Արմինֆո. Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի շուրջ Հայաստանի բանակցությունները շարունակվել են անվտանգության լարված իրադրության պայմաններում, որը նշանավորվել է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ և հայ-ադրբեջանական սահմանի երկայնքով բախումներով: Այդ մասին ասվում է "Amnesty International" միջազգային կազմակերպության "Աշխարհում մարդու իրավունքների վիճակը" 2025 թվականի ամենամյա զեկույցում, որտեղ գնահատվում են մարդու իրավունքների բնագավառի թեմաների լայն շրջանակի վերաբերյալ ազգային, տարածաշրջանային և գլոբալ զարգացումները։
Զեկույցում սահմանվում են համաշխարհային միտումները, որոնք կապված են զինված հակամարտություններում խախտումների, այլակարծության ճնշման, խտրականության, տնտեսական եւ կլիմայական անարդարության եւ մարդու իրավունքների խախտման համար տեխնոլոգիաների ոչ իրավաչափ օգտագործման հետ: Զեկույցում նաև ընդգծվում է, թե ինչպես են հզոր պետությունները կանխամտածված կերպով խաթարում միջազգային կանոնների վրա հիմնված համակարգը, խոչընդոտելով այն խնդիրների լուծմանը, որոնք ազդում են միլիոնավոր մարդկանց կյանքի վրա: Զեկույցում վավերագրվում են 2024 թվականին 150 երկրներում մարդու իրավունքների հետ կապված խնդիրները, փոխկապակցվում են գլոբալ և տարածաշրջանային խնդիրները և նայում ապագային:
Հայաստանի մասով զեկույցում նշվում է, որ կառավարությունը պայքարել է Լեռնային Ղարաբաղից ավելի քան 100 000 տեղահանված փախստականների ինտեգրման համար։ Արձանագրվում է, որ խոսքի և խաղաղ հավաքների ազատությունը բազմիցս սահմանափակվել է երկրում, իսկ լրագրողներն ու բնապահպանները ենթարկվել են սպառնալիքների և հետապնդումների: Ընտանեկան բռնության մասին օրենքի փոփոխությունները ուժեղացրել են զոհերի պաշտպանությունը: ԼԳԲՏԻ անձանց նկատմամբ խտրականությունը պահպանվել է։
"Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի շուրջ բանակցությունները շարունակվել են անվտանգության լարված իրադրության պայմաններում, որը նշանավորվել է Ադրբեջանի Լեռնային Ղարաբաղի շրջանի շուրջ և հայ - ադրբեջանական սահմանի երկայնքով բախումներով: Լարվածությունը բարձր է մնացել նաև այնպիսի առանցքային հարցերի շուրջ, ինչպիսիք են տարածքային միջանցքները և Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը", - ասվում է զեկույցում։
Միաժամանակ արձանագրվում է, որ կառավարությունը շարունակել է ամրապնդել քաղաքական կապերը ԵՄ-ի և Միացյալ Նահանգների հետ, ինչպես նաև հայտարարել է Ռուսաստանի գլխավորած Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից դուրս գալու ծրագրերի մասին:
"Հետպատերազմյան լարվածությունը Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում շարունակել է սնուցել ներքին քաղաքական անկարգությունները։ 2024 թվականի ապրիլին և մայիսին լայնածավալ բողոքի ցույցեր են տեղի ունեցել Տավուշի մարզի չորս գյուղերի սահմանազատման մասին համաձայնությունից հետո, որոնք հանձնվել են Ադրբեջանին ։ Ցուցարարները փակել են ճանապարհներ՝ պահանջելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը և քննադատելով 2022 թվականից սկսած Ադրբեջանի հետ հակամարտության նկատմամբ նրա մոտեցումը և քաղաքական դաշինքների փոփոխությունը", - նշել են զեկույցի հեղինակները։
"Կառավարությունը շարունակել է դժվարությունների բախվել ավելի քան 100 000 փախստականների ինտեգրման ապահովման հարցում, որոնք լքել են Լեռնային Ղարաբաղը այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանը 2023 թվականի սեպտեմբերին գրավել է տարածաշրջանի վերահսկողությունը ։ Բնակարանային, աշխատանքի և կրթության հետ կապված հարցերը դեռևս բարդ էին շատ փախստականների համար ։ Նրանց անվտանգ և արժանապատիվ վերադարձի իրավունքը մնացել է չիրագործված։ Ապրիլ և մայիս ամիսներին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով ցույցերի ժամանակ ոստիկանությունը բազմիցս ապօրինի ուժ է կիրառել ցուցարարների նկատմամբ", - ասվում է զեկույցում։
"Amnesty International" կազմակերպությունում նշել են, որ անցած տարվա հունիսի 12-ին Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի կենտրոնում բախումներ են տեղի ունեցել Ոստիկանության և ցուցարարների միջև ՝ սահմանազատման համաձայնագրի դեմ բողոքի ցույցերի ժամանակ: "Մոտ 101 մարդ, այդ թվում ՝ ոստիկանության 17 աշխատակից, վիրավորվել են, իսկ 98-ը ձերբակալվել են ։ Առնվազն 15 անձի մեղադրանք է առաջադրվել խուլիգանության և հասարակական կարգը խախտելու համար: Իրավապահ մարմինների ոչ մի աշխատակից պատասխանատվության չի ենթարկվել Ոստիկանության արձագանքի համաչափության և օրինականության քննությունից հետո", - նշել են իրավապաշտպան կազմակերպությունում։
Զեկույցի հեղինակները նաև ուշադրություն են դարձրել այն հանգամանքին, որ անցած տարվա ապրիլ և մայիս ամիսներին բողոքի ցույցերն ուղեկցվել են լրագրողների նկատմամբ ճնշումների և հետապնդումների մասին հաղորդագրություններով, այդ թվում ՝ վիրավորանքներով և սպառնալիքներով:
"Հայաստանի Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի տվյալներով՝ բողոքի ակցիաների լուսաբանման ժամանակ վիրավորվել է 14 լրագրող և ԶԼՄ աշխատակից, ինչպես թիրախավորված հարձակումների, այնպես էլ ամբոխի բռնությունների հետևանքով: Լրագրողների մի մասին հրել և գցել են գետնին, իսկ մյուսները հայտնել են, որ ծեծի են ենթարկվել և վնասվածքներ ստացել ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:
Մարտի 22-ին իշխանությունները խուլիգանության մեղադրանքով կալանավորել են փոդքասթի հաղորդավարներ և ընդդիմադիր գործիչներ Վազգեն Սաղաթելյանին և Նարեկ Սամսոնյանին և երկու ամսով կալանավորել։ Նրանց մեղադրել են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և իշխող կուսակցության մյուս գործիչների հասցեին AntiFake ԶԼՄ-ում անպարկեշտ արտահայտություններ անելու համար։ Դատավարությունը սկսվել է սեպտեմբերի 23-ին ։ Մեղավոր ճանաչվելու դեպքում ակտիվիստներին սպառնում է մինչև հինգ տարվա ազատազրկում", - ասվում է զեկույցում։
Կարծիք․ Ջերմուկի ծոցում Ամուլսարի բացումը էկոլոգիական աղետի մեկնարկ է Հայաստանում
Փորձագետ . Հայաստանում ընդդիմադիր գործիչների ձերբակալությունը սոցիալական ցանցերում գրառումների համար հանրությանը վախեցնելու և այլախոհությունը ճնշելու համակարգված փորձ է
Ադրբեջանագետ. Մինչ Ադրբեջանն իր սերնդին պատրաստում է պատերազմի, Ալիևի օգնականը կոչ է անում Հայաստանին պատրաստել հայ հասարակությանը «խաղաղության»
Թուրքագետ. Ադրբեջանը երբեք, ոչ մի պարագայում չի դադարի հայ ժողովրդի վրա ճնշում գործադրելուց
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ
Երևանի քաղաքապետարանում քննարկում են քաղաքում valet-parking համակարգի ներդրման հնարավորությունը
Փորձագետ. Օկուպացված Արցախում օտարերկրյա դեսպանների ներկայությամբ հայկական մշակույթի «աղվանացումը» ցեղասպանություն է
Քաղաքագետ․ Եթե ռուս-հայկական հարաբերությունները կործանվեն, ապա Ռուսաստանի տեղը կզբաղեցնի Թուրքիան
Քաղաքագետ. Հայ հանրությունը պարզապես պարտավոր է էապես փոխել հանրային քննարկման և պայքարի ողջ բովանդակությունը
Ադրբեջանում քրիստոնյա գերիների մաշկից այրելով հեռացնում են խաչերի պատկերներով դաջվածքները. իրավապաշտպան
Պուտին. Պրահայում Հայաստանի կողմից Ղարաբաղի ճանաչումը որպես Ադրբեջանի մաս Ռուսաստանի դիրքորոշմանը այս հարցում տվել է երկիմաստ բնույթ
Պուտինը նշել է, որ Հայաստանի կողմից ԵՄ-ին անդամակցության մասին օրենքի ընդունումը նշանակում է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու մասին հայտարարություն։
Վարդևանյան. Հայաստանի հասարակայնությունն ԱԺ-ից պահանջում է բազմաթիվ խնդիրների լուծում, այլ ոչ թե՝ ներողությունների մասին սկանդալային պահանջներ
Գ. Ծառուկյան. Չի կարելի պարզապես ապրել խոզի պես, մտածել միայն քո սեփական շահերի մասին և անտարբեր լինել քո երկրի և ժողովրդի հոգսերի նկատմամբ
