Աստեր Մանուկյան. Արվեստն իրականությունը վերլուծելու հակում է

Արմինֆո. Հայաստանի ճարտարապետների միության ցուցասրահում բացվել է ուկրաինացի և հայ նկարիչների "Հերոսների քաղաք" աշխատանքների ցուցադրությունը:

Ցուցահանդեսի նախաձեռնողը Ուկրաինայի հայ նկարիչների ասոցիացիայի (Union of Armenian Artists of Ukraine - UAAU) հիմնադիր և նախագահ Աստեր Մանուկյանն է: Հարկ է նշել, որ հայ և ուկրաինացի նկարիչների գործերը Հայաստանում առաջին անգամ չէ, որ ցուցադրվում են UAAU-ի կողմից: Սա արդեն հինգերորդ պինակոտեկն է, որը կազմակերպվել է Աստեր Մանուկյանի նախաձեռնությամբ։

Եթե նախորդները տեղի են ունեցել խաղաղ ժամանակ, այս տարի անցկացվող ցուցահանդեսը Երևանում բացվել է այն ժամանակ, երբ ուկրաինական քաղաքները գնդակոծության են ենթարկվում։ Ինքը՝ Մանուկյանը, հայրենի Խարկովից, որը ճակատային քաղաք է, մեկնել է դեռևս 2022 թվականի մարտին՝ Ֆրանսիա։ Հաշվի առնելով այն փաստը, որ շատերը նույնպես ստիպված էին լքել Ուկրաինան պատերազմի պատճառով, խնդրահարույց էր հավաքել ուկրաինացի նկարիչների աշխատանքների բնօրինակները:

Այդ իսկ պատճառով "Հերոսների քաղաք" ցուցահանդեսը ներկայացված է Ուկրաինայից ժամանած արվեստագետների վերարտադրություններով և հայ նկարիչների ու քանդակագործների իսկական աշխատանքներով։

ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում Աստեր Մանուկյանը նշել է. "Շատ խառնաշփոթ ցուցահանդես ստացվեց։ Որպես արվեստաբան՝ ես հասկանում եմ, որ իմ նկատմամբ լինելու է օբյեկտիվ քննադատություն, որի հետ ես համաձայն եմ։ Քանի որ համաշխարհային իրավիճակը բարդ է, ես ստիպված էի բերել ոչ թե ուկրաինացի նկարիչների աշխատանքների բնօրինակները, քանի որ նրանք ցրված են ողջ աշխարհում: Բայց հուսով եմ, որ դա չի խանգարի ընկալմանը՝ ինչպես հոգեկան, թե տեսողական", - ասել է նա։

Ցուցահանդեսի կազմակերպումն այսպիսի բարդ ժամանակաշրջանում Մանուկյանն անվանել է կյանքի ակտ։ Դրա իրականացման գաղափարը ծագել է հենց ամենահուսահատ պահին, երբ քաղաքը ենթարկվում էր ինտենսիվ ռմբակոծությունների։ Այն հարցին, թե ինչու է ցուցահանդեսը հենց այդպես կոչվել ("Հերոսների քաղաք"), արվեստագետը նշել է, որ ինչ-որ պահի եկել է այն գիտակցմանը, որ պատերազմը սովորական քաղաքացիներին հերոս է դարձնում: Արդյունքում՝ Աստեր Մանուկյանը տվյալ նախագծի արթ-դիզայներ Ալինա Դեմյանեցին առաջարկել է նման ցուցահանդես անցկացնել՝ եթե հաջողվի ողջ մնալ։

"Եվ արդեն 4-րդ կուրսում սովորելիս ես զգացի, որ եկել է նախագիծ պատրաստելու ժամանակը՝ որպես բողոք պատերազմին, այն մասին, որ արվեստը կյանք է, սեր է, իսկ պատերազմը վերջ է, մահ է։ Պատերազմն ամենասարսափելին է, որ ես տեսել եմ իմ կյանքում։ Դա համատարած մահ է: Դու տեսնում ես քո քաղաքը մեռած, եւ ոչնչով օգնել նչես կարող...",- կիսվել է նա:

Անդրադառնալով այն հարցին, թե արդյոք արվեստը կարող է դիմակայել, կանգնեցնել չարիքը, պատերազմը, UAAU - ի ղեկավարն ընդգծել է, որ արվեստն իրականությունը վերլուծելու հակում է: Այդ առնչությամբ նա ցավով նշել է, որ պատերազմն արվեստագետներին ոգեշնչում է մեծ գործեր կատարել, որոնք ծնվում են ոչ թե սիրո, ոգեշնչման և այլնի, այլ ցավի միջոցով:

Մանուկյանի համար դժվար էր խոսել հայրենի քաղաքի, նրա հետագա ճակատագրի մասին։ Նա միայն նշել է, որ պատերազմից հետո, տեսնելով մի շարք այլ քաղաքներ, երկրներ, էլ ավելի են գնահատել և հարգել Խարկովի հնարավորությունները, նրա պատմական առանձնահատկությունները, բազմազանությունն ու եզակիությունը: "Ես չգիտեմ, թե ինչ կլինի Խարկովի հետ ... Դա ինձ համար շատ բարդ հարց է: Բայց ես հույս ունեմ, որ նա կվերապրի", - ասել է նա:

Միաժամանակ, արվեստաբանն ընդգծել է, որ ցուցահանդեսն անցկացվում է Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև մշակութային և գիտական կապերը խորացնելու, բարելավելու նպատակով: "Որովհետև և այստեղ, և այնտեղ պատերազմ է, և այստեղ, և այնտեղ պետք է սիրո այդ ուժը", - եզրափակել է Մանուկյանը:

Նշենք, որ ցուցահանդեսի անցկացմանն աջակցել են նաև Հայաստանում Ուկրաինայի դեսպանատունը, "Հոգեմշաակույթ" ՍՊԸ-ն, Հայաստանի ճարտարապետների միությունը, Խարկովի դիզայնի և արվեստների պետական ակադեմիան և Grafix ընկերությունը:

"Հերոսների քաղաք" ցուցադրությունը բաց կլինի Երևանում, Հայաստանի ճարտարապետների միության շենքում (Բաղրամյան 17) մինչև ս.թ. հունվարի 30-ը: Մուտքն ազատ է: