ԱՄՆ ՄԶԳ-ն աջակցում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը՝ հասարակական նշանակության շենքերը բոլոր քաղաքացիների համար մատչելի դարձնելու հարցում

Արմինֆո. ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կողմից ֆինանսավորվող և Dimocris International կազմակերպության կողմից իրականացվող «Սոցիալական պաշտպանություն, ներառականություն և իրավունքների ու հնարավորությունների ընդլայնում» ծրագիրը ներկայացրել է Երևանի 27 օբյեկտների (մետրոյի 10 և երկաթուղային 3 կայարանների, ինչպես նաև պատմական նշանակության 14 շենքերի) մատչելիության գնահատման արդյունքները։ Արդյունքները ներկայացվել են Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում, որը նույնպես գնահատված շենքերի թվում էր:

Համագործակցության արդյունքում, ԱՄՆ ՄԶԳ  ծրագիրն աջակցել է ՀՀ Քաղաքաշինության կոմիտեին, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը և Ներառական իրավական բարեփոխումների կոալիցիային՝ ներգրավելով միջազգային փորձագետներ՝ 2023 թվականի օգոստոսին մատչելիության գնահատումն իրականացնելու համար: Հիմք ընդունելով ՀՀ Կառավարության 2022 թվականի N 250-Լ որոշումը, որը նախանշում է մատչելիությունն ապահովելու համար արդիականացման ենթակա կարևոր օբյեկտների ցանկը՝ Քաղաքաշինության կոմիտեն նախաձեռնել է թվարկված շենքերի գնահատումը։
Մատչելիության միջազգային չափանիշերին համապատասխանությունն ապահովելու համար Կոմիտեին անհրաժեշտ էր միջազգային փորձագետների խորհրդատվությունն ու առաջարկությունները:

Միջոցառման ժամանակ ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար Տաթևիկ Ստեփանյանը նշել է, որ մատչելիությունն ու հարմարեցումները պարտադիր չէ կապել բացառապես հաշմանդամություն ունեցող անձանց հետ։ Հարմարեցված ճանապարհները, ճիշտ կառուցված թեքահարթակները կարող են հեշտացնել բոլորիս կյանքը՝ օրինակ տարեցների կամ մանկասայլակով երեխայի տեղաշարժն ապահովող ծնողների։

ԱՄՆ ՄԶԳ/Հայաստանի Ժողովրդավարության և կառավարման գրասենյակի տնօրենի պաշտոնակատար Անի Մանուկյանն, իր հերթին, նշել է, թե կարևոր է ամեն օր հիշել, որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք իրավունք ունեն ապրել լիարժեք և ակտիվ կյանքով իրենց համայնքում՝ հավասար իրավունքներով և ընտրության հնարավորությամբ։ «ԱՄՆ ՄԶԳ-ն պաշտպանում է այս իրավունքները և հավատացած է, որ ներառական հանրությունը ժողովրդավարության հիմնասյուներից է և, որ հենց այս երկրներն ունեն ավելի մեծ հնարավորություն հասնելու զարգացման իրենց նպատակներին», - ասել է նա:

Միջազգային երկու փորձագետները, որոնք գնահատել են վերոնշյալ շենքերի մատչելիության ներկա մակարդակը և նախանշել հնարավոր փոփոխությունները, տեսակապի միջոցով ներկայացրել են արդյունքներն ու առաջարկությունները: Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ Դավիթ Գրիգորյանը հաղորդել է, որ շենքերի մատչելիությունը գնահատելու համար մասնագետներ ներգավելու նպատակով դիմել են ԱՄՆ ՄԶԳ-ի աջակցությանը, և այսօր ունեն միջազգային փորձագետների եզրակացությունները բոլոր շենքերի վերաբերյալ, ինչը թույլ կտա արդյունավետորեն շարունակել աշխատանքը։

Dimocris International-ի հայաստանյան գրասենյակի տնօրեն Ջեյմս Վասերսթրոմն, իր հերթին, հույս է հայտնել, որ «Սոցիալական պաշտպանություն, ներառականություն և իրավունքների ու հնարավորությունների ընդլայնում»  ծրագրի կողմից իրականացված մատչելիության գնահատումը կխթանի Հայաստանում հանրային նշանակության շենքերի մատչելիության բարձրացման գործընթացը, որը նախաձեռնել է ՀՀ կառավարությունը։

Ներառական իրավական բարեփոխումների կոալիցիայի անդամ «Լիարժեք կյանք» ՀԿ նախագահ Սուրեն Մաղաքյանը խոսել է այն խնդիրների մասին, որոնց բախվում են հաշմանդամություն ունեցող անձինք՝ Հայաստանում հանրային նշանակության շենքեր մուտք գործելիս։ «ՀՀ օրենսդրության մեջ մատչելիության ապահովմանը միտված նորմերի պակաս չկա։ Չնայած դրանց առկայությանը, մեր երկրում շարունակում են նախագծվել և կառուցվել ոչ մատչելի շինություններ։ Այս իրավիճակում շատ կարևոր է կրթական համակարգի բարելավումը, մասնավորապես, ճարտարապետների և այլ մասնագետների վերապատրաստումները գործող նորմերի և «համընդհանուր դիզայնի» վերաբերյալ», - ընդգծել է նա։

 27 օբյեկտների մատչելիության գնահատման արդյունքները ներառող ամփոփ զեկույցը տրամադրվել է շահագրգիռ բոլոր կողմերին: