Ալիևը ԱՊՀ հատուկ ծառայությունների ղեկավարներին պատմել է տարածաշրջանային պատմության ադրբեջանական մեկնաբանությունը և անդրադարձել Երևանի ու Բաքվի միջև խաղաղ գործընթացին

Արմինֆո. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ընդունել Է ԱՊՀ անվտանգության մարմինների և հատուկ ծառայությունների ղեկավարների խորհրդի 53-րդ նիստի մասնակիցներին՝ Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության տնօրեն, ԱՊՀ անվտանգության մարմինների և հատուկ ծառայությունների խորհրդի նախագահ Ալեքսանդր Բորտնիկովին, Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության տնօրեն Սերգեյ Նարիշկինին, Բելառուսի պետական անվտանգության կոմիտեի նախագահ Իվան Տերտելին, Ղազախստանի ազգային անվտանգության կոմիտեի նախագահ Երմեկ Սագիմբաևին, Ղրղզստանի ազգային անվտանգության պետական կոմիտեի նախագահ Կամչիբեկ Տաշիևին, Ուզբեկստանի պետական անվտանգության ծառայության նախագահ Աբդուսալոմ Ազիզովին, Տաջիկստանի ազգային անվտանգության պետական կոմիտեի նախագահ Սայմումին Յատիմովին, ԱՊՀ մասնակից պետությունների Հակաահաբեկչական կենտրոնի ղեկավար Եվգենի Սիսոևին:

Ինչպես հաղորդում է Ալիևի մամուլի ծառայությունը, բացելով հանդիպումը, նա համոզմունք է հայտնել, որ Բաքվում միջոցառումը կծառայի փոխգործակցության ամրապնդման գործին և ևս մեկ ներդրում կլինի հետագա համագործակցության մեջ:

«Միջազգային ներկայիս բարդ իրավիճակում ձեր աշխատանքը, ինչպես նաև գործընկերների միջև փոխգործակցությունը առանձնակի կարևորություն են ստանում, քանի որ սպառնալիքներն աճում են, անկայունության նոր օջախներ են ի հայտ գալիս, և ձեր կառույցների օպերատիվ աշխատանքից մեծապես կախված է և մեր երկրների կայունությունը, և անվտանգությունը", - նշել է նա։ Ընդ որում, Ալիևը հավելել է, որ ԱՊՀ երկրների տեղակայման տարածաշրջաններում առկա են արտաքին սպառնալիքներ, և համատեղ օպերատիվ աշխատանքն այդ ուղղությամբ թույլ է տալիս նվազագույնի հասցնել ռիսկերը:

Ալիևը պարծեցել է Արցախի դեմ սեպտեմբերի 19-20-ի ագրեսիայով, վստահեցնելով, որ դրա արդյունքները ամրապնդման հնարավորություններ են բացում տարածաշրջանում անվտանգության և խաղաղության հասնելու համար: "Մենք դրան ենք տրամադրված և կարծում ենք, որ դրան այլընտրանք չկա ։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ իրադարձությունները վերջին շաբաթները տարբեր կերպ են մեկնաբանվում մամուլում, առաջին հերթին, արևմտյան մամուլում, ես կասեի ՝ միակողմանի, կողմնակալ և բացարձակապես չեն արտացոլում ոչ հարցի պատմությունը, ոչ այսօրվա իրողությունները, կցանկանայի, պարզապես, հակիրճ տեղեկացնել ձեզ, թե ինչ է տեղի ունեցել վերջին երեք տարիների ընթացքում", - ասել է նա։

Սկսելով մտացածին ադրբեջանական պատմական էքսկուրսը՝ նա հավաստիացրել է, որ Լեռնային Ղարաբաղ պատմության մեջ երբեք գոյություն չի ունեցել ։ Թեև այդ պնդումները հեշտ է հերքել տարածաշրջանի ցանկացած քարտեզով, որտեղ Արցախի մասին հիշատակում էին, երբ Ադրբեջանը որպես պետություն չկար նախագծում։ Չսահմանափակվելով դրանով՝ նա հավաստիացրել է, թե, իբր, ադրբեջանցիները Լեռնային Ղարաբաղում ապրել են արդեն հազարամյակներ, իսկ Երևանն էլ "ադրբեջանական հող" է։

Անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացին՝ նա ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին մեղադրել է անգործության մեջ և վստահեցրել, որ Բաքուն չի թողել "արդար" կարգավորման հույսը: "Ես 2004 թվականից մասնակցել եմ բանակցություններին տարբեր փուլերում, բայց, ցավոք, բոլոր հույսերը փլուզվեցին 2019 թվականին ։ Այն ժամանակ Հայաստանի վարչապետը հայտարարեց, որ "Ղարաբաղը Հայաստան է, և վերջ" ։ Դրանով վերջ դրեց բոլոր բանակցություններին և դրանք բոլորովին անիմաստ դարձրեց ։ Էլ չենք խոսում այն մասին, որ դա բացահայտ տարածքային պահանջ էր ինքնիշխան ադրբեջանական պետության նկատմամբ, քանի որ աշխարհի ոչ մի երկիր, այդ թվում Հայաստանը, այսպես կոչված, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը չի ճանաչել"- նշել է նա ։ Նա խոստովանել է, որ վարչապետի հենց այդ հայտարարությունն է իրեն "կանաչ լույս" տվել 2020 թվականի աշնանը Արցախի դեմ ագրեսիայի համար:

Այնուհետև նա սկսել է բացահայտ անհեթեթություն շարադրել Արցախի շրջափակման և Հայաստանի, իբր, սադրանքների վերաբերյալ։ Այսպիսով, նա արդարացրել է Լեռնային Ղարաբաղի դեմ ագրեսիայի հերթական ակտը, որը հանգեցրեց ողջ հայ բնակչության ելքին։

Այնուհետև նա մեղադրել է Ֆրանսիային և, ընդհանրապես, Արևմուտքին Ադրբեջանի դեմ, իբր, "կեղտոտ արշավի" մեջ ։ "Արեւմուտքում հայ հովանավորները կեղտոտ սադրիչ եւ կեղծ արշավ են սկսել Ադրբեջանի դեմ ՝ մեզ մեղադրելով բոլոր մեղքերի համար։ Այստեղ գլխավոր ջութակը նվագում է Ֆրանսիան: Եվ դա արտացոլվում է և այդ երկրի պաշտոնյաների հայտարարություններում, և Ադրբեջանին վարկաբեկելու փորձերում, Ադրբեջանի դեմ զանգվածային մեդիա արշավում, որտեղ ամեն ինչ գլխիվայր շուռ է գալիս ։ Ադրբեջանը ներկայացվում է որպես ագրեսոր, Հայաստանը ներկայացվում է որպես զոհ", - դժգոհել է Ալիեւը, հավելելով, որ Ֆրանսիայի նախագահի վերջերս արած հայտարարությունը, թե Ադրբեջանը խնդիրներ ունի միջազգային իրավունքի հետ, կարող է միայն ծիծաղ առաջացնել ։ Այդ առումով նա կրկին պարծեցել է ղարաբաղցիների դեմ ագրեսիայով ։

Ալիևն անդրադարձել է նաև Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ մի շարք երկրների և կազմակերպությունների միջնորդական ջանքերին: "Ես վերջերս ասել եմ, որ եթե այդ քաղաքականությունը միակողմանի բնույթ չի կրում և կողմնակալ չէ, մենք ընկալում ենք այդ փորձերը", - ասել է նա ՝ հավելելով, որ Բաքվին պետք չեն այնպիսի միջնորդներ, ինչպիսին Փարիզն է:

"Եթե ինչ-որ մեկը ցանկանում է միջնորդությամբ զբաղվել, ապա դա չպետք է կրի PR ակցիայի բնույթ, այլ իրականում պետք է ուղղված լինի արդյունքին ։ Կցանկանայի նաև տեղեկացնել, որ հոկտեմբերի 12-ին ՝ մեկ օր անց, ռուսական կողմի առաջարկով պետք է կայանար Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի արտգործնախարարների հանդիպումը Բիշքեկում ։ Ռուսաստանի Դաշնության միջնորդությունը մենք երախտագիտությամբ ենք ընդունում, քանի որ Ռուսաստանը մեր հարևանն ու դաշնակիցն է, ինչպես նաև՝ Հայաստանի դաշնակիցը: Այդ երկիրը գտնվում է մեր տարածաշրջանում ՝ ի տարբերություն հազարավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվողների ։ Մենք դրական ընդունեցինք այդ առաջարկը, և մեր արտգործնախարարը պատրաստ էր հանդիպել ռուս և հայ գործընկերների հետ ։ Ցավոք, հայկական կողմն այդ հանդիպումից հրաժարվեց։ Հիմա հարց է առաջանում. արդյո՞ք Հայաստանը խաղաղություն է ուզում։ Կարծում եմ ՝ ոչ, որովհետև եթե խաղաղություն ցանկանար, չէր հրաժարվի այդ հնարավորությունից ։ Հայաստանի վարչապետը 6 ժամ թռչում է Գրանադա, այնտեղ մասնակցում է անհասկանալի հանդիպման, որտեղ քննարկվում է Ադրբեջանն՝ առանց Ադրբեջանի, իսկ 2-3 ժամ Բիշքեկ թռչել չի կարող, կարևոր գործեր ունի ։ Ահա այս ամենը մենք պետք է բաց ասենք։ Դա բոլորը տեսնում են, բայց դա պետք է ասել եւ ելնել դրանից", - հավելել է նա ՝ եւս մեկ անգամ վստահեցնելով Երեւանի հետ հարաբերությունները կարգավորելու Բաքվի պատրաստակամության մասին ։

Ալիևի խոսքով, եթե հայկական կողմից մերժվի Ռուսաստանի միջնորդությունը, ապա որպես այլընտրանք կարող են լինել ուղղակի բանակցություններ Ադրբեջանի և Հայաստանի արտգործնախարարների միջև:

Իր հերթին՝ Ալեքսանդր Բորտնիկովը համաձայնել է մի շարք խնդիրների առկայության հետ, որոնց բախվել են ԱՊՀ երկրները Խորհրդային Միության փլուզումից հետո: "Ցավոք, յուրաքանչյուր հանրապետություն, յուրաքանչյուր ինքնիշխան պետություն այս կամ այն չափով իր վրա զգացել է խնդիրներ, որոնք մենք քննարկում ենք մեր խորհրդի հարթակում ։ Դրանք անջատողական դրսևորումներ են, ծայրահեղական դրսևորումներ, ահաբեկչական դրսևորումներ, որոնց մասին տարիներ շարունակ անընդհատ խոսում ենք ։ Այսպես թե այնպես, մենք բախվեցինք դրան։ Մենք խոսում ենք այն հարցերի մասին, որոնք անմիջականորեն առնչվում են մեր պետությունների անվտանգությանը, ինքնիշխանությանը, սահմանադրական կարգին, քանի որ որոշ խնդիրներ, որոնք գոյություն ունեն ինչպես երկրների ներսում, այնպես էլ արտաքին ազդեցության գործոնները միասին ազդում են անվտանգության հարցերի վրա։ Ցավոք, վերջին շրջանում ԱՊՀ գրեթե բոլոր պետությունները բախվում են այս կամ այն հարցի հետ, որի մասին դուք հենց նոր ասացիք։ Ես կարծում եմ, որ այսօրվա մեր խորհրդակցությունը կնպաստի հենց մեր համատեղ աշխատանքի շատ ուղղություններով առաջխաղացմանը", - ասել է Բորտնիկովը ։