Արցախի ԱԳՆ ղեկավար. ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ երկրների վրա ուղղակի պատասխանատվություն է դրված Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի զարգացման համար

Արմինֆո. Արցախյան կողմը երբեք չի հրաժարվել ուղիղ բանակցությունների անցկացումից Ստեփանակերտի և Բաքվի միջեւ։ Այդ մասին հուլիսի 6-ին Երևան-Ստեփանակերտ տեսակամուրջի ժամանակ հայտարարել է Արցախի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Ղազարյանը։

Սակայն, ինչպես նշել է Ղազարյանը, որպեսզի երկխոսությունը կառուցողական բնույթ կրի, Ադրբեջանը պետք է հետևի որոշ չափանիշների։ Ինչպես կողմերի ներկայացուցիչներից, այնպես էլ միջազգային գործընկերներից տարբեր առաջարկներ են ստացվում երկխոսության գործընթացի կազմակերպման վերաբերյալ ։ Բայց դրա համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել որոշ տարրեր: Փետրվարի 24-ին և մարտի 1-ին ռուսական խաղաղապահ ուժերի միջնորդությամբ անցկացվել են նման բանակցություններ, որոնց ընթացքում քննարկվել են տեխնիկական հարցեր, սակայն հետագայում Ադրբեջանական կողմը ձեռնարկել է դիվերսիոն հարձակում, որի հետևանքով սպանվել է երեք ոստիկան, մեկը վիրավորվել է: "Իրադարձությունների նման զարգացման դեպքում երկխոսության մասին խոսելու հարկ չկա։ Երկխոսության համար Ադրբեջանը պետք է կատարի առաջին քայլը. ապաշրջափակել ճանապարհը ՝ ապահովելով պարենի և դեղորայքի անարգել մատակարարում։ Դա մեզ համար ազդանշան կլինի մոտեցումների փոփոխության, այն է ՝ հակառակ կողմի երկխոսության պատրաստակամության մասին", - ասել է Արցախի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը։

Նա նշել է, որ, չնայած այս բոլոր երևույթներին, բանակցություններ պարբերաբար անցկացվում են։ Ստեփանակերտը ռուս խաղաղապահների ներգրավմամբ ադրբեջանական կողմին է փոխանցել առաջարկներ, որոնք մերժվել են Ադրբեջանի կողմից։

Պատասխանելով Արցախի Պաշտպանության բանակը կազմալուծելու Բաքվի պահանջների մասին հարցին ՝ Սերգեյ Ղազարյանը նշել է, որ ՊԲ-ը Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչների անվտանգության պաշտպանության կարևորագույն գործոնն է: Բաքվի ագրեսիվ գործողությունների և ռազմատենչ հռետորաբանության ֆոնին ակնհայտ է դառնում իրադարձությունների նման զարգացման, առավել ևս, այդ հարցի շուրջ քննարկումների անհնարինությունը։ "Պաշտպանության բանակի կազմալուծման պահանջը միշտ եղել է ադրբեջանական իշխանությունների օրակարգում, և երեկ այդ մասին խոսել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, սակայն ՊԲ - ն ապահովում է Արցախի ժողովրդի անվտանգությունը", - ասել է Հանրապետության ԱԳՆ ղեկավարը:

Անդրադառնալով ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին ուղղված Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանի նամակին, որի մասին տեղեկացրել են ԶԼՄ-ները, նախարարը նշել է, որ նման նամակներ են ուղարկվում ոչ միայն ՌԴ նախագահին, այլև տարբեր միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներին, տարբեր երկրների քաղաքական գործիչներին: <Պարզապես, ստեղծված իրավիճակում Արցախի իշխանությունները գնացին այդ քայլին։ ՀՀ վարչապետը հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի հետ, որի ընթացքում ևս մեկ անգամ ՌԴ նախագահի ուշադրությունը հրավիրել է Արցախում ստեղծված իրավիճակի վրա: Ակնկալում ենք, որ ռուս խաղաղապահները, 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությամբ ստանձնած պարտավորությունների շրջանակներում, բոլոր ջանքերը կգործադրեն Արցախի ապաշրջափակման համար: Առավել ևս, որ հունիսի 15-ից հնարավոր չէ հանրապետություն հասցնել ոչ պարենային ապրանքներ, ոչ առաջին անհրաժեշտության իրեր։ Սպասում ենք ռուսական կողմի պատասխանին", - ընդգծել է Ղազարյանը։

Մեկնաբանելով Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Քրիսինա Քվինի հայտարարությունն այն մասին, որ ԱՄՆ-ում հավատում են Ադրբեջանի կազմում արցախահայության անվտանգությանը, Լեռնային Ղարաբաղի ԱԳՆ ղեկավարն ընդգծել է, որ այն ամենի ֆոնին, ինչ տեղի է ունեցել վերջին ամիսների ընթացքում, Ստեփանակերտը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներից ակնկալում է ավելի ակտիվ ներգրավվածություն խնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացում, և ոչ միայն կոչերի կամ հայտարարությունների մակարդակով, այլ՝ կոնկրետ գործողություններով: "Նրանք պատասխանատվություն են կրում Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի համար, առաջին հերթին, էթնիկ զտումների կանխարգելման համար։ Դա նրանց իրավունքը չէ, այլ նրանց պատասխանատվությունն է", - նշել է Արցախի ԱԳՆ ղեկավարը։

Արցախյան կողմը երբեք չի հրաժարվել ուղիղ բանակցությունների անցկացումից Ստեփանակերտի և Բաքվի միջեւ։ Այդ մասին հուլիսի 6-ին Երևան-Ստեփանակերտ տեսակամուրջի ժամանակ հայտարարել է Արցախի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Ղազարյանը։

Սակայն, ինչպես նշել է Ղազարյանը, որպեսզի երկխոսությունը կառուցողական բնույթ կրի, Ադրբեջանը պետք է հետևի որոշ չափանիշների։ Ինչպես կողմերի ներկայացուցիչներից, այնպես էլ միջազգային գործընկերներից տարբեր առաջարկներ են ստացվում երկխոսության գործընթացի կազմակերպման վերաբերյալ ։ Բայց դրա համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել որոշ տարրեր: Փետրվարի 24-ին և մարտի 1-ին ռուսական խաղաղապահ ուժերի միջնորդությամբ անցկացվել են նման բանակցություններ, որոնց ընթացքում քննարկվել են տեխնիկական հարցեր, սակայն հետագայում Ադրբեջանական կողմը ձեռնարկել է դիվերսիոն հարձակում, որի հետևանքով սպանվել է երեք ոստիկան, մեկը վիրավորվել է: "Իրադարձությունների նման զարգացման դեպքում երկխոսության մասին խոսելու հարկ չկա։ Երկխոսության համար Ադրբեջանը պետք է կատարի առաջին քայլը. ապաշրջափակել ճանապարհը ՝ ապահովելով պարենի և դեղորայքի անարգել մատակարարում։ Դա մեզ համար ազդանշան կլինի մոտեցումների փոփոխության, այն է ՝ հակառակ կողմի երկխոսության պատրաստակամության մասին", - ասել է Արցախի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը։

Նա նշել է, որ, չնայած այս բոլոր երևույթներին, բանակցություններ պարբերաբար անցկացվում են։ Ստեփանակերտը ռուս խաղաղապահների ներգրավմամբ ադրբեջանական կողմին է փոխանցել առաջարկներ, որոնք մերժվել են Ադրբեջանի կողմից։

Պատասխանելով Արցախի Պաշտպանության բանակը կազմալուծելու Բաքվի պահանջների մասին հարցին ՝ Սերգեյ Ղազարյանը նշել է, որ ՊԲ-ը Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչների անվտանգության պաշտպանության կարևորագույն գործոնն է: Բաքվի ագրեսիվ գործողությունների և ռազմատենչ հռետորաբանության ֆոնին ակնհայտ է դառնում իրադարձությունների նման զարգացման, առավել ևս, այդ հարցի շուրջ քննարկումների անհնարինությունը։ "Պաշտպանության բանակի կազմալուծման պահանջը միշտ եղել է ադրբեջանական իշխանությունների օրակարգում, և երեկ այդ մասին խոսել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, սակայն ՊԲ - ն ապահովում է Արցախի ժողովրդի անվտանգությունը", - ասել է Հանրապետության ԱԳՆ ղեկավարը:

Անդրադառնալով ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին ուղղված Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանի նամակին, որի մասին տեղեկացրել են ԶԼՄ-ները, նախարարը նշել է, որ նման նամակներ են ուղարկվում ոչ միայն ՌԴ նախագահին, այլև տարբեր միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներին, տարբեր երկրների քաղաքական գործիչներին: <Պարզապես, ստեղծված իրավիճակում Արցախի իշխանությունները գնացին այդ քայլին։ ՀՀ վարչապետը հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի հետ, որի ընթացքում ևս մեկ անգամ ՌԴ նախագահի ուշադրությունը հրավիրել է Արցախում ստեղծված իրավիճակի վրա: Ակնկալում ենք, որ ռուս խաղաղապահները, 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությամբ ստանձնած պարտավորությունների շրջանակներում, բոլոր ջանքերը կգործադրեն Արցախի ապաշրջափակման համար: Առավել ևս, որ հունիսի 15-ից հնարավոր չէ հանրապետություն հասցնել ոչ պարենային ապրանքներ, ոչ առաջին անհրաժեշտության իրեր։ Սպասում ենք ռուսական կողմի պատասխանին", - ընդգծել է Ղազարյանը։

Մեկնաբանելով Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Քրիսինա Քվինի հայտարարությունն այն մասին, որ ԱՄՆ-ում հավատում են Ադրբեջանի կազմում արցախահայության անվտանգությանը, Լեռնային Ղարաբաղի ԱԳՆ ղեկավարն ընդգծել է, որ այն ամենի ֆոնին, ինչ տեղի է ունեցել վերջին ամիսների ընթացքում, Ստեփանակերտը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներից ակնկալում է ավելի ակտիվ ներգրավվածություն խնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացում, և ոչ միայն կոչերի կամ հայտարարությունների մակարդակով, այլ՝ կոնկրետ գործողություններով: "Նրանք պատասխանատվություն են կրում Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի համար, առաջին հերթին, էթնիկ զտումների կանխարգելման համար։ Դա նրանց իրավունքը չէ, այլ նրանց պատասխանատվությունն է", - նշել է Արցախի ԱԳՆ ղեկավարը։