"Ոսկե ծիրանն" ավարտեց իր կոլաժը

Արմինֆո. Հետադարձ հայացք նետելով՝ այժմ ակնհայտ է դառնում, որ նախորդ 20 տարիները "Ոսկե ծիրան" Երևանի միջազգային կինոփառատոնի համար , նույնիսկ, այդքան էլ կայացման ժամանակաշրջան չէին, քանի որ փառատոնն իր մասին վստահորեն հայտարարել էր վաղուց: Չէ որ երկու տասնամյակ շարունակ Հայաստան են եկել համաշխարհային կինեմատոգրաֆի նշանավոր գործիչներ, այդ ողջ ընթացքում մեր երկրում անցկացվել են աշխարհի ամենահեղինակավոր կինոփառատոնների ֆիլմերի ցուցադրություններ, ինչպիսիք են Կաննի, Ռոտերդամի, Բեռլինի, Վենետիկի և այլն, պարտադիր բաղադրիչ են եղել նաև վարպետության դասերը, հանդիպումները համաշխարհային նշանավոր կինոգործիչների հետ:

Ավելի շուտ, նախորդ 20 տարիները հիշեցնում են այն ճանապարհի մասին, որի ընթացքում փառատոնը թափ էր հավաքում, անջատում էր ոչ պիտանին և ձևավորում իր մշակվածքը։ Դժվար, բայց անհրաժեշտ ճանապարհը, ինչպես փշերի միջով դեպի աստղերը, արդարացրեց իրեն, ինչի մասին այսօր խոսում են ոչ թե հենց կինոփառատոնի կազմակերպիչներն ու հիմնադիրները, այլ ցուցադրությունների ժամանակ լեփ-լեցուն կինոդահլիճները, ազատ տեղերի բացակայությունը համաշխարհային կինոգործիչների հետ հանդիպմներում։

"Ոսկե ծիրանը "20 տարվա ընթացքում որոշ չափով երևանցիներին ստիպեց ուսումնասիրել ու սիրել կինոն, հասկանալ տեսած կադրերի արժեքը և երիտասարդ կինոգործիչներին "մղեց" դեպի կինոաշխարհ իրենց առաջին քայլերին: Եվ, հետևաբար, 21-րդ անգամ "Ոսկե ծիրանը" որոշեց իր խոսքն ասել՝ փոքր-ինչ հետ կանգնելով համաշխարհային կինոփառատոնների տասնամյակներ առաջ դրված ավանդույթից: Երևանի կինոփառատոնը հրաժարվեց կարմիր ուղեգորգից, այդպիսով դառնալով առաջինը, ով համարձակվել է դնել իր ավանդույթը՝ հեռանալով դեռևս հեռավոր 1922 թվականին առաջին անգամ հաստատված սովորույթից: Կարմիր ուղեգորգի փոխարեն համաշխարհային և տեղական կինոգործիչները, ինչպես նաև կինոփառատոնի հյուրերը ոտք դրեցին Հայաստանի հարավից և Արցախից ժամանած գորգագործուհիների ձեռքով հյուսված գորգերի վրա, որոնք պատրաստվել են ժամանակակից հայ նկարիչ Դավիթ Քոչունցի էսքիզով։ Հյուսված կտավներից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում էր Արցախի կորսված շրջանը ։ Ավելին, ինչպես հայտարարվել է կինոփառատոնի փակման արարողության ժամանակ, որը տեղի է ունեցել հուլիսի 13-ին Կինոյի տանը, այդ գորգերը կնվիրաբերվեն միջազգային ժյուրիի անդամներին: Եվ յուրաքանչյուր հաջորդ տարի "Ոսկե ծիրանը" կունենա իր ուրույն գորգը ՝ ժամանակի ոգին, այսօրվա ոգին արտացոլող հայեցակարգով: Կինոփառատոնը, սակայն, պահպանել է փակման օրվա ավանդույթը և հրապարակել հուլիսի 7-14-ը մայրաքաղաքում տիրող կինոյի տոնի արդյունքները: Ժյուրիի անդամները փակման արարողության ժամանակ նշել են "Ոսկե ծիրանի"մրցութային ծրագրերի հաղթողների անունները:

Լիամետրաժ ֆիլմերի միջազգային մրցույթում Ոսկե ծիրան ստացավ Կարոլինե ֆոն դեր Թանի «Չիրետտայի ավետարանը», Արծաթե ծիրան՝ Գուտու Պարենտիի «Տարօրինակ ուղի» ֆիլմերը։ Հատուկ հիշատակման արժանացավ Նիննա Պալմադոտտիրի «Մենություն» ֆիլմը։

Տարածաշրջանային մրցույթում Ոսկե ծիրանի արժանացավ Ֆարահ Քասեմի «Մենք ներսում ենք», Արծաթե ծիրանի՝ Ֆարահնազ Շարիֆիի «Իմ գողացված մոլորակը» ֆիլմը։ Հատուկ հիշատակման արժանացավ Էմիլի Մկրտչյանի «Լինում է, չի լինում» ֆիլմը։ Վերջինս ստացավ նաև Fipresci-ի մրցանակ։

Տարածաշրջանային ժյուրիի նախագահն այս տարի հնդիկ ամերիկացի ռեժիսոր, կլիպմեյքեր Թարսեմ Սինգհն էր, ով հայտնի է որպես Սերգեյ Փարաջանովի դեսպան աշխարհում:  Բեմ բարձրանալիս նա նշել է, որ Հայաստան ժամանելուց մեկ ժամ առաջ է իմացել, որ ժյուրիի անդամ է լինելու։ Հեգնանքով Սինգհը նշել է, որ մարդիկ պետք է իմանան, որ ռեժիսորները էլեկտրոնային նամակներ չեն կարդում։ Նա կիսվել է, որ բավականին դժվար էր ընտրել լավագույն ֆիլմը՝ դիտված 11-ից ։ "Դա նման է ընտության՝ թե երեխաներիցդ ով է պակաս տգեղ: Հուսով եմ, որ ես դա այլևս չեմ անի", - կատակել է Սինգհը, ասելով, որ ֆիլմերը, որոնք գալիս են տարիների փորձից, այնուամենայնիվ տարբերվում են ։ Ռեժիսորը շնորհակալություն է հայտնել հրավերի համար, նշելով, որ Հայաստանն ինչ-որ առումով նման է Հնդկաստանին: "Հայաստանը և գեղեցիկ է, և տգեղ, և քաոսային, բայց՝ այնքան հրաշալի", - ասել է նա:

Կորիզ կարճամետրաժ ֆիլմերի մրցույթում Ոսկե ծիրան ստացավ Հրանտ Վարժապետյանի «Տուն»-ը, Արծաթե ծիրան՝ Աննա Մկրտումյանի «Արմատ»-ը։

Կարճամետրաժ ֆիլմերի շարքում լավագույնն է դարձել Հրանտ Վարժապետյանի "տունը" ստեղծագործությունը, Նույն ֆիլմն արժանացել է հատուկ մրցանակի: Գենադի Մելքոնյանին: "Արծաթե ծիրան" - ը շնորհվեց Աննա Մկրտումյանի"արմատ" կարճամետրաժ ֆիլմին: Կարճամետրաժ մրցութային ծրագրի ժյուրիի նախագահն էր հայ-կանադացի ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանը:

Նշենք, որ այս տարի կինոփառատոնը նվիրված է Սերգեյ Փարաջանովի և Շառլ Ազնավուրի 100-ամյակին: Կինոփառատոնի պաստառը Տիգրան Համալբաշյանի կոլաժն էր։ Մի կողմից՝ սա հարգանքի տուրք է Սերգեյ Փարաջանովին, ով հայտնի է իր կոլաժներով, իսկ մյուս կողմից, հավանաբար, Ազնավուրի և Փարաջանովի ժառանգությունը միավորելու ամենաճիշտ ձևը, քանի որ կոլաժի ժանրը հենց անհամեմատելիի համադրությունն է։

Այս տարի պատվավոր հյուր էր ամերիկացի լեգենդար դերասան, Օսկարի, Ոսկե գլոբուսի և այլ հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր Քևին Սփեյսին: 21-րդ "Ոսկե ծիրանի" անվանի հյուրերի թվում էին նաև Ալեքսանդր Փեյնը, Ջաֆար Փանահին, Թարսեմ Սինգհը, Ատոմ Էգոյանը, Մաքսիմ Վիտորգանը, Անտոն Դոլինը և այլքո: Կինոփառատոնը բացվել էր Ատոմ Էգոյանի "Յոթ շղարշ" վերջին աշխատանքով, որի գլխավոր դերակատարն է Ամանդա Սեյֆրիդը: Փակման համար ընտրվել էր Նարինե Մկրտչյանի և Արսեն Ազատյանի "Բոբո" վավերագրական ֆիլմը, որը պատմում է մեծ ռեժիսոր և նկարիչ Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի վերջին օրերի մասին:

"Ոսկե ծիրանն" այս տարի անցկացվել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ: Կինոփառատոնի անցկացմանն աջակցել են նաև Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանությունը, ֆրանսիական ինստիտուտը, Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության դեսպանությունը և Գյոթեի ինստիտուտը: Կինոփառատոնի հիմնադիրներն են Հարություն Խաչատրյանը, Միքայել Ստամբոլցյանը և Սուսաննա Հարությունյանը: Կինոփառատոնի տնօրենը և գեղարվեստական ղեկավարը Կարեն Ավետիսյանն է: