Երկուշաբթի, 30 Հունիսի 2025 15:17

Արմինֆո. Հայաստանն ու ԵՄ-ն այսօր ազդարարում են երկկողմ հարաբերություններում արձանագրված կարևոր ձեռքբերումների մասին: Այդ մասին հայտարարել է ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը՝ Երեւանում Եվրամիության արտաքին գործերի եւ անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալասի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում:

 

«Վերջին ամիսներին մենք շատ առիթներ ենք ունեցել անդրադառնալու ՀՀ-ԵՄ գործընկերության խորացմանն ուղղված ակտիվ աշխատանքներին, և ահա այսօր ուրախ եմ, որ բարձր ներկայացուցիչ Կալասի հետ համատեղ արձանագրում ենք երեք նշանակալի ձեռքբերում.

 

1-ինը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև «Եվրոպական միության ճգնաժամային կառավարման գործողություններում Հայաստանի Հանրապետության մասնակցության շրջանակը սահմանելու մասին» համաձայնագրի ստորագրումն էր, որը քիչ առաջ տեղի ունեցավ։ Սա Հայաստան-ԵՄ գործընկերության օրակարգի ընդլայնման երկուստեք արտահայտված պատրաստակամության վառ օրինակ է, որը միաժամանակ ի ցույց է դնում գլոբալ անվտանգության, աշխարհում կայունության և խաղաղության հաստատման գործում կառուցողական ներդրում ունենալու Հայաստանի ձգտումը և ցանկությունը։

 

2-րդը՝ այսօր մեր կողմից համատեղ տրվեց ՀՀ-ԵՄ անվտանգային և պաշտպանական ոլորտներում խորհրդակցությունների մեկնարկը։ Պաշտպանական և անվտանգության ոլորտներում խորհրդակցությունների մեկնարկը վճռորոշ քայլ է՝ մեր համագործակցության շրջանակը համապատասխանեցնելու ժամանակակից մարտահրավերներին և գործադրելու դրանց հաղթահարման լրացուցիչ ջանքեր։ Այս համատեքստում ցանկանում եմ հատկապես ընդգծել ՀՀ դիմակայունության ամրապնդման, ժողովրդավարական ինստիտուտների հետագա զարգացմանը միտված համագործակցությունը, որը ներառում է նաև այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսին է հիբրիդային սպառնալիքների, ապատեղեկատվության դեմ պայքարը։ Այս համատեքստում, իհարկե, մեր այսօրվա քննարկումներում կարևորել ենք նաև Հայաստանում ԵՄ մշտադիտարկման առաքելության գործունեությունը, քննարկել Եվրոպական խաղաղության գործիքի ներքո Հայաստանին աջակցության տրամադրումը։

 

Եվ 3-րդ. ուրախությամբ ցանկանում նշել, որ Հայաստանը և Եվրոպական միությունը հաջողությամբ ավարտել են Գործընկերության նոր օրակարգի շուրջ բանակցությունները։ Սա հավակնոտ փաստաթուղթ է, որը համագործակցության նոր ուղղություններով է համալրելու և առավել խորացնելու է ՀՀ-ԵՄ երկկողմ օրակարգը՝ միաժամանակ խթանելով նաև Հայաստանի և Եվրոպական միության միջև Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի արդյունավետ կիրարկումը: 

 

Այսպիսով, այսօր մենք վստահությամբ արձանագրում ենք, որ ՀՀ-ԵՄ հարաբերությունները երբեք այսքան ընդգրկուն ու սերտ չեն եղել: 

 

Օգտվելով ստեղծված հնարավորությունից՝ ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել Եվրոպական միությանը՝ վերջին տարիներին իրականացված ծրագրերի և ֆինանսական օժանդակության, ինչպես նաև դժվարին պահերին Հայաստանի կողքին լինելու համար: Տեղին է հիշատակել նաև «Դիմակայունության և աճի» պլանը, մյուս մեխանիզմները, որտեղ մենք ունենք ակտիվ համագործակցություն։ 

 

Ուզում եմ հիշեցնել, որ վերջերս ՀՀ ԱԺ-ն ընդունեց ԵՄ-ին Հայաստանի անդամակցության մեկնարկի մասին օրենքը, որն արտացոլում էր Հայաստանի քաղաքացիների եվրոպական ձգտումները: Գործընկերոջս հետ հնարավորություն ենք ունեցել քննարկել այս օրենքի կիրարկման հնարավոր հետագա իրատեսական քայլերը։
 

Քննարկել ենք նաև մուտքի արտոնագրերի ազատականացման երկխոսության հաջող ընթացքին վերաբերող հարցեր, որը մեր կարծիքով Հայաստանի քաղաքացիներին ԵՄ-ին մոտեցնելու լավագույն հնարավորությունն է, և Հայաստանի կողմից անհրաժեշտ բարեփոխումների իրականացմանը զուգահեռ ակնկալում ենք այս ուղղությամբ շոշափելի քայլեր։

 

Անցնելով տնտեսական բաղադրիչին՝ նշեմ, որ այս համատեքստում քննարկել ենք այն ծրագրերն ու գործիքակազմը, որոնց միջոցով մենք կարող ենք խորացնել նաև մեր տնտեսական կապերն՝ ապահովելով Եվրոպական միության շուկայի հասանելիություն, ինչպես նաև արդյունավետ փոխկապակցվածություն։ 

Ի շարունակություն հավելեմ, որ մեր հանդիպման ընթացքում բարձր ներկայացուցչի հետ քննարկել ենք նաև տարածաշրջանային փոխկապակցվածության ոլորտում ԵՄ ներգրավմամբ իրականացվող նախաձեռնությունները: Այս համատեքստում ընդգծել եմ ԵՄ «Գլոբալ դարպաս» ռազմավարության և Հայաստանի կառավարության «Խաղաղության խաչմերուկի» համադրելիությունը, կասեի ավելին՝ փոխլրացնելու ներուժը։ Իհարկե, այստեղ կարող ենք հավելել նաև Միջին միջանցքի գաղափարը, որի շուրջ քննարկումներ ենք ունեցել նաև մեր մյուս գործընկերների հետ։ Այս համատեքստում կընդգծեմ Հարավային Կովկասի՝ որպես Եվրոպայի և Կենտրոնական ու Արևելյան Ասիայի միջև կապող կամրջի դերը։ Տեղին է հիշատակել նաև Եվրոպական միության մյուս վերաբերելի ռազմավարությունը՝ Սևծովյան նոր հայտարարված ռազմավարությունը։

 

Հարգելի՛ գործընկերներ,  այս այցը տեղի է ունենում աշխարհաքաղաքական տարատեսակ զարգացումների պայմաններում, որոնք ևս մեկ անգամ ցույց են տալիս խաղաղության, տարածաշրջանային կայունության ապահովման մեծ պահանջարկը, այդ ճանապարհին առա մարտահրավերները։

 

Այս համատեքստում անդրադարձ ենք կատարել Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող վերջին զարգացումներին։ 

 

Հարավային Կովկասի անվտանգային իրավիճակի կապակցությամբ ներկայացրել եմ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում վերջին զարգացումները, նաև կրկին ընդգծել եմ Հայաստանի պատրաստակամությունն Ադրբեջանի հետ անմիջապես սկսել  խորհրդակցություններ՝ որոշելու պայմանագրի ստորագրման տեղը և ժամանակը և ընդհանրապես քննարկելու կարգավորման վերաբերող ողջ սպեկտրին վերաբերող բոլոր հարցերը։ Մենք, ինչպես նախկինում, այսօր ևս շատ կառուցողական ենք տրամադրված։

 

Հարգելի՛ գործընկերներ,  այսօր բարձր ներկայացուցչի հետ քննարկել ենք նաև 2026 թ. գարնանը Հայաստանում կայանալիք Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի անցկացմանն առնչվող հարցեր: Սա ևս մի միջոցառում է, մի ուղղություն, որտեղ մենք` երկու կողմերս, պետք է համադրենք մեր ջանքերը։

 

Եզրափակելով խոսքս՝ ուզում եմ անկեղծ շնորհակալություն հայտնել Բարձր ներկայացուցչին խորը և հանգամանալից քննարկումների համար։ Այսօր ձեռք բերված պայմանավորվածություններն անշուշտ լրացուցիչ հիմքեր են ստեղծում մեր համագործակցությունը խորացնելու և արդեն ունեցած ինտենսիվ դինամիկան պահպանելու համար», - հայտարարել է Արարատ Միրզոյանը։ 

 

Իր հերթին՝ Կալասը նշել է, որ Երևան է եկել հստակ ուղերձով ՝ ԵՄ - ն և Հայաստանը երբեք այնքան մոտ չեն եղել, որքան այսօր:

 

Արձանագրելով վերջին տարիներին բարեփոխումների հաջողությունը ՝ ԵՄ ներկայացուցիչը վստահեցրել է, որ պատրաստ է հետագայում ևս խորացնել համագործակցությունը տարբեր ոլորտներում: "Որպես ֆինանսական աջակցություն ԵՄ - ն իրականացնում է 2024-27թթ. բիզնեսի աջակցության 270 մլն եվրոյի ծրագիր, սոցիալական աջակցություն Ղարաբաղից տեղահանվածներին", - նշել է նա:

 

Այնուհետև Կալասը կարևորել է մարդկանց միջև շփումները, վիզաների ազատականացման շուրջ երկխոսության զարգացումը և հիշեցրել այդ ուղղությամբ երկխոսության մեկնարկի մասին:

 

Նա նաև նշել է Հայաստանում ԵՄ քաղաքացիական առաքելության գործունեությունը խաղաղության և կայունության խթանման տեսանկյունից և տեղեկացրել, որ երեկ այցելել և ծանոթացել է առաքելության աշխատանքներին Եղեգնաձորում:

 

Հարցին, թե արդյոք ճիշտ է, որ Հունգարիան արգելափակում է Հայաստանին խաղաղության հիմնադրամից միջոցների տրամադրումը, ԵՄ Բարձր ներկայացուցիչը պատասխանել է, որ Եվրամիությունն ունի 27 ինքնիշխան երկիր ՝ ձայնի իրավունքով, և յուրաքանչյուրն ունի իր կարծիքը: Նա նաև նշել է, որ ԵՄ-ում բոլոր որոշումներն ընդունվում են կոնսենսուսով։ "Սա գործընթաց է, և մենք փորձում ենք լուծում գտնել։ Այո, լուծում չկա, բայց փորձում ենք գտնել այն", - վստահեցրել է Կալասը, փաստորեն, հաստատելով ԶԼՄ-ների հաղորդումներն այն մասին, որ Հունգարիան արգելափակում է Խաղաղության եվրոպական հիմնադրամից միջոցների տրամադրումը Հայաստանին։