Սևանա լճից ջրառը 2025 թվականին էակապես ցածր կլինի օրենքով սահմանված 170 մլն խմ-ից

Արմինֆո.  Ոռոգման նպատակով Սևանա լճից 2025 թվականի ոռոգման շրջանում ջրառի չափաքանակը սահմանվել է մինչև 131.8 մլն խմ: Այդ մասին որոշում է կայացվել հունիսի 5-ին՝ կառավարության նիստում։

Ինչպես ասվում է փաստաթղթի հիմնավորման մեջ, Սևան-Հրազդան դերիվացիոն համակարգից սնվող ոռոգման համակարգերի իշխման տակ գտնվող ոռոգելի հողերից 2025 թվականի ոռոգման շրջանում, ջրօգտագործողների կողմից ներկայացված ջրապահանջի համաձայն, պայմանագրային ոռոգվելիք հողատարածությունների մակերեսը կազմել է շուրջ 30 հազ հա, իսկ ոռոգման ջրի պահանջարկը համակարգերի գլխամասերում և Հրազդան գետի հունի լվացման (Աղբյուրակի ջրամբարից մինչև Երևանյան լիճ) նպատակով գետի հունով բացթողնվող ջրի ծավալը կկազմի շուրջ 446.1 մլն մ³:

Նշված ծավալի ջրի պահանջարկը նախատեսվում է ապահովել Հրազդան գետից շուրջ 201.7 մլն մ³, Ազատի ջրամբարից շուրջ 65.2 մլն մ³, Ապարանի ջրամբարից շուրջ 20.4 մլն մ³ ջրաքանակներով` հաշվի առնելով ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի` ՀՀ գետերի 2025թ. գարնանային վարարումների տարրերի կանխատեսումը: Միաժամանակ նախատեսվում է Մխչյանի և Ռանչպար-Արևշատ պոմպակայանների առավելագույն հզորությամբ գործարկմամբ ապահովել շուրջ 31,3 մլն մ³ ջրարտադրություն (ընդամենը՝ 318.6 մլն մ³):

Պահանջարկի և վերը նշված ջրային օբյեկտներից հնարավոր ջրառի՝ ջրառաջարկի տարբերությունը կազմում է շուրջ 127.5 մլն մ³ (446.1-318.6=127.5 մլն մ³)  (լիազոր մարմնի կողմից ներկայացվել է ճշգրտված կանխատեսումը), ղեկավարվելով «Սևանա լճի էկոհամակարգերի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման միջոցառումների տարեկան ու համալիր ծրագրերը հաստատելու մասին» ՀՀ օրենքի պահանջով, ՀՀ կառավարության սույն որոշման նախագծով նախատեսվել է լճից ոռոգման նպատակով մինչև 131.8 մլն մ³ ծավալով բացթողում` ներառյալ ջրօգտագործման թույլտվությամբ սահմանված «Գեղարքունիք» ջրօգտագործողների ընկերության 4.3 մլն մ³ ծավալով ջրառը:

Մինչդեռ, 2023 թվականին Սևանա լճից ջրառը գերազանցել է օրենքով սահմանված 170 մլն խմ՝ հասնելով 228.234 մլն խմ-ի, իսկ 2022 թվականին ցուցանիշն ավելի ցածր է եղել՝ 165.063 մլն խմ - ի չափով: 2024 թվականին Սևանա լճից ջրառի ծավալը կազմել է 170 մլն խմ:

Հիշեցնենք, որ 2019 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ՀՀ Ազգային ժողովը երկրորդ և վերջնական ընթերցմամբ փոփոխություններ է կատարել "Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման միջոցառումների տարեկան ու համալիր ծրագրերը հաստատելու մասին" օրենքում և հայտարարել, որ այսուհետ ՀՀ կառավարությունը սահմանափակվելու է Սևանա լճից ջրառի մասով: Նշվել է, որ, գործող օրենսդրության համաձայն, լճից տարեկան ջրառը չպետք է գերազանցի 170 մլն խմ։

Սևանա լիճը տարածաշրջանի խմելու ջրի հիմնական աղբյուրն է, Եվրոպայի և Ասիայի ամենամեծ բարձրլեռնային լճերից մեկը, որը գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհի սրտում՝ 1914 մետր բարձրության վրա: Երկարությունը՝ հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք, լիճը տարածվում է ավելի քան 70 կիլոմետր, իսկ նրա ջրային հայելու մակերեսը հասնում է գրեթե 1,5 հազար քառակուսի կիլոմետրի։ Լճից սկիզբ է առնում  Հրազդան գետը (Արաքսի վտակ), որի մեջ թափվում են 28 գետեր, որոնց ավազանների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2776 քառ.կմ: