Անն Լույո. մեզ համար կարևոր է ոչ միայն Սյունիքի զարգացումը, այլև նրա անվտանգությունը

Արմինֆո.Մեզ համար կարևոր է ոչ միայն Սյունիքի զարգացումը, այլև նրա անվտանգությունը։ Այդ մասին հայտարարել է Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան Անն Լույոն՝ մայիսի 18-ին Եվրոպայի օրվան նվիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ։

Ներկայացնելով "Կայուն Սյունիք-Եվրոպայի թիմ " (Resilient Syunik Team Europe) նախաձեռնության շրջանակներում Ֆրանսիայի կողմից իրականացվող ծրագրերը՝ նա նշել է, որ աշխատանքներն ընթանում են երեք ուղղություններով , մասնավորապես, էներգաարդյունավետության բարձրացում և Ճանապարհաշինություն, ապակենտրոնացված համագործակցության միջոցով տեղական ինքնակառավարման ուժեղացում և առողջապահության ու գյուղատնտեսության ոլորտում հասարակական կազմակերպությունների հետ համագործակցություն: Ընդհանուր առմամբ, այս նախաձեռնությունում ներգրավված են ԵՄ ևս 9 երկրներ (Գերմանիա, Չեխիա, Լեհաստան, Նիդերլանդներ, Ֆինլանդիա, Ավստրիա, Լիտվա, Էստոնիա, Շվեդիա) և Շվեյցարիան ՝ որպես արտաքին գործընկեր:

Իր հերթին՝ Հայաստանում Գերմանիայի դեսպան Վիկտոր Ռիխտերն ընդգծել է, որ Սյունիքը ոչ միայն, պարզապես, Հայաստանի մարզ է, այլեւ բազմաթիվ մարտահրավերներ ունեցող տարածաշրջան, որին բախվում է Հայաստանի Հանրապետությունը: "Հենց այդ պատճառով է կարևոր Սյունիքի հզորացումը", - ասել է դեսպանը, նկատելով, որ դրանով զբաղվում է ԵՄ-ն, այդ թվում՝ Գերմանիան GIZ-ի միջոցով (Գերմանիայի Միջազգային համագործակցության ընկերություն): Դիվանագետը տեղեկացրել է, որ Գերմանիան փորձում է իրականացնել տրանսֆորմացիոն նախաձեռնություններ, որոնք ուղղված են տնտեսության կայուն զարգացմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը, տեղական ենթակառուցվածքների զարգացմանը և աջակցություն ցուցաբերել տեղական ինքնակառավարման մարմիններին: Նա հավելել է, որ բացի այդ Գերմանիան Սյունիքում նախաձեռնություններ է իրականացնում այլ երկրների հետ համագործակցությամբ ։ "Խոսքը Գորիսում, Սիսիանում, Տաթևում, Քաջարանում, Գորայքում, Կապանում, Մեղրիում, տեղում քաղաքացիների սպասարկման գրասենյակների մասին է, որոնք աշխատում են մեկ պատուհանի սկզբունքով", - մանրամասնել է Ռիխտերը: Դիվանագետը հիշեցրել է նաև կանանց դերի ուժեղացման, ինչպես նաև երիտասարդությանն ու բնակչության խոցելի խմբերին ցուցաբերվող աջակցության հետ կապված կարևոր ուղղության մասին:

Ասուլիսի ընթացքում ելույթ է ունեցել նաև Չեխիայի դեսպան Պյոտր Պերունչիկը, ով պատմել է, որ իր երկրի մասնակցությունը Team Europe-ի շրջանակներում նախաձեռնությունների իրականացմանը, որպես նոր մասնակից, բավականին համեստ է: "Չեխիան միայն մեկ ծրագրի է աջակցել, բայց՝ շատ հետաքրքիր", - նշել է չեխ դիվանագետը, տեղեկացնելով, որ այդ նախագծում շեշտը դրվում է Հայաստանում տեղի ունեցող անցման վրա, որի հիմնական նպատակը գենդերային հավասարությունն է:

Միաժամանակ, Պերունչիկը պատմել է, որ Չեխիան կաջակցի հայկական 2 անկախ լրատվամիջոցների ՝ վերջիններիս համար գրասենյակներ բացելով Գորիսում։ "Մենք վստահ ենք, որ այն իրավիճակի դեմ պայքարելու լավագույն միջոցը, որում հայտնվել է Հայաստանը, մասնավորապես, Սյունիքը, ավելի իրազեկ լինելն է։ Այսինքն՝ տեղեկատվություն ստանալ առաջին աղբյուրներից։ Այդ նպատակին կցանկանար աջակցել չեխական կողմը", - եզրափակել է նա։

Խոսելով Սյունիքում իրականացվող նախաձեռնությունների մասին ՝ Նիդերլանդների Թագավորության դեսպան Նիկոլաս Սխերմերսը հայտարարել է, որ հաջորդ տարի Սյունիքի մարզում ծրագրերի իրականացման բյուջեն կավելանա: Միջոցները կուղղվեն, նրա խոսքով, գյուղատնտեսության, ՏՏ, գենդերային հավասարության եւ օրենքի գերակայության ոլորտներում ավելի մեծածավալ նախագծերի իրականացմանը: "Կարեւոր է, որ Եվրոպան այստեղ է։ Մենք ցույց ենք տալիս, որ Սյունիքի կողքին ենք, որը Հայաստանի կարևոր մասն է", - ասել է Սխերմերսը։

Իսկ Հայաստանում Լիտվայի գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Դայլի Դենայտեն հաղորդել է, որ պետությունը նախատեսում է աջակցության ծրագրեր իրականացնել Տեղ համայնքում: "Մենք համեմատաբար փոքր դոնոր ենք, բայց ուրախ ենք աջակցել 2 ուղղություններով։ Առաջին նախագծի շրջանակներում ուզում ենք ուշադրություն դարձնել սահմանամերձ համայնքների քաղաքացիների խնդիրներին, որոնք սրվել են 2020 թվականի պատերազմից հետո", - նշել է նա։ Խոսելով երկրորդ ուղղության մասին ՝ լիտվացի դիվանագետը հաղորդել է, որ նախագծով նախատեսվում է ոռոգման համակարգով ապահովել Տեղ համայնքը: "Հուսով ենք, որ դա կբարելավի համայնքի սոցիալ-տնտեսական կենսապայմանները", - ասել է նա: Միևնույն ժամանակ, Դենայտեն վերահաստատել է Լիտվայի հանձնառությունը Հայաստանի տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության և լուսավոր, բարեկեցիկ ապագայի ապահովման հարցում:

Հայաստանում Շվեյցարիայի դեսպան Լուկաս Ռոզենկրանցն, իր հերթին, ընդգծել է, որ Սյունիքը Շվեյցարիայի համար աշխարհագրական առաջնահերթություն է եղել 2006 թվականից ի վեր: Նրա խոսքով,

Շվեյցարիան այս նախաձեռնության շրջանակներում կկենտրոնանա 4 ուղղությունների վրա. բարեփոխումներ կրթության ոլորտում, մասնավորապես, մասնագիտական կրթություն ագրոհատվածում, տեղական ինքնակառավարման մարմինների թափանցիկության բարձրացում, դրանց աշխատանքի բարելավում, սահմանամերձ համայնքներում տնտեսության վերականգնում և շրջակա միջավայրի պահպանություն (էկոտուրիզմի զարգացում, կլիմայի փոփոխության հետևանքների մեղմմանն ուղղված միջոցառումների իրականացում):

Հիշեցնենք, որ ԵՄ "Կայուն Սյունիք Եվրոպայի թիմ" (Resilient Սյունիկ թիմ Europe Initiative) նախաձեռնությունը մեկնարկել է 2023 թվականի հունվարի 18-ին: Նախաձեռնության սկզբնական հնգամյա բյուջեն կազմում է 51 միլիոն եվրո։ Այն ճկուն մեխանիզմ է, որը կարող է ընդլայնվել և բացվել ԵՄ անդամ պետությունների համար՝ միանալու Սյունիքի մարզի զարգացմանն աջակցող նոր նախաձեռնություններին:

Դրա շրջանակներում Սյունիքում երկու նախագիծ է իրականացվելու։

Առաջինը "R2D Սյունիք. վերականգնում, կայունություն, զարգացում Սյունիքի համար" ծրագիրն է, որը համատեղ ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության և Ավստրիական զարգացման գործակալության կողմից և իրականացվում է Ավստրիական զարգացման գործակալության կողմից: 11 մլն եվրո արժողությամբ ծրագիրը նպատակ ունի բարձրացնել միկրո, փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՄՓՄՁ) մրցունակությունը և աջակցել Սյունիքում փոքր համայնքների կայուն ենթակառուցվածքների վերականգնմանը: 60-ամսյա ծրագրի իրականացումn սկսվել է 2023 թվականի հունվարին։

Երկրորդը՝ "Գործընկերություն Սյունիքի համար. Նախագիծ: Համայնքների հիմքի վրա ընդլայնված սոցիալական ծառայություններ" ծրագիրը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության կողմից և իրականացվում է "Մարդիկ կարիքի մեջ", "Կարիտաս Արմենիա" և "Վիննետ Արմենիա" կազմակերպությունների կողմից: 1,6 մլն եվրո արժողությամբ ծրագիրն ուղղված է Սյունիքում համայնքային մակարդակով ֆինանսապես կայուն սոցիալական ծառայությունների մատուցմանը՝ քաղաքացիական հասարակության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների արդյունավետ համագործակցության միջոցով: 36-ամսյա ծրագրի իրականացումնը սկսվել է 2023 թվականի փետրվարին։