
Արմինֆո. Սյունիքի մարզում ամփոփվել է Հայաստանի 2024թ. թատերաշրջանը: Ավանդույթի համաձայն, Թատրոնի միջազգային օրը՝ մարտի 27 - ին, տեղի է ունեցել "Արտավազդ" թատերական ամենամյա մրցանակաբաշխությունը: Առաջին անգամ այն անցկացվել է Երևանից դուրս և Կապանում հավաքել է Հայաստանի թատերական բոմոնդի ողջ ընտրանին երկրի բոլոր մարզերից: Նման որոշում է կայացվել, քանի որ այս տարի լրացել է Կապանի Ա. Շիրվանզադեի անվան դրամատիկական թատրոնի 90-ամյակը:
Այդ իրադարձությանն էր նվիրված "Արտավազդ-2025" - ը։ Այս նախաձեռնությունը Սյունիքում իրագործվել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի աջակցությամբ՝ Սյունիքի մարզպետարանի և Հայաստանի թատերական գործիչների միության հետ համագործակցությամբ: Սյունիքի փոխմարզպետ Հայկ Հարությունյանը, ելույթ ունենալով մրցանակաբաշխության ժամանակ, պատահական չի համարել, որ այս տարի "Արտավազդը" եկել Է Սյունիք:
Այս առումով նա փաստել է, որ մարզը հարուստ է թատերական ավանդույթներով, և մարզը սիրում ու գնահատում է թատրոնը ՝ որպես առանձին երևույթ:
"Ինչի վկայությունն է ԿԴԹ-ի բուռն գործունեությունը և նրա 90 - ամյա պատմությունը", - ընդգծել է նա:
Նշենք, որ այս տարի փոխվել է "Արտավազդ"թատերական մրցանակաբաշխության հաղթողների ընտրության ձևաչափը: Ինչպես պատմել է Հայաստանի թատերական գործիչների միության նախագահ Հակոբ Ղազանչյանը, ի սկզբանե ստեղծվել է փորձագիտական խումբ, որը դիտել է ընթացիկ մրցաշրջանի ներկայացումները և կազմել կարճ ցուցակ: Ընտրության երկրորդ փուլից հետո փորձագիտական խումբը թեկնածուների ցուցակը փոխանցել է ժյուրիի կոլեգիային, որն արդեն փակ քվեարկության ընթացքում որոշել է հաղթողներին: Միանշանակ կարելի է ասել, որ այս տարի ֆավորիտ է դարձել Ս.Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնը: Թատրոնը ներկայացված էր գրեթե բոլոր անվանակարգերում և ստացել է միանգամից յոթ "Արտավազդ": Մասնավորապես, մանկական լավագույն ներկայացում է ճանաչվել Նարինե Գրիգորյանի "Բարկանու՞մ ես"(Համազգային թատրոն), Ն.Գրիգորյանի "Մարդը ափի մեջ" ներկայացումը ճանաչվել է Տարվա "Լավագույն երիտասարդական ներկայացում":
Իսկ Անդրանիկ Միքայելյանի հետ նրա "Լակոտը" ներկայացումն առաջինն էր "Տարվա լավագույն ներկայացում" անվանակարգում: Համազգային թատրոնից "Արտավազդ" է ստացել նաև կոմպոզիտոր Արմեն Շահինյանը՝ "Մարդը ափի մեջ" և "Բարկանու՞մ ես" ներկայացումների համար գրված երաժշտության համար": Լավագույն թատերական գրախոսության համար" Արտավազդ "մրցանակը շնորհվել է Անի Հարությունյանին՝ Պարույր Սևակի "Մարդը ափի մեջ" պոետիկ վերաիմաստավորման համար (բեմադրությունը ՝ Համազգային թատրոնի): Բացի այդ, տարվա լավագույն դերասան է ճանաչվել Վահրամ Գևորգյանը ՝ "Իսկ փողոցում ձյուն է գալիս" ներկայացման մեջ Չիկոյի դերակատարման համար (Համազգային թատրոն), եւ լավագույն երիտասարդ դերասանուհի՝ Միլան Ղազարյանը՝ "Լակոտը" (Համազգային թատրոն) ներկայացման մեջ Թագուհու դերակատարման համար։ Երևանի Կ.Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնը նույնպես արժանացել է միանգամից մի քանի մրցանակների:
Մասնավորապես, տարվա դերասանուհի Է դարձել Լիլյա Մուկուչյանը ՝ "Կոտորածի Աստվածը" ներկայացման մեջ Վերոնիկա Վալոնի դերի համար (Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոն), երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու կոչմանն է արժանացել Թեհմինե Խաչատրյանը՝ "Փող: Իշխանություն: Կիրք" ներկայացման Ելիզավետա Ալեքսանդրովնայի դերի համար: Նույն ներկայացման բեմանկարչությունը Աշոտ Թադևոսյանի հեղինակությամբ նույնպես լավագույնն է ճանաչվել այս տարի: Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնն "Արտավազդ" է ստացել նաև "Լավագույն ռեժիսուրա" անվանակարգում ( Սուրեն Շահվերդյանի "Փող: Իշխանություն: Կիրք"):
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան է դարձել, ըստ ժյուրիի գնահատականի, Նարեկ Հայկազյանը, ով մարմնավորել է Ժանին "Ռնգեղջյուր" ներկայացման մեջ (Գ. Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոն): "Լավագույն կամերային ներկայացման" համար "Արտավազդի" է արժանացել "Բաբելոն" թատրոնը՝ Զառա Անտոնյանի բեմադրած "Է" ներկայացման համար, լավագույն պլաստիկա է ճանաչվել Մնջախաղի թատրոնի "Սոնատի ուրվականները" ներկայացման համար (ռեժ. ՝ Իննա Հախնազարյան): Ռուզան Խաչատրյանը լավագույն երիտասարդ բեմադրիչ է ճանաչվել "Արևի մարդիկ" ներկայացման համար (Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոն): Ժյուրին լավագույն երիտասարդ դերասան է ճանաչել Արման Մաթևոսյանին ՝ "Էլջերնոն-Գորդոնի էֆեկտը" ներկայացման մեջ Չարլիի դերակատարման համար ("Արմոնո" միջազգային փառատոն):
Որպես զգեստների լավագույն նկարիչ"Արտավազդի" է արժանացել Քնքուշ Մալխասյանը՝ "Ուրվականների սոնատ" (Մնջախաղի թատրոն) և "Սանտա Սիթի" ("Շունչ" Թատրոն) ներկայացումների համար:
Թատերական ներկայացումների լավագույն լուսանկարչի կոչմանն է արժանացել Արա Գասպարյանը ("Սովորական հրաշք" ներկայացում Մ. Մկրտչյանի անվան դերասանական թատրոն և "Սասունցի Դավիթ", "Արմոնո" միջազգային փառատոն):
Բացի այդ, Թատերական գործիչների միության նախագահ Հակոբ Ղազանչյանը ԹԳՄ դիպլոմներ է հանձնել մեծ բեմում իր նորամուտի, կատարած լուրջ աշխատանքի համար Շողեր Սարգսյանին (Հ.Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոն), Սամվել Սարգսյանին ( Կ.Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոն), Աբել Վարդանյանին ( Պարոնյանի Թատրոն), Էլեն Բերբերյանին (Հ. Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոն):
Նա Կապանի դրամատիկական թատրոնի մի շարք աշխատակիցների հանձնել է Հայաստանի թատերական գործիչների միության ոսկե մեդալ՝ թատրոնում բարեխիղճ ծառայության համար, ԹԳՄ դիպլոմներ ՝ Կապանի դրամատիկական թատրոնի 90-ամյակի կապակցությամբ: Սյունիքի մարզպետի անունից շնորհակալագրեր են հանձնվել Կամերային ներկայացումների առաջին փառատոնն անցկացնելու համար եւ ԿԴԹ-ի 90 - ամյակի առթիվ ՝ Կապանի դրամատիկական թատրոնին, և այդ փառատոնին մասնակցելու համար Երևանի Կամերային թատրոնին, Մհեր Մկրտչյանի անվան դերասանական թատրոնին, Հ.Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի, Գյումրիի Վ. Աճեմյանի անվանդրամատիկական թատրոնին, Արմոնո միջազգային փառատոնին, Ս.Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնին: Սյունիքի մշակութային կյանքում ներդրած ավանդի և երկարամյա գործունեության համար շնորհակալագրերով են պարգևատրվել ԿԴԹ մի շարք աշխատակիցներ:
"Մեծ Արտավազդ" հատուկ մրցանակին արժանացել է Կապանի դրամատիկական թատրոնի տնօրեն Տիգրան Աթոյանը ՝ Հայաստանում կամերային ներկայացումների առաջին փառատոնը հիմնելու համար:
Հակոբ Ղազանչյանը նաև "Արտավազդ" հատուկ մրցանակների է արժանացրել այդ մրցանակի ձևաչափից և չափանիշներից դուրս ներկայացումների համար՝ Արմեն Քուշկյանին ՝ "Սասունցի Դավիթ" ներկայացման համար, որը ներկայացվել է Արմոնո միջազգային փառատոնի կողմից Նարինե Գրիգորյանի բեմադրությամբ, Թբիլիսիի Պետրոս Ադամյանի անվան դրամատիկական թատրոնին՝ Արմեն Բայանդուրյանի բեմադրած "Խանումա" ներկայացման համար, Արինա Արարատյանին՝ Գյումրու Վ. Աճեմյանի անվան դրամատիկական թատրոնի "Խավարի Առաքյալները" ներկայացման համար, Ներսես Մարկոսյանին' Երևանի Կամերային թատրոնի "Ազնավուր" ներկայացման համար:
Այս տարի "Արտավազդ" մրցանակաբաշխությունն առաջին հերթին հիշվել է Հայաստանի թատերական կոլեկտիվների կողմից Կապանի դրամատիկական թատրոնի 90-ամյակի առթիվ յուրօրինակ նվերներով, Թեհմինե Խաչատրյանի առաջին հաղթանակով ՝ 8 տարվա անվանակարգերից հետո, Ռուսական դրամատիկական թատրոնի տնօրեն Սուրեն Շահվերդյանի հետ բարդ աշխատանքով և Արցախի արշալույսի հանդեպ համընդհանուր հավատով:
Նշենք, որ Կապանի դրամատիկական թատրոնը պարգևատրվել է նաև Ալեքսանդր Գրիգորյանի Ոսկե մեդալով ( ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1978), Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1999): Միջազգային թատերական ակադեմիայի ակադեմիկոս, 1965-2017թթ. Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր և գեղարվեստական ղեկավար) և հրավիրվել է Երևանի ռուսական դրամատիկական թատրոն՝ իր ներկայացումները ներկայացնելու։
Մինչդեռ, նշենք, որ կառավարության անդամներից, այդ թվում ՝ ԿԳՄՍՆ-ից ոչ ոք իրենց ներկայությամբ չեն պատվել "Արտավազդ" թատերական ամենամյա մրցանակաբաշխությունը: