
Արմինֆո. Կազմակերպության գործունեության գաղտնիությունը հայ գերիներին Բաքվում կանոնավոր այցելելու միակ միջոցն է: Այդ մասին հայտարարել էԿարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի (ԿԽՄԿ) երևանյան գրասենյակի հաղորդակցման ծրագրերի ղեկավար Զառա Ամատունին՝ ի պաշտպանություն հացադուլ հայտարարած Արցախի նախկին պետնախարար, բարերար Ռուբեն Վարդանյանի, ինչպես նաև ադրբեջանական բանտերում գտնվող և կտտանքների ենթարկվող մյուս հայ գերիների բողոքի ակցիայի ժամանակ լրագրողների հետ զրույցում:
Ակցիային մասնակցել են "Մենք ենք մեր սարերը" զարգացման գործակալության և "Արցախ միություն" հասարակական կազմակերպության ներկայացուցիչները, ովքեր հանդես են եկել Բաքվում պահվող հայ գերիներին ազատ արձակելու ուղղությամբ ջանքեր գործադրելու պահանջով: Ակցիայի մասնակիցները հավաքվել են ԿԽՄԿ գրասենյակի մոտ, որպեսզի բաց նամակ հանձնեն այդ միջազգային մարդասիրական կազմակերպության նախագահ Միրիանա Սպոլյարիչ-Էգգերին, որտեղ ուշադրություն է դարձվում հացադուլ հայտարարած Ռուբեն Վարդանյանի առողջական վիճակին, ինչպես նաև մյուս հայ ռազմագերիների նկատմամբ անօրինական գործողություններին:
Ակցիայի մասնակիցների հետ հանդիպած Զառա Ամատունին, լրագրողների հետ զրույցում անդրադառնալով Վարդանյանի վիճակին, նշել է, որ ԿԽՄԿ-ի աշխատակիցները փետրվարյան այցի ընթացքում հանդիպել են նաև արդեն հացադուլ հայտարարած Ռուբեն Վարդանյանի հետ: Միաժամանակ, նա հավաստիացրել է, որ ԿԽՄԿ-ն, որպես չեզոք միջնորդ, ողջ ծավալով օգտագործում է միջազգային մարդասիրական իրավունքով նախատեսված բոլոր հասանելի հնարավորությունները:
"Այդ ուղղությամբ գաղտնի աշխատանքը միակ ձևաչափն է, որի շնորհիվ մենք կարող ենք հետևողականորեն այցելել գերիներին ։ Մենք հույս ունենք, որ այդ հնարավորությունները կպահպանվեն նաեւ ապագայում եւ թույլ կտան մեզ վերադառնալ, որպեսզի հետագայում եւս գնահատենք նրանց վիճակը", - պարզաբանել է Ամատունին։
Նա հաղորդել է, որ վերջին այցելության ընթացքում ԿԽՄԿ ներկայացուցիչների խմբի կազմում եղել է նաև իրենց բժիշկը, ով կարողացել է որպես անաչառ մասնագետ զննել հայ գերիներին և գնահատել նրանց վիճակը:
Անդրադառնալով Վարդանյանի առողջական վիճակի մասին լրագրողների ճշգրտող հարցին՝ Ամատունին նշել է, որ դա գաղտնի տեղեկատվություն է, և կազմակերպությունն իր մանդատի շրջանակում կարող է այդ հարցը քննարկել միայն այն կողմի հետ, որը պատասխանատու է նրանց ճակատագրի համար: Նրա խոսքով ՝ ոչ երրորդ կողմի, ոչ էլ, առավել ևս, հանրության հետ ԿԽՄԿ-ն չի կարող քննարկել այդ հարցը։
"Կազմակերպությունն իրավունք ունի հարցը բարձրացնել բարձրագույն ատյաններում՝ խնդրի լուծման հարցում առաջընթացի բացակայության դեպքում, սակայն մենք իրավունք չունենք խոսել այն մասին, թե կոնկրետ ինչ է արձանագրվում մեր այցելությունների ժամանակ", - հայտարարել Է ԿԽՄԿ ներկայացուցիչը:
Իր հերթին՝ Հայաստանի առաջին օմբուդսմեն, իրավապաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը հիշեցրել է, որ հայ գերիների նկատմամբ անօրինական գործողությունների դեմ կարելի է դիմել բազմաթիվ այլ միջազգային ինստիտուտների: Ալավերդյանը պարզաբանել է, որ պահանջով պետք է դիմել ՄԱԿ Խոշտանգումների դեմ կոմիտե և Խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման եվրոպական կոմիտե: Նա հաստատել է, որ կազմակերպության ստացած տեղեկատվությունը չպետք է հրապարակվի, քանի որ հենց գաղտնիության շնորհիվ է ավելի վաղ հաջողվել հայտնաբերել հազարավոր անհետ կորածների տեղերը: "Ես վստահ եմ, որ կան մեթոդներ, որոնք դեռ չեն օգտագործվել, և մեր պահանջը դա է ՝ անել ավելին, քան հնարավոր էր այսօրվա դրությամբ", - հայտարարել է իրավապաշտպանը:
Միաժամանակ, Ալավերդյանը նշել է, որ սարսափ են առաջացնում ոչ միայն Ադրբեջանի գործողությունները, այլև այն անմարդկային քաղաքականությունը, որը վարում է գործող իշխանությունը Հայաստանում: Այդ առնչությամբ իրավապաշտպանը հավելել է, որ իրենք եկել են ոչ միայն այն պատճառով, որ Հայաստանի կառավարությունը ոչ մի քայլ չի ձեռնարկում, այլ նաև այն պատճառով, որ նրանց հայտարարություններն ուղղակիորեն սպասարկում են Հայոց ցեղասպանության թուրք-ադրբեջանական քաղաքականությունը: Ալավերդյանը հույս է հայտնել, որ ԿԽՄԿ երևանյան ներկայացուցչությունը կանի ամեն հնարավորը, որպեսզի մարդասիրական այդ կազմակերպության ղեկավարությունը, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Ժնևում, կարողանա փրկել մահվան դատապարտված բանտարկյալներին ՝ ապահովելով նրանց ազատությունը:
Պետական գործիչ, ԼՂՀ կրթության, գիտության և սպորտի նախկին նախարար Նարինե Աղաբալյանը բողոքի ակցիայի ժամանակ հիշեցրել է, որ ԿԽՄԿ-ն միակ կազմակերպությունն է, որը գերիներին հասանելիություն է ունեցել և ունի և կապ է պահպանել նրանց հարազատների հետ: Միևնույն ժամանակ, Աղաբալյանն ընդգծել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի և այլ միջազգային կազմակերպությունների անհապաղ միջամտության անհրաժեշտությունը ՝ խոշտանգումների փաստերը հետաքննելու և համապատասխան միջոցներ ձեռնարկելու համար: "Չնայած այն հանգամանքին, որ ակցիան անցկացվում է ԿԽՄԿ երևանյան գրասենյակի մոտ, այս կոչը վերաբերում է բոլոր միջազգային և իրավապաշտպան կազմակերպություններին", - նշել է Արցախի կրթության նախկին նախարարը:
Միևնույն ժամանակ, Աղաբալյանն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին, որ եթե Հայաստանի իշխանությունների արձագանքը հայ ռազմագերիների հետ տեղի ունեցածին բավարար լիներ, ապա այսօր իրենք կարող էին այլ արդյունք տեսնել: Նա կարևորել է հասարակական ճնշումը ինչպես գործող իշխանությունների, այնպես էլ միջազգային կառույցների վրա՝ այդ խնդրի վրա ուշադրություն հրավիրելու համար։