրբեջանական բանակի՝ տարածքների ազատագրման նախապատրաստություններում: Դրանում է կայանում ադրբեջանական տարածքների ազատագրմանն աջակցելու պատրաստակամության վերաբերյալ խոսքերի իմաստը:
Թուրքիայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները կարո՞ղ են արդյոք ինչ-որ կերպ ազդել Ադրբեջանի հետ փոխհարաբերությունների վրա:
Թուրքիայում, ինչպես հայտնի է, հաղթանակ է տարել կառավարող Արդարության և զարգացման կուսակցությունը, որը նախկինում էլ հավատարիմ էր Ադրբեջանի հետ բազմակողմ մերձեցման ուղեգծին: Այժմ, երբ այն միակուսակցական կառավարություն ձևավորելու հնարավորություն է ստանում, ուղեգծի փոփոխության լուրջ հիմքեր չկան: Բաքվի և Անկարայի միջև երկխոսությունը զարգանում է շատ ուղղություններով, և դրանց զգալի մասը նախաձեռնվել է ԱԶԿ կառավարման տարիներին: Ներկայիս պայմաններում երկու երկրները շահագրգռված են միայն այդ երկխոսության արագացմամբ, վերջինիս համաշխարհային և տարածաշրջանային քաղաքականությունում ձևավորվող իրողություններին համարժեք դինամիկա հաղորդելով:
Իրանի միջուկային խնդիրը կարգավորող համաձայնագրերի ստորագրումն աշխարհաքաղաքական նոր հնարավորություններ է ընձեռում Թեհրանին, այդ թվում՝ հյուսիսային ուղղությամբ: Ինչպե՞ս եք պատկերացնում Բաքվի և Թեհրանի փոխհարաբերությունների հեռանկարները՝ հարավային հարևանի դերի և հնարավորությունների մեծացման պայմաններում:
Իրանի հետ հարաբերություններն Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական գերակայություններից մեկն է: Նոր պայմաններում, երբ Իրանը պատրաստվում է դուրս գալ պատժամիջոցների ռեժիմից, այդ հարաբերություններն առանձնահատուկ երանգ են ստանում: Ներկայումս երկրների միջև առևտրատնտեսական համագործակցության դիվերսիֆիկացման համար նպաստավոր պայմանների առկայության դեպքում ապրանքաշրջանառության՝ մեկ միլիարդ դոլար գոյություն ունեցող ծավալը չի համապատասխանում իրական ներուժին: Նախորդ տարիներին գործունեության տարբեր ոլորտներում բավական շատ ադրբեջանա-իրանական համատեղ ձեռնարկություններ կային, զարգանում էր ներդրումային համագործակցությունը, բանկային ոլորտում համագործակցությունը, սակայն պատժամիջոցների կիրառմամբ այդ համագործակցությունը դանդաղեց: Նոր պայմաններում, օրինակ, ՙՀյուսիս-Հարավ՚ մուտիմոդալային փոխադրումների նախագծի շրջանակներում Ադրբեջանի և Իրանի միջև երկաթուղային պաստառի կառուցման արագացման հույս է առաջացել: Հնարավոր են համատեղ ներդրումային նախագծերի իրականացման նախաձեռնություններ: Էներգետիկ ոլորտում նման առաջարկներ արդեն հնչում են և շուտով կարող են հաջորդել նաև սահմանամերձ համագործակցության ոլորտներին առնչվող նախաձեռնություններ: Բացի այդ, Իրանն ակտիվ խորհրդակցություններ է անցկացնում Ադրբեջանի հետ իրանական ապրանքների, առաջին հերթին՝ էներգակիրների, եվրոպական շուկաներ տեղափոխելու համար վերջինիս տրանսպորտային և խողովակաշարային ենթակառուցվածքի օգտագործման հնարավորության շուրջ: Ընդհանուր առմամբ մեկուսացումից Իրանի դուրս գալը դրական երևույթ է տարածաշրջանային քաղաքականությունում, ինչի առնչությամբ, մասնավորապես, Ադրբեջանում լավատեսական սպասումներ ունեն:
Իրանագետ. Բաքվի՝ իր հզորության մասին քարոզչությունը թաքցնում է երկրի անկարողությունը սեփական բնակչությանը ջրով ապահովելու հարցում
Վերլուծաբան. Երևանի և Մոսկվայի միջև շարունակվող լարվածությունը կարող է հանգեցնել Ռուսաստանի կողմից նոր սահմանափակող միջոցառումների
Քաղաքագետ․ Ռուսաստանը հանրաքվեի միջոցով մտադիր է իմանալ, թե որ "ճամբարն" է ընտրելու Հայաստանը 
Հայաստանն ու Ֆրանսիան քննարկել են ռազմավարական գործընկերության հետագա զարգացումը և ԵՄ հետ համագործակցությունը
Քաղաքագետ. Երկրի առջև ծառացած ռիսկերը հաղթահարելու համար Հայաստանը պետք է նվազեցնի ներքին լարվածության մակարդակը
Զատուլին․ Փաշինյանը շատ էր շտապում Ռուսաստան, քանի որ, իրականում, պարտվել է ընտրություններում
Փաշինյանին հեռացրել են "ԻՆՆՈՊՐՈՄ"-ի հյուրերի ցանկից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
