Հայաստանում հիշում են Օսմանյան կայսրությունում ասորիների ցեղասպանության զոհերին

Արմինֆո. Այսօր Հայաստանում հիշում են Օսմանյան կայսրության կողմից ասորիների ցեղասպանության զոհերին ։ 109 տարի առաջ օգոստոսի 7-ին Օսմանյան կայսրությունում սկսվեց ասորի ժողովրդի կոտորածը ։ Քաղաքական գիտությունների դոկտոր Անժելա Մնացականյանն իր Twitter – ի (X) միկրոբլոգում, մասնավորապես, գրել է. "Օգոստոսի 7-ը  ասորիների ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրն է: Այս օրը մենք հիշում ենք 1915 թվականի սարսափելի իրադարձությունները, երբ Օսմանյան կայսրությունը ողջակիզեց 3000 ասորիների եկեղեցիներում, ոչնչացրեց մոտ 100 գյուղ և խլեց 500,000-750,000 ասորիների կյանքեր: Տասնյակ հազարավոր ասորիներ տեղահանվեցին"։

Ասորիների ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի առիթով հրապարակում է արել նաև Հայոց ցեղասպանության թանգարան - ինստիտուտը ։ Հիշեցնելով, որ օգոստոսի 7-ը ասորիների ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրն է, թանգարան-ինստիտուտում ուշադրություն են հրավիրել այն հանգամանքին, որ ասորիները Մերձավոր Արևելքի հնագույն ժողովուրդներից են: 19 - րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին ասորիները, հիմնականում, գտնվում էին Արևմտյան Հայաստանի Վան նահանգի Հաքյարի գավառում, Դիարբեքիրի, Բիթլիսի, Խարբերդի գավառներում, ինչպես նաև Հալեպի, Մոսուլի և Իրանի Ուրմիայի և Սալմաստի շրջաններում ։ Նշված տարածքներում բնակվում էին ընդհանուր լեզու, մշակութային և ազգային ավանդույթներ ունեցող շուրջ մեկ միլիոն ասորիներ։ Նրանք քաղաքական, ռազմական և կրոնական առումով ենթարկվել են իրենց հոգևոր առաջնորդ Մար Շիմուն պատրիարքին",- նշել են թանգարան - ինստիտուտում ։ Այնուհետև հիշեցվում է, որ առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին զորակոչի անվան տակ ասորի հազարավոր երիտասարդ տղաներ ընդգրկվեցին աշխատանքային գումարտակներում, այնուհետև սպանվեցին: "Միևնույն ժամանակ, սկսվում է ասորական գյուղերի ավերումը, կանանց, ծերերի և երեխաների տեղահանումը Միջագետքի անապատ ։ Ասորի աղջիկներին և կանանց բռնի կերպով տանում են թուրքական և քրդական հարեմներ ։ Շատերը ստիպված են իսլամ ընդունել։ Որոշ տեղերում դիմադրության փորձեր են արվել, բայց դրանք հաջողությամբ չեն պսակվել ։ Ասորիների կոտորածներ են իրականացվել նաև պատերազմի ժամանակ չեզոքություն հայտարարած Իրանի տարածքում։ Օսմանյան բանակը քրդական ջոկատների աջակցությամբ մտել է սահմանամերձ շրջաններ և ոչնչացրել տասնյակ հազարավոր անմեղ ասորիների։ Հատկապես տուժել են Ուրմիայի, Սալմաստի և Դիլմանի ասորիները, որոնց գյուղերն ամբողջությամբ թալանվել և հրկիզվել են թուրքերի և քրդերի կողմից ։ Միայն մի քանի հազար փրկվածների է հաջողվել փախչել Անդրկովկաս։ Ասորիների կոտորածն իրականացվել է նաև քեմալականների օրոք ՝ 1919-1925 թվականներին ։ Տարբեր տվյալներով ՝ 1895-1925 թվականների ընթացքում թուրքական հետապնդումների զոհ դարձած ասորիների թիվը կազմում է 500-750 հազար մարդ", - ուշադրություն են հրավիրել Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում:

"Ասորիների կոտորածը լուսաբանվել է ժամանակի համաշխարհային մամուլում, արևմտյան դիվանագետների, միսիոներների և հումանիստների հուշերում և փաստաթղթերում ։ Սակայն հետագայում նրանց մասին երկար ժամանակ մոռացել են։ Ասորիների ցեղասպանությունը ճանաչվել է մի շարք երկրների, այդ թվում ՝ Հայաստանի Հանրապետության, և կազմակերպությունների, այդ թվում ՝ Ցեղասպանագետների միջազգային ընկերակցության կողմից", - հավելել են Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում:

Այսօր Թուրքիայում բնակվում է մոտ 20 հազար ասորի, որոնց ճնշող մեծամասնությունն ապրում է Ստամբուլում, իսկ մոտ 3000 մարդ ապրում է երկրի հարավ - արևելքում: