Հայաստանի արդարադատության նախարարը ՀԷՑ-ի ղեկավարության փոփոխությունը չի համարում քաղաքականապես մոտիվացված

Արմինֆո.  Արդեն մեկ տարի է, ինչ "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ շուրջ քննարկումները սկսել են շարունակական բնույթ կրել, տեղի են ունեցել անգամ խորհրդարանական լսումներ, սակայն, չնայած դրան, շարունակում են հնչել Սամվել Կարապենտյանի "ինչու հենց հիմա և ինչու քաղաքական հայտարարություններից հետո սկսեցին այդ գործընթացները" հարցերը: Հայաստանի արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը հուլիսի 24-ին այդպես է պատասխանել Ռոմանոս Պետրոսյանի՝ ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչ նշանակման մասին լրագրողի հարցին:

Այդ առնչությամբ նա վստահեցրել է, որ այդ հարցի շուրջ քննարկումները շատ ավելի վաղ են սկսվել և կապ չունեն ենթադրությունների հետ, որոնք ակտիվորեն քննարկվում են ԶԼՄ-ներում: Մասնավորապես, ռուսաստանաբնակ գործարար Սամվել Կարապետյանին պատկանող ՀԷՑ-ի ազգայնացման գործընթացը ՝ վերջինիս Հայ Առաքելական Եկեղեցուն սատարելու հայտարարություններից հետո:

"Ռոմանոս Պետրոսյանի նշանակումն անհրաժեշտ էր հանրության շահերից ելնելով՝ սաբոտաժից, կոլապսից և արտակարգ իրավիճակներից խուսափելու համար։ Սակայն ղեկավարության փոփոխությունն ընկալվում է ոչ թե նախորդ բոլոր իրադարձությունների, այլ միայն վերջին իրադարձությունների համատեքստում (գործարար Սամվել Կարապետյանի հայտարարությունները - խմբ.)։ Այնուամենայնիվ, չի կարելի անտեսել, որ Հայաստանի բնակիչները բախվել են էլեկտրամատակարարման մշտական ընդհատումների", - ընդգծել է Գալյանը։

Ընդ որում, նա խոստովանել է, որ էլեկտրականության ընդհատումների խնդիրները կպահպանվեն, քանի որ դրանք "2-3 օրում" լուծել հնարավոր չէ:

Խոսելով Հայաստանի այն հայտարարության մասին, որ Ստոկհոլմի արբիտրաժի վճիռը չի կատարվելու, Գալյանը մտել է իրավական դաշտ ՝ փորձելով գոնե ինչ-որ հասկանալի բացատրություն տալ Հայաստանի իշխանությունների այդ քայլին։ Նրա խոսքով ՝ միջազգային արբիտրաժներն իրենցից ներկայացնում են վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմներ, որոնց դերը Հայաստանի իրավական համակարգում նշանակալի է: Գալյանը հավելել է, որ Հայաստանն այդ համատեքստում որոշակի պարտավորություններ ունի, քանի որ միացել է մի շարք միջազգային կոնվենցիաների և պարտավոր է հետևել դրանց որոշումներին:

Անդրադառնալով "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ վերաբերյալ արբիտրաժի կոնկրետ որոշմանը՝ նախարարը նշել է, որ տվյալ դեպքում գործում է երկկողմանի ներդրումային համաձայնագիր, և տրիբունալի որոշումների ճանաչման վերաբերյալ վեճերի դեպքում նախատեսվում է կոնկրետ ընթացակարգ:

"Եթե դուք ուսումնասիրեք արբիտրաժի վճիռը, ապա կտեսնեք հղում համապատասխան Նյու Յորքի կոնվենցիային (Օտարերկրյա արբիտրաժային վճիռների ճանաչման և ի կատար ածման մասին-խմբ.), որը սահմանում է մեխանիզմները դրա չկատարման դեպքում։ Այս ընթացակարգն առկա է նաև մեր օրենսդրության մեջ", - հավելել է նախարարը։

Ինչպես պարզաբանել է Գալյանը, արբիտրաժի վճիռը ճանաչելու նպատակով կողմն իրավունք ունի դիմել Հայաստանի դատարան, որից հետո միայն այն պարտադիր կդառնա կատարման համար: Նա նաև նշել է, որ Հայաստանի օրենսդրության և միջազգային կոնվենցիայի համաձայն ՝ հնարավորություն կա չկատարել այդ որոշումը, եթե այն հակասում է հասարակական կարգին:

"Հայաստանն առաջնորդվում է ազգային օրենսդրությամբ և միջազգային կոնվենցիաներով, և որևէ խախտում չի թույլատրվում։ Կառավարությունում միշտ քննարկվում են բոլոր ռիսկերը, և այն ռիսկերը, որոնք դիտարկվել են ՀԷՑ-ի շրջանակներում, գնահատվել են շատ բարձր։ Հենց այդ ռիսկերի հաղթահարմանն էր ուղղված որոշման ընդունումը։ Ինչ վերաբերում է միջազգային տրիբունալի որոշմանը, մենք համբերությամբ կսպասենք վեճի քննությանը։ Կառավարությունը կներկայացնի իր փաստերը, և երբ միջազգային արբիտրաժն իր արձագանքը տա վեճի բովանդակությանը, այդ ժամանակ մենք կգնահատենք բոլոր հնարավոր ռիսկերը", - եզրափակել է արդարադատության նախարարը:

Հիշեցնենք, որ "Տաշիր" ընկերությունների խմբի ղեկավար Սամվել Կարապետյանն ու նրա ընտանիքը շահել են ՀԷՑ-ի պետականացման գործով Հայաստանի կառավարության դեմ կայացած արբիտրաժային վեճը: Գործի քննությունը տեղի է ունեցել Ստոկհոլմի Առևտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտում' Հայաստանի և Կիպրոսի միջև ներդրումների խրախուսման և փոխադարձ պաշտպանության մասին 1995թ.հունվարի 18-ի համաձայնագրի հիման վրա: Գործի քննությանը մասնակցել է նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ներկայացուցիչը:

Դատարանը որոշել է, որ Հայաստանը պարտավոր է ձեռնպահ մնալ վերջերս խորհրդարանի կողմից ընդունված "Էներգետիկայի մասին" և "հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմնի մասին" օրենքներում փոփոխություններ կատարելուց, ինչպես նաև ՀԷՑ-ի ակտիվները հետ վերցնելուն ուղղված հետագա ցանկացած քայլից: Արբիտրաժը հանգել է այն եզրակացության, որ անհրաժեշտ է կիրառել հրատապ պաշտպանության միջոցներ, քանի որ Հայաստանի Հանրապետության գործողությունները "լուրջ կասկածներ են առաջացնում Հայաստանի և Կիպրոսի միջև ներդրումների փոխադարձ պաշտպանության մասին համաձայնագրի պահպանման հարցում":