Washington Post-ի մեկնաբանը Թրամփին կոչ է արել աջակցել Ռուբեն Վարդանյանի ազատ արձակմանը Բաքվի բանտից

Արմինֆո. Washington Post - ի մեկնաբան Դեյվիդ Իգնատիուսն անդրադարձել է Բաքվում Արցախի նախկին պետնախարար, բարերար Ռուբեն Վարդանյանի դեմ շարունակվող շինծու դատավարությանը և կոչ արել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին կատարել քրիստոնյաներին աջակցելու իր խոստումը: Այս մասին հաղորդում է Free Armenian Prisoners նախաձեռնությունը։

Նախաձեռնությունը ներկայացրել է Իգնատիուսի սյունակի թարգմանությունը ՝ որոշ կրճատումներով։

"Ադրբեջանում ընթանում է Ռուբեն Վարդանյանի դատավարությունը։ Ո?րն է նրա հանցանքը: Օգնել ուրիշներին: Աշխարհում այսքան տառապանքների մեջ անհատների պատմությունները կարող են աննկատ մնալ: Սակայն ուզում եմ պատմել Ռուբեն Վարդանյան անունով մարդու ճակատագրի մասին. Ադրբեջանում դատարանի առջև կանգնած քաղբանտարկյալ, ում ցմահ ազատազրկում է սպառնում, և ում գործն ավելի մեծ ուշադրության է արժանի:

Վարդանյանի հանցանքը, եթե կարելի է այդպես անվանել, այն է, որ նա աջակցել է հայկական դիմադրությանը Լեռնային Ղարաբաղում, հեռավոր տարածաշրջանում՝ Կովկասում, որն իրավաբանորեն Ադրբեջանի մաս է կազմում, բայց ինքնավար էր եւ ժամանակին բնակեցված էր, հիմնականում, հայերով: Բայց հիմա դա այդպես չէ: 2023 թվականի սեպտեմբերին 120 հազար հայեր փախել են տարածաշրջանից, երբ ադրբեջանական զորքերը ներխուժել են այդ շրջան։ Վարդանյանը ձերբակալվել է Հայաստանի հետ սահմանը հատելու փորձի ժամանակ։

Վարդանյանը նահատակի կերպար չունի։ Նա գործարար է, ով իր փողերը վաստակել է որպես ներդրումային բանկիր հետխորհրդային Ռուսաստանում, այնուհետև սկսել է այդ գումարը նվիրաբերել բարի գործերի: 2014 թվականին նա Հայաստանի Դիլիջան քաղաքում հիմնել է միջազգային դպրոց՝ իր փոքրիկ ու փխրուն երկիրն աշխարհի հետ կապելու համար:

2015 թվականին Վարդանյանը դարձել է "Ավրորա" մարդասիրական նախաձեռնության համահիմնադիր, որի աջակիցների թվում են այնպիսի հայտնի դեմքեր, ինչպիսիք են Ջորջ Քլունին, ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների նախկին գերագույն հանձնակատար Մերի Ռոբինսոնը եւ Նոբելյան մրցանակի մի քանի դափնեկիրներ:

 «Ավրորա»-ի կարգախոսն է "Երախտագիտությունը գործողության մեջ": Վարդանյանի գաղափարն էր հարգել աշխարհի այն մարդկանց հիշատակը, ովքեր այսօր անշահախնդիր օգնում են ուրիշներին, ճիշտ այնպես, ինչպես պարկեշտ մարդիկ օգնեցին Ռուբենի նախապապին՝ Հմայակ Վարդանյանին, 1915 թվականին ՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ: Փոխանակ զայրույթով հետ նայելու այդ սարսափելի իրադարձությանը, Վարդանյանը ցանկանում էր հույսով առաջ նայել ՝ գովաբանելով մարդկային ոգու մեջ եղած լավագույնը:

Պետք է պարզաբանեմ, որ ես Ռուբեն Վարդանյանի գործի չեզոք դիտորդը չեմ։ Նա իմ ընկերն է արդեն տասը տարի, իսկ 2016 թվականից "Ավրորա" ամենամյա մրցանակաբաշխության չվարձատրվող հաղորդավարն եմ։ Դա անձնական գործ է։ Հորս ընտանիքը հայկական է, և, օգնելով «Ավրորա»-ին, ես ուզում էի իմ երախտագիտությունը հայտնել նրանց, ովքեր փրկեցին իմ նախնիներին Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում:

Բաքվում սկսվել է Վարդանյանի գործով դատավարությունը ։ Ադրբեջանը նրան 46 մեղադրանք է ներկայացրել ՝ ահաբեկչությունից մինչեւ կազմակերպված հանցավորություն։ Սակայն, իրականում, նրա բոլոր դժբախտությունները բխում են 2022 թվականին Լեռնային Ղարաբաղ տեղափոխվելու և այնտեղ պետական նախարար, ինչպես նաև հայ բնակչության ջերմեռանդ պաշտպան դառնալու որոշումից։

Վտանգավոր էր ցատկել այդ հորձանուտը։ Սակայն Վարդանյանն իր դստերն ասել է, որ ինքն իր հետ խաղաղության մեջ չի կարող ապրել, եթե չփորձի օգնել իր հայրենակիցներին, որոնք իրենց պատմության ընթացքում այսքան ողբերգություններ են ապրել: Դա երախտագիտություն էր գործողության մեջ:

Աղետը երկար սպասել չտվեց։ 2022 թվականի դեկտեմբերին Ադրբեջանը շրջափակեց Լեռնային Ղարաբաղը ՝ զրկելով այն դեղորայքից, վառելիքից և առաջին անհրաժեշտության այլ իրերից։ Հայերը փորձում էին պաշտպանել իրենց տները, ընտանիքներն ու եկեղեցիները։ Բայց երբ 2023 թվականի սեպտեմբերին ներխուժեցին ադրբեջանցի զինվորները, նրանք լքեցին տարածաշրջանը։ Այդ ժամանակվանից Վարդանյանը գտնվում է ադրբեջանական բանտախցում։

Անցյալ ամիս Amnesty International-ի ներկայացուցիչը հայտարարել էր, որ Վարդանյանի գործը "լուրջ մեղադրանքներ է առաջացրել մարդու իրավունքների խախտումների համար, այդ թվում ՝ կալանավայրերում դաժան վերաբերմունքի, գործի կեղծված նյութերի ստորագրմանը հարկադրելու եւ պաշտպանությանը նախապատրաստվելու հնարավորությունից զրկելու համար":

Մարդու իրավունքների հայտնի ամերիկացի փաստաբան Ջարեդ Ջենսերը, որը ներկայացնում է Վարդանյանի շահերը, բանտում իր պաշտպանյալին տեսակցելու թույլտվություն չի ստացել: "Այդ դատավարությունը քաղաքական շոու է ։ Դրա պատճառը նրա աջակցությունն է Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի քաղաքական իրավունքների պաշտպանությանը", - ասում է Ջենսերը։

Շատ ամերիկացիներ տեղյակ չեն Հայաստանի մասին, էլ չեմ խոսում ղարաբաղյան հակամարտության մասին։ Բայց կա մի կարևոր փաստ. Հայաստանն առաջինն է ընդունել քրիստոնեությունը և իր հավատքի համար թանկ է վճարել գերազանցապես մահմեդականներով բնակեցված տարածաշրջանում:

Վարդանյանն՝ ինքը, հայ ուղղափառ քրիստոնյա է, բայց հոգու խորքում նա միշտ էկումենիստ է եղել։ Եվ իսկապես, "Ավրորա" մրցանակի դափնեկիրների մեծ մասը մահմեդականներ են։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը Truth Social կայքում հոկտեմբերի 23-ին գրել է. "Երբ ես դառնամ նախագահ, ես կպաշտպանեմ հետապնդվող քրիստոնյաներին, կաշխատեմ դադարեցնել բռնություններն ու էթնիկ զտումները եւ վերականգնել խաղաղությունը Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ":

Այժմ դուք հնարավորություն ունեք կատարելու այդ խոստումը, պարոն նախագահ, օգնելով պարկեշտ մարդուն խուսափել հետապնդումներից", - ասվում է Washington Post-ի մեկնաբանի հոդվածում ։

Հիշեցնենք, որ հունվարի 17-ին դատավոր Զեյնալ Աղաևի նախագահությամբ Բաքվի ռազմական դատարանը քննել է Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարների վերաբերյալ "մեղադրական եզրակացությունը": Մեղադրյալների թվում են Լեռնային Ղարաբաղի երեք նախկին նախագահներ  Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը և Արայիկ Հարությունյանը: Դատարանի առջև են կանգնել նաև նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ԱԺ նախագահ Դավիթ Իշխանյանը, պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը:

Հունվարի 16-ին Վարդանյանը հանդես էր եկել հայտարարությամբ, որում պահանջել էր իրեն և իր փաստաբանին հնարավորություն տալ լիարժեք նախապատրաստվել պաշտպանությանը, վերացնել թույլ տրված բոլոր խախտումներն ու կեղծիքները, հրապարակային դարձնել իր և մյուս բոլոր մեղադրյալների նկատմամբ իրականացվող գործընթացը: "Ես պահանջում եմ հնարավորինս բաց գործընթաց ՝ միջազգային լրագրողների և հումանիտար կազմակերպությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ ։ Համոզված եմ, որ միայն իրական դատավարությունը կօգնի քայլ առաջ կատարել մեր ժողովուրդների միջև նոր հարաբերություններ կառուցելու բարդ ճանապարհին", - ընդգծել էր նա։

Վերջում նա պահանջել էր իր գործը միավորել մյուս մեղադրյալների գործերի հետ։ "Իմ գործի 422 հատորից ավելի քան 400 հատորը ընդհանուր գործի դրվագներ են։ Իմ գործն առանձին վարույթում առանձնացնելը արհեստական և անհիմն որոշում է", - հավելել էր Վարդանյանը։