Հայ դիվանագետ. Հայաստանը հաստատակամ է բոլոր երեխաների իրավունքների խրախուսման ու պաշտպանության իր հանձնառության մեջ

Արմինֆո.Հայաստանը հանձնառու է ամրապնդել երեխաների իրավունքների պաշտպանությունն ու խրախուսումը ՝ վավերացնելով բոլոր առանցքային միջազգային պայմանագրերը, այդ թվում ՝ վերջերս Երեխայի իրավունքների մասին կոնվենցիայի կամընտիր արձանագրությունը, որը վերաբերում է հաղորդման ընթացակարգին, և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին կոնվենցիայի կամընտիր արձանագրությունը: Այս մասին հայտարարել Է ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչության երրորդ քարտուղար Սյուզաննա Մարտիրոսյանը՝ ՄԱԿ ԳԱ 79-րդ նստաշրջանի երրորդ կոմիտեում "Երեխաների իրավունքների խթանում և պաշտպանություն"օրակարգի 67-րդ կետի վերաբերյալ ելույթի ժամանակ։

Ինչպես ԱրմԻնֆո-ին հաղորդել են ՀՀ մշտական ներկայացուցչության մամուլի ծառայությունից, Մարտիրոսյանն ընդգծել է, որ երեխաների կարիքների բավարարումը վճռորոշ նշանակություն ունի մարդու համընդհանուր իրավունքների ամբողջականության ապահովման և ապագա սերունդների բարեկեցության ու զարգացման ապահովման համար:

Այս համատեքստում նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ սեպտեմբերին Հայաստանը ներկայացրել է Երեխայի իրավունքների մասին կոնվենցիայի կատարման վերաբերյալ միավորված հինգերորդ և վեցերորդ պարբերական զեկույցը, որում մանրամասն նկարագրված են տարբեր ոլորտներում երեխաների իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ ձեռնարկված միջոցառումները:

"Հայաստանի հանձնառությունը ներառական և երեխաների շահերը հաշվի առնող քաղաքականությանը արտացոլված է վերջին օրենսդրական փոփոխությունների մեջ, որոնք ուղղված են խնամակալության և խնամատար ընտանիքների համակարգերի ամրապնդմանը, կյանքի բարդ իրավիճակների կանխմանը և համայնքներում երեխաների պաշտպանության համար բազմամասնագիտական խորհուրդների ստեղծմանը նպաստելուն: Ներդրվում են շուրջօրյա հերթապահ կետեր ՝ հրատապ դեպքերին արձագանքելու և կյանքի դժվարին պայմաններում գտնվող երեխաների գործերը հետևելու և կառավարելու համար կենտրոնացված տեղեկատվական համակարգ ստեղծելու համար: Այս բարեփոխումների կենտրոնական տարրը երեխայի լավագույն շահերի սկզբունքն է, որի օրինակն է երեխայի վրա հիմնված արդարադատության համակարգի ստեղծումը: Սա ներառում է Barnahus հաստատությունների ստեղծումը, որոնք ունեն "անվտանգ անկյուններ", որոնք կօգնեն նվազագույնի հասցնել երեխաների փոխգործակցությունը ավանդական արդարադատության համակարգի հետ եւ ապահովել, որ նրանց իրավունքներն ու բարեկեցությունը առաջնային են իրավական ողջ գործընթացի ընթացքում", - նշել է հայ դիվանագետը։

Միևնույն ժամանակ, նա նշել է, որ Հայաստանը հաստատակամ է բոլոր երեխաների իրավունքների խրախուսման ու պաշտպանության իր հանձնառության մեջ ՝ անկախ նրանց հանգամանքներից: "Լեռնային Ղարաբաղից ամբողջ բնակչության զանգվածային հարկադիր տեղաշարժը ընդգծել է ամբողջ երկրում հանրային ծառայությունների ընդլայնման հրատապ անհրաժեշտությունը ։ Ի պատասխան ՝ Հայաստանը մոբիլիզացրել է ռեսուրսները սոցիալական ապահովության, առողջապահության, բնակարանային և կրթության բարելավման համար ՝ միջազգային գործընկերների հետ համագործակցության միջոցով առաջնահերթ ուշադրություն դարձնելով տուժած ընտանիքների հոգեսոցիալական կայունությանը: Ճանաչելով առանց ծնողական խնամքի մնացած տեղահանված շատ երեխաների խոցելիությունը ՝ ապահովվել է անհրաժեշտ կրթական և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը: Ներկայումս շուրջ 17 000 տեղահանված երեխաներ սովորում են Հայաստանի պետական դպրոցներում, որտեղ նրանք ստանում են անհրաժեշտ կրթական ռեսուրսներ և հոգեսոցիալական աջակցություն", - հավելել Է Մարտիրոսյանը։

Նրա խոսքով ՝ Հայաստանի համար բոլոր երեխաների համար որակյալ ներառական կրթության հավասար հասանելիության ապահովումը շարունակում է մնալ կարևորագույն առաջնահերթություն: Նա նշել է, որ այդ նպատակով իրականացվել են նպատակային ընթացակարգեր 'պարտադիր կրթությունը թողած երեխաներին հայտնաբերելու և աջակցելու համար, երկամյա գնահատականներով' 6-19 տարեկան երեխաների գրանցումը վերահսկելու համար:

"Կառավարությունը առաջնահերթություն է տալիս դպրոցական սննդի կայուն համակարգի ստեղծմանը այնպիսի նախաձեռնությունների միջոցով, ինչպիսին է "դպրոցական սննդի ծրագիրը", որը Հայաստանի և Պարենի համաշխարհային ծրագրի հաջող համագործակցության արդյունք է: Այս նախաձեռնությունն ապահովում է առողջ սնունդ Հայաստանի ողջ տարածքում տարրական դասարանների աշակերտների համար ՝ ուղղված կրթության որակի բարձրացմանը և նրանց շրջանում առողջ ապրելակերպի խրախուսմանը: Դպրոցական սննդի ծրագրերում ներառելով պարենային համակարգերի հեռանկարը ՝ Հայաստանն աշխատում է դպրոցներում սննդի խոցելիությունը նվազեցնելու ուղղությամբ ՝ որդեգրելով ռազմավարություն, որը տեղական ֆերմերներին կապում է դպրոցական սննդի և սննդի ոլորտում նախաձեռնությունների հետ:

Բացի այդ, վաղ ամուսնությունների խնդիրը լուծելու, դպրոցներից դուրս մնալը կանխելու և երիտասարդների բարեկեցությունը խթանելու համար այս տարվա սկզբին ընդունվել են օրենսդրական փոփոխություններ, որոնք սահմանում են ամուսնության օրինական տարիքը 18 տարեկան ՝ առանց բացառությունների:

Հայաստանը ձգտում է նպաստել ներառական հասարակության ստեղծմանը, որը հարգում է յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքները և հնարավորություն է տալիս բոլոր երեխաներին բարգավաճել և ստանալ իրենց անհրաժեշտ աջակցությունը, ինչպես դա արտացոլված է հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական ներառման 2023-2027 թվականների ծրագրում ։

Հայաստանը հանձնառու է ամրապնդել ներառակա0ն, երեխաների շահերը հաշվի առնող և կայուն քաղաքականությունը, որը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր երեխայի բացահայտել իր ողջ ներուժը, և մենք ձգտում ենք աջակցել այդ նպատակներին հասնելու համատեղ ջանքերին", - ամփոփել է Մարտիրոսյանը: