Արմինֆո.Արցախյան շարժման 37-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Արցախի ղեկավարներն ու Հայաստանի խորհրդարանի ընդդիմադիր պատգամավորներն այցելել են "Եռաբլուր" զինվորական պանթեոն և հարգանքի տուրք մատուցել հայրենիքի համար գլուխ խոնարհած հայորդիների հիշատակին:
Լրագրողների հետ զրույցում Արցախի Ազգային ժողովի պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը հիշեցրել է, որ 37 տարի առաջ հայ ժողովուրդն աշխարհին ցույց տվեց միասնականություն և Արցախը Հայաստանին վերամիավորելու ձգտում: Նա ընդգծել է, որ շուրջ չորս տասնամյակ անց, հատկապես Արցախի կորստից հետո, հայ ժողովուրդը կրկին կարիք ունի այդ վերամիավորման:
Միևնույն ժամանակ, պատգամավորն ընդգծել է, որ Հայաստանի պատմության մեջ նման ապազգային իշխանություն չի եղել անգամ խորհրդային շրջանում: Այս առումով արձագանքելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարություններին՝ կապված երկրի սահմանադրության փոփոխության հետ, պատգամավորը նշել է, որ վարչապետը, փաստորեն, հայտարարել է, որ պետականությունը բացակայում է, և դրա ստեղծման համար անհրաժեշտ է փոխել մայր օրենքը: Այդ առնչությամբ Հակոբյանը հիշեցրել է 6 տարի առաջ Ստեփանակերտի Վերածննդի հրապարակում Փաշինյանի հնչեցրած խոսքերը, երբ նա հայտարարում էր, որ "Արցախը Հայաստան է և վերջ":
"Մենք նոր փուլ ենք թևակոխում Արցախի կորստից հետո, երբ Հայաստանի իշխանություններն արդեն պատրաստակամություն են հայտնում ընդունել թշնամուն և թույլ տալ նրան այստեղ հաստատել իր իշխանությունը։ Սա Փաշինյանի կողմից Արցախի կորստից հետո արված ամենալուրջ հայտարարությունն է։ Նա կարծում է, որ Արցախի հարցը փակված է, և այժմ անցնում է Հայաստանին", - պարզաբանել է Հակոբյանը։
Արցախի խորհրդարանի պատգամավոր Դավիթ Գալստյանն, իր հերթին, ընդգծել է, որ Արցախը գոյություն ունի և կմնա՝ անկախ Հայաստանի իշխանության դիրքորոշումից: Այդ համատեքստում նա նշել է, որ ՀՀ սահմանադրությունը փոխելու Փաշինյանի նախաձեռնությունը թուրք-ադրբեջանական տանդեմի հերթական պահանջն է, որին ենթարկվել են գործող իշխանությունները: "Այսօր նրանք միայն փորձում են հաճոյանալ այդ տանդեմին և նրանից աջակցություն են փնտրում", - հայտարարել է Գալստյանը։
Պատգամավորը միաժամանակ հիշեցրել է, որ իրենց պայքարը նաև նպատակ ունի միջազգային օրակարգում և բանակցային գործընթացում ներառել Արցախ վերադառնալու իրավունքը: Սակայն, ինչպես ընդգծել է Գալստյանը, Հայաստանի իշխանությունը փորձում է ամբողջությամբ փակել Արցախի հարցը և այդպիսով, փաստացի, հերքում է հայ ժողովրդի պայքարը:
"Երբ Ադրբեջանը խոսում է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության 9-րդ կետի մասին, Հայաստանի իշխանությունները չեն հիշատակում այլ կետերի մասին, որոնք ադրբեջանական իշխանություններն անտեսում են։ Լինելով պարտություն խորհրդանշող իշխանություն՝ նրանք երբեք չեն կարող այդ հարցը բարձրացնել, քանի որ չեն կարող բանակցել և միայն հրահանգներ են կատարում։ Քանի դեռ մենք թողնում ենք պարտությունը խորհրդանշող այս իշխանությունը, հայ ժողովրդին չի սպասվում ոչ մի դրական արդյունք բանակցային գործընթացում։ Այո, հնարավորություններ կան բարձրացնելու Արցախի հարցը, ինչպես նախատեսված է նոյեմբերի 9-ի հայտարարության մեջ և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում։ Սակայն, ցավոք, այսօրվա իշխանությունը կատարում է բացառապես ադրբեջանա-թուրքական տանդեմի պահանջները։ Ինձ համար ընդունելի է վերադառնալ անկախ Արցախ, բայց՝ ոչ ադրբեջանական երաշխիքներով, ինչպես եւ՝ ցանկացած հայի", - վստահեցրել է Գալստյանը։
Արցախյան շարժման տարեդարձի կապակցությամբ ԱԺ ընդդիմադիր "Հայաստան" խմբակցության պատգամավոր Արթուր Խաչատրյանը հիշեցրել է, որ այն ժամանակ ողջ հայ ժողովուրդը, ինչպես նաև Սփյուռքը լիահույս էին, և Հայաստանի ժողովրդի հայրենասիրական մղումները հանգեցրին այն բանին, որ երկիրը հաղթանակ տարավ թվով գերազանցող Ադրբեջանի նկատմամբ: Պատգամավորը նաև ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին, որ այն ժամանակ բանակցություններն ընթանում էին բացառապես Արցախի կարգավիճակի որոշման շուրջ, և Հայաստանն այն ժամանակ ռազմավարական խորություն ձեռք բերեց։
"Փաշինյանը տապալեց բանակցային ողջ գործընթացը, ինչն էլ մեր երկիրը հասցրեց պատերազմի։ Իսկ հիմա Փաշինյանը գաղտնի է պահում այն փաստաթուղթը, որը նրան ներկայացվել է 2019 թվականի ապրիլի 15-ին Մոսկվայում և 2019 թվականի հունիսի 20-ին Վաշինգտոնում։ Եվ երբ նա ասում է, որ զրոյական կետից է բանակցում, դա անում է, որպեսզի ցույց չտա իր բանակցային գործընթացի ձախողումը։ Խնդիրը սեփական ժողովրդին բանակցային գործընթացի վերաբերյալ ճշմարտությունը բացահայտելու ցանկության բացակայությունն է", - պարզաբանել է պատգամավորը։
Միաժամանակ, Խաչատրյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի երրորդ հանրապետությունը ստեղծվել է Հայաստանի և Արցախի միավորմամբ: Իսկ հիմա, նրա ասելով, Փաշինյանը փորձում է ամբողջությամբ փակել Արցախի էջը՝ դրա որևէ իրավունք չունենալով։
"Պետք է հասկանալ, որ Փաշինյանը կատարում է թուրքական պահանջները, այդ թվում ՝ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասով ։ Վաղը նա կփոխի խորհրդանիշները, այդ թվում՝ ՀՀ սահմանադրության միջոցով, այսինքն, նա, ըստ էության, ժողովրդին դարձնում է "խեղկատակ է խամաճիկային պետությունում", որտեղ որոշումները կայացվում են Անկարայում կամ Բաքվում", - հայտարարել Է Խաչատրյանը։
Ընդդիմադիրը վերստին ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ սահմանադրության փոփոխությունը պարտադրված պահանջ է Ադրբեջանից։ Այդ առումով նա հիշեցրել է, որ դեռ անցած ամռանն Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը հայտարարել էր, որ հայ ժողովուրդը պետք է փոխի սահմանադրությունը: "Իսկ հետո արդեն Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ անհրաժեշտ է հանրաքվեի միջոցով փոխել սահմանադրությունը, և դա ներկայացրեց որպես հայ ժողովրդի շահերից բխող քայլ", - եզրափակել է Խաչատրյանը: