Հայաստանի առաջին օմբուդսմեն. Հայոց պետականության համար ամենամեծ սպառնալիքն այսօր բխում է ներսից

Արմինֆո.Հայոց պետականության ամենամեծ սպառնալիքն այսօր բխում է ներսից։ ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում նման կարծիք է հայտնել Հայաստանի առաջին օմբուդսմեն, իրավապաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը' մեկնաբանելով Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները, որոնք կասկածի տակ են դնում Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության փաստը:

Ալավերդյանը կարծում է, որ ներկայիս կառավարությունը, դատելով իր գործողություններից և հռետորաբանությունից, սպասարկում է հայերի նկատմամբ թուրք-ադրբեջանական ցեղասպան քաղաքականությունը: "Պատահական չէ, որ հաճախ եմ կրկնում, որ Հայաստանը գրավել են ներսից։ Տեսնելով, որ նրան դրսից ոչնչացնելն անհնար է, մեծ աշխատանք է սկսվել թիմի պատրաստման ուղղությամբ, որի նմանը չի եղել Հայաստանի պատմության մեջ։ Այս թիմը խնամքով ընտրվել էր, և մենք այսօր կանգնած ենք կրկնակի սպառնալիքի առջև ՝ ներքին և արտաքին ։ Ժամանակն է մտածել այդ մասին և պատճառներ չփնտրել այլ աշխարհագրական ուղղություններով", - ընդգծել է իրավապաշտպանը։

 Անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանության մասին Փաշինյանի հայտարարություններին՝ Ալավերդյանը նշել է, որ վարչապետը, օգտագործելով "մենք" դերանունը, ակնհայտորեն նկատի է ունեցել միայն իրեն: "Ինչպես ժամանակին ասել են ռուս կայսրերը՝ "Մենք Նիկոլայ 2-րդս", հավանաբար, նա էլ  ենթադրում է, նախ և առաջ, իրեն", - պարզաբանել է փորձագետը:

Առաջին օմբուդսմենը ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ ներկայիս արտահայտությունները հակասում են Փաշինյանի նախկին հայտարարություններին և, փաստացի, մոլորության մեջ են գցում հանրությանը: Իրավապաշտպանը, սակայն, վստահ է. "Այն, ինչ նա ասել է, նրա այսօրվա վերաբերմունքը չէ ցեղասպանության նկատմամբ։ Իրականում, մոտ տասը տարի նա եղել է ամենադեղին պարբերականի ՝ "Հայկական ժամանակի" գլխավոր խմբագիրը, որտեղ ամեն մի համարում ցեխ է թափվել հայկականի վրա՝ պետության, անհատների, հուշարձանների ու իրողությունների: Նրա բոլոր խոսքերը ինձ չեն զարմացնում. ամեն ինչ ակնհայտ էր դեռ 15-20 տարի առաջ: Նրա ընտրությունը ծանր պարտություն էր իսկական հայկական էլիտայի ՝ ակադեմիական հանրության, արվեստի և մշակույթի գործիչների համար ։ Լայն զանգվածները դարձել են կոպիտ մանիպուլյացիայի և խաբեության զոհ։ Կարելի է համեմատել այն կարգախոսները, որոնցով նրանք եկել են իշխանության, և նրանց ներկայիս հայտարարությունները ։ Դատելով արդյունքներից ՝ այս իշխանությունը եկել է նախապես մշակված նպատակային ծրագրով ՝ սպասարկել հայերի նկատմամբ թուրք - ադրբեջանական ցեղասպան քաղաքականությունը, եւ հետեւողականորեն շարունակում է այն կյանքի կոչել",-հայտարարել է Ալավերդյանը։

Իրավապաշտպանը պնդում է.  հայոց պետականությանը սպառնացող ամենամեծ վտանգը բխում է ներսից ։ "Ես կասկած չունեմ, որ դժվար պայմաններում աշխատելու հմտություններ ունեցող ազգային կողմնորոշում ունեցող իշխանությունը կկարողանա փոխել իրավիճակը", - հավելել է Ալավերդյանը:

Ալավերդյանը օրինակ է բերել Թուրքիայի նախկին արտգործնախարարի խոսքը, ով Ադրբեջանի իր գործընկերոջը ուղղված հեռագրում, մասնավորապես, գրել է. "Շարունակելով խաբել հայերին և այլ եվրոպացիներին՝ մենք պետք է անշեղորեն հետապնդենք մեր նպատակը. ոչնչացնել հայերին՝ որպես պետական ազգ և ֆիզիկապես":

Այսպիսով, նա ուշադրություն է հրավիրել, որ նման հայտարարություններ սկսել են հնչել դեռևս 1919թ., և եթե համադրենք դրանք այն արտահայտությունների հետ, որոնք այսօր անում են ինչպես թուրք, այնպես էլ ադրբեջանցի "օրենքով նացիստները", ապա կարելի է նկատել, որ ոչինչ չի փոխվել:

Սակայն, ըստ առաջին օմբուդսմենի, աշխարհում կան բազմաթիվ պետություններ, որոնք ունեն ակտիվ ուժեր, որոնք դիմակայում են միջազգային իրավունքի լկտի անտեսմանը: Այս կապակցությամբ նա հիշեցրել է, որ Ցեղասպանության կանխարգելման և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի ընդունման 50-ամյակի տարում "Ընդդեմ իրավական կամայականության" ՀԿ-ն, որի գործադիր տնօրենն է ինքը, դիմել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությանը, առաջարկելով հատուկ նստաշրջան կազմակերպել ՄԱԿ-ում' նվիրված այդ կոնվենցիայի հոբելյանին:

"Արտաքին գործերի նախարարությունը լսեց մեր առաջարկը, ընդունեց այն և, նույնիսկ, շնորհակալություն հայտնեց մեզ դրա համար։ Այս նախաձեռնությանը, ի դեպ, ՄԱԿ - ում Հայաստանի առաջին նախաձեռնությանը միացել է 41 պետություն ։ Մեր կազմակերպության մեկ այլ նախաձեռնությունն այն էր, որ դեկտեմբերի 9-ը նշվի որպես բոլոր ցեղասպանությունների զոհերի պաշտպանության համաշխարհային օր: Այս նախաձեռնությունը նույնպես ընդունվել Է ՄԱԿ-ի կողմից՝ գրեթե միաձայն: Ուստի, մենք պետք է հասկանանք, որ նման գավառամտությունը, ինքնախղճահարության այնպիսի զգացումը, ինչպիսին համախոհներից զուրկ երկիրն է, բացարձակապես չի համապատասխանում իրականությանը", - նշել է իրավապաշտպանը։

Հատկանշական է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը (հոդված 136) քրեականացնում է Ցեղասպանության ժխտումը, այսինքն ՝ Ցեղասպանության, ինչպես նաև խաղաղության և մարդկության անվտանգության դեմ ուղղված այլ հանցագործությունների ժխտումը, նսեմացումը, հավանությունը կամ արդարացումը քրեորեն պատժելի է։ Սակայն, Լարիսա Ալավերդյանի կարծիքով, նշված հոդվածում բավարար չափով չի արտացոլված ցեղասպանության հարցը և համապատասխան արարքների համար պատժելը: Ինչպես պարզաբանել է իրավապաշտպանը, անդրադառնալով ցեղասպանության թեմային, վարչապետը կատարում է թվարկված հանցավոր արարքները ՝ իր բոլոր հայտարարություններին հաղորդելով հարցական ձեւ, ըստ էության, օգտագործելով առավել բարդ մանիպուլյացիա:

"Մենք գործ ունենք արտահայտությունների հետ, որոնք մանիպուլյատիվ քաղաքական տեխնոլոգիաների արդյունք են, դրանք կարող են մշակվել մասնագետների կողմից կամ տարիներ շարունակ քաղաքական խարդախության արդյունք լինել ։ Ընդ որում, կոպտորեն շրջվում են փաստական իրադարձությունները, փաստերը, խեղաթյուրվում ժամանակագրությունը, մոռացության են տրվում Ազգերի լիգայի անդամ երկրների բազմաթիվ առաջատար գիտնականների, քաղաքական գործիչների հետազոտությունները, Մեծ Բրիտանիայի, Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի ղեկավարների 1915 թվականի մայիսին տարածված հայտարարությունը և այլն ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է մանրակրկիտ նախապատրաստել բոլոր նյութերը եւ հավաքել ապացույցներ կոնկրետ ֆիզիկական անձի կողմից ՀՀ օրենսդրությամբ կամ միջազգային քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարքների կատարման վերաբերյալ", - հայտարարել է Ալավերդյանը։

Իրավապաշտպանը վստահ է. թեև այս իշխանության օրոք Հայաստանի դատարաններից ամեն ինչ կարելի է ակնկալել, միևնույն է, այդ հարցը պետք է բարձրացնել երկրի դատական ատյաններում, այնուհետև նաև միջազգային դատարաններում և քաղաքական հարթակներում: