Մարսելում տեղի է ունեցել Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշարձանի հանդիսավոր բացումը

Արմինֆո. Մարսելում տեղի է ունեցել Հայ ազգային-ազատագրական շարժման անդամ Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշարձանի հանդիսավոր բացումը, որի մասին տեսանյութ է տարածել Nor Seround օգտատերը։

Հիշեցնենք, որ 103 տարի առաջ՝ 1921 թվականի մարտի 15-ին, Սողոմոն Թեհլիրյանը Բեռլինում գնդակահարել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախկին նախարար Թալեաթ փաշային։ Թալեաթ փաշայի սպանությունը առաջինն էր Հայոց ցեղասպանության մեղավորների ծրագրված ոչնչացման շարքում ։ Գործողությունը կոչվում էր "Նեմեսիս"։

Սողոմոն Թեհլիրյանը ծնվել է 1897 թվականին Բագառիճում (Երզնկայի գավառ, Արևմտյան Հայաստան), ուր ստացել է իր նախնական կրթությունը։ Ապա ուսումը շարունակել է Երզնկայի Կեդրոնական ուսումնարանում, որն ավարտել է 1912 թվականին և 1913 թվականին փոխադրվել է Սերբիա։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվելուն պես նա մեկնել է Հայաստան, ուր մասնակցել է կամավորական շարժմանը՝ Անդրանիկի գնդում։ 1915 թվականին Թեհլիրյանը վերապրել է ցեղասպանությունը, ինչը շատ մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա կյանքում։ 1921 թվականին Թեհլիրյանը մասնակցել  է  Նեմեսիս գործողությանը՝ առաջադրանք ստանալով սպանել Եղեռնի գլխավոր կազմակերպչին՝ Թալեաթ փաշային։ Նույն տարվա մարտի 15-ին Բեռլինի Շառլոտենբուրգ թաղամասի Հարդենբերգ փողոցում նա գնդակահարել է Թալեաթին և ձերբակալվել։ Սակայն 1921 թվականի հունիսի 2-ին գերմանական դատարանը անպարտ է ճանաչել նրան։ Թեհլիրյանը պաշտպանվում էր երեք դատապաշտպանների կողմից, որոնցից մեկը դոկտոր Թեոդոր Նիմայերն էր՝ օրենսդրության պրոֆեսոր Քիլի համալսարանից, երկրորդը Ադոլֆ ֆոն Գորդոնն (իրավական գաղտնի խորհրդական) էր, իսկ երրորդը՝ Յոհաննես Վերթաուերը (իրավական խորհրդական) ։

Արդարացված Թեհլիրյանը երկար տարիներ ապրել  է Հարավսլավիայի մայրաքաղաք  Բելգրադի Դալմատինսկա փողոցի թիվ 78 տանը։ 1945 թվականից հետո բնակություն է հաստատել նախ Կազաբլանկայում (Մարոկկո) և ապա ԱՄՆ-ի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում, որտեղ էլ մահացել է 1960 թվականի մայիսի 23-ին։ Թաղվել է Ֆրեզնոյի հայկական «Արարատ» գերեզմանոցում։ Ի հիշատակ Թեհլիրյանի՝ հուշարձան է կանգնեցվել Ֆրեզնոյի իր գերեզմանում, Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում և Երևանում։

Սողոմոն Թեհլիրյանի հուշերը գրի է առել արևմտահայ գրող և հասարակական գործիչ Վահան Մինախորյանը: Դրանք առաջին անգամ հրատարակվել են 1953 թվականին Կահիրեում "Լուսաբեր" հրատարակչության կողմից ՝ "Սողոմոն Թեհլիրյան. հուշեր, Թալեաթի ահաբեկումը" վերնագրով ։