Arminfo.info




 Չորեքշաբթի, 7 Դեկտեմբերի 2022 14:57
Ալեքսանդր Ավանեսով

Վազգեն Մանուկյան. Փոքր նպատակների ձգտելով՝ ոչ մի բանի չենք հասնի։ Մեծ նպատակների ձգտելով՝ փոքր հարցերն ինքնաբերաբար կլուծվեն

Վազգեն Մանուկյան. Փոքր նպատակների ձգտելով՝ ոչ մի բանի չենք հասնի։ Մեծ նպատակների ձգտելով՝ փոքր հարցերն ինքնաբերաբար կլուծվեն

Արմինֆո. Վերջին տասնամյակներում մենք տեսնում ենք, որ մարդկության համաշխարհային պատմության «ունենալ, պաշտպանել և բաշխել» բանաձևը շարունակում է աշխատել, ինչն իր արտացոլումն է գտնում Արցախի օրինակով:  Այդ մասին ասվում է Հայաստանի առաջին վարչապետ Վազգեն Մանուկյանի հոդվածում, որը տրամադրվել է ԱրմԻնֆո գործակալությանը։

 

«Ես այս տեսանկյունից եմ ուզում նայել Արցախի հարցին․ մի կողմ դնելով, որ դա մեր պատմական հողն է, մի կողմ դնելով մեր ազգային զգացմունքները, այն, որ այնտեղ հայեր են ապրում և այլն, Արցախը դիտարկենք որպես հարստություն, որպես ռեսուրս։ Այս տեսակետից դժվար է հաշվել Արցախի գինը, բայց հաշվի առնելով հանքերը (միայն վերջերս Բերձորում հայտնաբերվեց հանք, որտեղ, ըստ որոշ հաշվարկների, կա մոտ 50 միլիարդ դոլարի ոսկու պաշար), հաշվի առնելով քաղցրահամ ջրի պաշարները, որն այսօր աշխարհում համարվում է ապագա սերունդների ամենամեծ դեֆիցիտներից մեկը, հաշվի առնելով Արցախի բերրի հողերը, որով Արցախը ոչ միայն իրեն, այլև Հայաստանին էր ապահովում սննդի որոշ պաշարով, հաշվի առնելով ամբողջ աշխարհում սննդի համար պայքարը՝ կարելի է հաշվել, որ Արցախը մինչև 2020 թ․ եղած սահմաններով առնվազն 200-250 միլիարդ դոլարի արժեք ուներ։ Դա նշանակում է, որ Արցախի (որի մի մասն այժմ մերը չէ) կորուստը Արցախի ու Հայաստանի յուրաքանչյուր անձի համար կնշանակի 100 հազար դոլարի կորուստ։

 

Եթե վերոնշյալ բանաձևով (ունենալ շատ ռեսուրսներ, պաշտպանել և արդյունավետ բաշխել) խնդրին նայենք, ապա Արցախը մեծ հարստություն է։ Ինչ վերաբերում է պաշտպանվածությանը, ապա մենք այդ խնդիրը լիարժեք չենք կարողանում լուծել (չանդրադառնանք պատերազմի ու պարտության պատճառներին, այդ մասին շատ է խոսվել)։ Երրորդ հարցը՝ հարստության ստեղծում և արդյունավետ բաշխում, Հայաստանի ամենամեծ պրոբլեմն է անկախությունից ի վեր։ Այդ բաշխումն անարդար է և անհավասարաչափ, ինչը պայմանավորված է ոչ այնքան արդյունավետության գործոնով, այլ հիմնականում՝ իշխանությունների հովանավորչությամբ, մասնակցությամբ և ոմանց խոչընդոտելով, ինչը կար ի սկզբանե ու շարունակվում է մինչ օրս։ Եվ դա բերեց նրան, ինչին որ բերեց։

 

Ո՞րն է Արևմուտքի հարստացման և հզորացման գաղտնիքը

 

Հարց է առաջանում՝ մի՞թե Արևմուտքի ներկա ապշեցուցիչ հարստությունն ու կյանքի բարձր որակը պայմանավորված են այն բանաձևով, որը ես նշեցի։ Որովհետև թվում է, թե Արևմուտքի հարստությունը ձևավորվում է իրենց ներքին կյանքի ճիշտ կազմակերպման միջոցով, գիտության, կրթության, տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների զարգացման միջոցով, որով նրանք անհամեմատ առաջ են ընկել աշխարհի մյուս երկրներից, չնայած արդեն որոշ երկրներ կարողանում են այդ տեխնոլոգիաներով հասնել նրանց։

 

Ինչի՞ց սկսվեց Արևմուտքի հարստությունն ու ազդեցությունը, որը գործում է արդեն շուրջ 500 տարի։ Մինչ այդ, հարյուրամյակների ընթացքում, արևմուտքն աղքատ և բավականին անգրագետ մի հասարակություն էր, մոռացված էին Հին Հունաստանի ստեղծած գիտական, մշակութային արժեքները, մոռացված էր ամեն ինչ։

Արևմուտքի զարգացման կարևոր նախադրյալ դարձան Խաչակրաց արշավանքները։ Այն ժամանակ հարստությունը, նաև գիտությունը հիմնականում կենտրոնացած էին արաբական, մահմեդական երկրներում, Չինաստանում։ Գիտությունը ոչ միայն ստեղծում է հարստություն, գիտությունը նաև արդյունք է այն հասարակության, որն արդեն հարստացած է և կարողանում է ռեսուրսներ ու ժամանակ ծախսել գիտության զարգացման համար։

 

Խաչակրաց արշավանքները բերեցին նոր գիտելիքներ, նոր գիտություն, նոր ռեսուրսներ։

Արևմուտքի զարգացման կարևոր էջ դարձավ Ամերիկայի հայտնաբերումը Կոլումբոսի կոմից, երբ տեղի քաղաքակրթությունները ոչնչացնելով՝ այդ հսկայական հարստությունը տեղափոխեցին Եվրոպա։

Երբ Մեծ Բրիտանիան գրավեց Հնդկաստանը, սկսվեց գաղութատիրությունը, որը մեծ դժբախտություններ բերեց շատ ժողովուրդների, բայց Բրիտանիայում ապահովեց մեծահարուստների մի նոր շերտի ձևավորումը։

 

Չինաստանը, ամբողջ Ասիան, Աֆրիկան Արևմուտքի գաղութատիրության տակ էին։ Եվ աղքատ արևմտյան հասարակությունը սկսեց հարստանալ, սկսեցին զարգանալ մշակույթը, գիտությունը, կրթությունը, տեխնոլոգիաները, կառուցվեց մի նոր աշխարհ, որտեղ բնական ռեսուրսները շատ էժան էին և այդ պետություններին զարգանալու հնարավորություն էին տալիս։ Արևմուտքում սկսվեց արդեն նոր փուլ, երբ այդ հսկայական հարստությունը կուտակվել էր մի խումբ մարդկանց ձեռքում, ձևավորվել էր մեծահարուստների մի նոր շերտ, սակայն պետությունների ներքին կյանքի կառուցվածքը, հարստության բաշխման անարդյունավետությունը չէր խթանում հետագա զարգացումն ու նոր արժեքների ստեղծումը», - նշել է ՀՀ առաջին վարչապետը։

 

Մանուկյանը հարց է տվել. ի՞նչ վաստակեցին այդ ժամանակաշրջանում հայերը: «Այդ 500 տարվա ընթացքում հայերը պետություն չունեին, բայց հայ ժողովրդի այդ ժամանակաշրջանի պատմությունը շատ արժեքավոր է։ Այն ժամանակ, երբ Անգլիան ուզում էր նվաճել Հնդկաստանը, անգլիացիները գնահատեցին, որ Հնդկաստանի հարստության, առևտրի, ազդեցության մի զգալի մասը գտնվում է հայերի ձեռքում, ուստի առանց հայերի օժանդակության չէին կարող նվաճել Հնդկաստանը։ Հայ վաճառականներին Հնդկաստանում և նրա շրջակա երկրներում տրվեցին Անգլիայի քաղաքացու բոլոր արտոնություններն ու իրավունքները։

Իսկ Անգլիայում պառլամենտը որոշում ընդունեց, որ անգլիական բանակում հայերն իրավունք ունեն ծառայելու նաև որպես սպա։ Մինչ այդ միայն անգլիացիները սպա լինելու իրավունք ունեին։

Հնդկաստանը նվաճելուց հետո անգլիացիները սկսեցին դուրս մղել հայերին տնտեսական ասպարեզից, և Հնդկաստանում տեղի ունեցավ հայտնի Բենգալյան ապստամբությունն անգլիացիների դեմ, որի ղեկավարը հայ էր, ապստամբությանը մասնակցում էր 11 զորամիավորում, որոնցից մեկն ամբողջությամբ կազմված էր հայերից։

 

Երբ հոլանդացի առևտրականներն առաջին անգամ ոտք դրեցին Չինաստան, իրենց կառավարությանն ուղղված զեկույցներում հայտնում էին, որ Չինաստանի առևտրի մի զգալի մասը հայերի ձեռքում է, հայերը մազերը հյուսում են չինացիների պես, շատ մեծ կշիռ ունեն Չինաստանում, և պետք է հայերի հետ լեզու գտնել, որպեսզի իրենք էլ կարողանան դեր ունենալ այնտեղ։

 

«Այդ ժամանակաշրջանում մենք ունեցել ենք հայ վաճառականների նավատորմ, նավերից ամեն մեկն առանձին ընկերությունների, անհատների էր պատկանում, բայց իր ընդհանուր քանակով ավելի մեծ էր, քան անգլիական ողջ նավատորմը։ Ֆիլիպիններում հայ վաճառականների ելումուտը, ի տարբերություն այլ օտարազգիների, ազատ է եղել՝ խրախուսվելով տեղական իշխանությունների կողմից։ Որոշ ոլորտներում առևտրի մենաշնորհն այնտեղ հայերի ձեռքում էր։

 

Մենք դիզել ենք հսկայական հարստություններ, արժեքներ մասնավոր, անհատական տիրույթում, մեծ դերակատարում ենք ունեցել այժմյան քաղաքակրթության մեջ, մասնավորապես՝ մշակույթի, զինվորականության, գիտության, հեղափոխությունների, Ռեֆորմացիայի մեջ։

Այն, որ մենք ունեցել ենք այդպիսի արդյունքների հասնելու հնարավորություններ, ցույց է տալիս մեր ժողովրդի շնորհքը։

 

Ազգերի մասին իր հոդվածում Կանտը գրում է, որ հայերը մի յուրահատուկ շնորհք ունեն և Եվրոպայի մի ծայրից մինչև Ասիայի մյուս ծայրը կարողանում են առևտուր անել, զբաղվել տնտեսությամբ՝ վայելելով բոլոր ժողովուրդների հարգանքն ու սերը։  Այդ ամենի հետ մեկտեղ մենք չունեինք պետություն և չկարողացանք պաշտպանել մեր հսկայական հարստությունը։ Մենք ոչ միայն կորցրեցինք այդ ամենը, այլև կամաց-կամաց մեզ դիտավորյալ մոռացության էին տալիս պատմությունից։ Բոլոր պետություններն էլ շահագրգռված էին իրենց վերագրել այն ամենն, ինչ ստեղծել էին հայերը։ Պատմությունը գրում են հաղթողները։

Ճիշտ է, մենք կորցրեցինք այդ բոլոր հարստությունները, բայց այդ ժամանակաշրջանը շատ մեծ նշանակություն ունեցավ հայ ժողովրդի համար։ Պետությունը կորցնելով՝ հայերը կարողացան ստեղծել համաշխարհային ցանց և շփվելով տարբեր ազգերի հետ, աշխատելով տարբեր բնագավառներում՝ ձեռք բերեցին նոր որակներ։ Եվ ցանցային կառուցվածքի ու նոր որակների այդ ձեռքբերումները շատ մեծ նշանակություն ունեն այսօրվա ժամանակաշրջանում և մեզ լրացուցիչ առավելություններ են տալիս։

Այդ որակները գումարվեցին մեր ժողովրդի այն որակներին ու արժեքներին, որոնք կարող ենք տեսնել՝ նայելով այդ 500 տարուց ավելի հետ, այն ժամանակները, երբ հայկական պետությունը պայքարում էր Հռոմի դեմ և իր գաղափարական, կրոնական զարգացումն ապրում Երուսաղեմում», - շարունակել է Մանուկյանը։

 

Անկախ Հայաստանի առաջին վարչապետը նշել է, որ1988 թ. ԽՍՀՄ-ում գտվող Հայկական հանրապետության զարգացումով, Սփյուռքի հզորացումով, աշխարհում տեղի ունեցող պրոցեսներով մեզ համար ստեղծվել էր ամենաբարենպաստ վիճակը, որը չենք ունեցել հարյուրամյակների ընթացքում: Այդ ժամանակ դրվեց Արցախի խնդիրը, որը հանդես էր գալիս Հայաստանի հետ վերամիավորման եւ ազգային արժեքների վրա հիմնված ժամանակակից անկախ պետության ստեղծման օգտի՝ ապահովելով մեր քաղաքացիների ազատությունները, պաշտպանվածությունը, օրինական ճանապարհով բարեկեցիկ կյանք կառուցելու հնարավորությունը։

 

«Որոշ բաներ ստացվեցին, որոշ հարցերում ձախողվեցինք։ Եվ այդ ձախողումների, անհաջողությունների մեղավորն ուրիշները չեն, այլ միայն և միայն մենք։  Այժմ ունեցանք ցավալի պարտություն և կրում ենք այդ պարտության հետևանքները։ Այս տարածքում փոքր խնդիր դնել և գոյատևել անհնարին է։ Մեծ խնդիրը՝ համաշխարհային ազգ դառնալը, պահանջում է մեծ լարվածություն, բայց նաև ապահովում է մեծ արդյունքներ, որոնց պտուղները պետք է հասանելի լինեն մեր ողջ ժողովրդին։ Միայն այդ դեպքում է հնարավոր դառնում գոյատևումն ու զարգացումը։

 

Փոքր նպատակների ձգտելով՝ ոչ մի բանի չենք հասնի։ Մեծ նպատակների ձգտելով՝ փոքր հարցերն ինքնաբերաբար կլուծվեն։ Սա է խնդիրը։ Հետևաբար մենք պետք է կարողանանք կրկին մեր մեջ ուժ գտնել, ոտքի կանգնել և, օգտվելով այն հնարավորություններից, որոնք գոյություն ունեն այսօր նույնիսկ մեր պարտությունից հետո՝ կապված աշխարհում տեղի ունեցող նոր իրողությունների հետ», - եզրափակել է Վազգեն Մանուկյանը:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Ամերիաբանկը հիփոթեքային շուկայի բացարձակ առաջատարն էԱմերիաբանկը հիփոթեքային շուկայի բացարձակ առաջատարն է
Մոսկվայում ցանկանում են իմանալ Հայաստանի հիմնական դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալՄոսկվայում ցանկանում են իմանալ Հայաստանի հիմնական դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ
Էնրիկե Մորա. Լաչինի միջանցքում իրավիճակը վկայում է ռուսական խաղաղապահ զորակազմի անարդյունավետության մասինԷնրիկե Մորա. Լաչինի միջանցքում իրավիճակը վկայում է ռուսական խաղաղապահ զորակազմի անարդյունավետության մասին
Լեռնային Ղարաբաղի 120 000 բնակիչների տառապանքներն ավելի մեծ ուշադրության են արժանի. քննարկումներ ԵԽԽՎ-ումԼեռնային Ղարաբաղի 120 000 բնակիչների տառապանքներն ավելի մեծ ուշադրության են արժանի. քննարկումներ ԵԽԽՎ-ում
Ռուսաստանի ԱԳՆ-ում ՆԱՏՕ-ի հետք են նշմարել Հայաստան ԵՄ դիտորդական առաքելություն ուղարկելու հարցումՌուսաստանի ԱԳՆ-ում ՆԱՏՕ-ի հետք են նշմարել Հայաստան ԵՄ դիտորդական առաքելություն ուղարկելու հարցում
Մոսկվան կոչ է անում լիովին ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքըՄոսկվան կոչ է անում լիովին ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքը
ԵԽԽՎ-ն Ադրբեջանին կոչ է անում անհապաղ ազատ արձակել բոլոր հայ ռազմագերիներին և կատարել ՄԻԵԴ-ի ժամանակավոր միջոցները Լաչինի միջանցքի մասովԵԽԽՎ-ն Ադրբեջանին կոչ է անում անհապաղ ազատ արձակել բոլոր հայ ռազմագերիներին և կատարել ՄԻԵԴ-ի ժամանակավոր միջոցները Լաչինի միջանցքի մասով
Լեմկինի ինստիտուտը BBC-ի հաղորդավարին մեղադրել է մասնագիտական անգրագիտության և ցեղասպանությանն աջակցելու համար. հայտարարությունԼեմկինի ինստիտուտը BBC-ի հաղորդավարին մեղադրել է մասնագիտական անգրագիտության և ցեղասպանությանն աջակցելու համար. հայտարարություն
ԵԽ Վենետիկի հանձնաժողովում հասկանում են Լաչինի միջանցքի գոտում ստեղծված իրավիճակի լրջությունըԵԽ Վենետիկի հանձնաժողովում հասկանում են Լաչինի միջանցքի գոտում ստեղծված իրավիճակի լրջությունը
Թինի Քոքսը՝ Ադրբեջանին եւ Հայաստանին. դուք իրավունք չունեք նոր պատերազմ սկսելԹինի Քոքսը՝ Ադրբեջանին եւ Հայաստանին. դուք իրավունք չունեք նոր պատերազմ սկսել
ԵԽԽՎ-ը բանաձև է ընդունել Լաչինի միջանցքի և Ադրբեջանում պահվող ռազմագերիների վերաբերյալԵԽԽՎ-ը բանաձև է ընդունել Լաչինի միջանցքի և Ադրբեջանում պահվող ռազմագերիների վերաբերյալ
ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի ներկայացուցիչները կողմ են քվեարկել Բելառուսի եւ Ռուսաստանի բարձրագույն ղեկավարության համար հատուկ տրիբունալ ստեղծելու մասին բանաձեւինԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի ներկայացուցիչները կողմ են քվեարկել Բելառուսի եւ Ռուսաստանի բարձրագույն ղեկավարության համար հատուկ տրիբունալ ստեղծելու մասին բանաձեւին
Արգենտինան մտահոգություն է հայտնում Լաչինի միջանցքում ստեղծված իրավիճակի առնչությամբԱրգենտինան մտահոգություն է հայտնում Լաչինի միջանցքում ստեղծված իրավիճակի առնչությամբ
Հայաստանում ԱՄՆ նորանշանակ դեսպան Քրիստինա Քվինը երդում է տվելՀայաստանում ԱՄՆ նորանշանակ դեսպան Քրիստինա Քվինը երդում է տվել
Global Finance. Կոնվերս Բանկն առևտրի ֆինանսավորմամբ Հայաստանի առաջատարն էGlobal Finance. Կոնվերս Բանկն առևտրի ֆինանսավորմամբ Հայաստանի առաջատարն է
ԱՄՆ կոնգրեսականները նոր երկկուսակցական օրենսդրական նախաձեռնություն են սկսել Արցախի ադրբեջանական շրջափակումը վերացնելու նպատակովԱՄՆ կոնգրեսականները նոր երկկուսակցական օրենսդրական նախաձեռնություն են սկսել Արցախի ադրբեջանական շրջափակումը վերացնելու նպատակով
Կալանավորվել է զորամասի սպան, որտեղ հրդեհի հետեւանքով 15 զինծառայող է զոհվելԿալանավորվել է զորամասի սպան, որտեղ հրդեհի հետեւանքով 15 զինծառայող է զոհվել
Լեհաստանի Սենատի արտաքին գործերի եւ ԵՄ գործերի կոմիտեն Լաչինի միջանցքի շրջափակման առնչությամբ բանաձեւ է ընդունելԼեհաստանի Սենատի արտաքին գործերի եւ ԵՄ գործերի կոմիտեն Լաչինի միջանցքի շրջափակման առնչությամբ բանաձեւ է ընդունել
Արարատ Միրզոյան. Ադրբեջանի գործողությունները խաթարում են տարածաշրջանում կայունության և անվտանգության հաստատման հայկական կողմի ջանքերըԱրարատ Միրզոյան. Ադրբեջանի գործողությունները խաթարում են տարածաշրջանում կայունության և անվտանգության հաստատման հայկական կողմի ջանքերը
ԵԽԽՎ-ը պատասխանատվություն է կրում Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար ճգնաժամի համար, կարծում է վեհաժողովի Ադրբեջանի գծով զեկուցողըԵԽԽՎ-ը պատասխանատվություն է կրում Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար ճգնաժամի համար, կարծում է վեհաժողովի Ադրբեջանի գծով զեկուցողը
Ռուս փորձագետը նշել է ռուս-հայկական հարաբերությունների անցումը Ռուս փորձագետը նշել է ռուս-հայկական հարաբերությունների անցումը "ուղղահայաց" մակարդակից "հորիզոնական" մակարդակի
Ռուսաստանին հնարավոր չէ դուրս մղել Հարավային Կովկասից. փորձագետներՌուսաստանին հնարավոր չէ դուրս մղել Հարավային Կովկասից. փորձագետներ
ԱրարատԲանկը «Նկարազարդ հասարակած. Հայաստան» նախագծի կողքինԱրարատԲանկը «Նկարազարդ հասարակած. Հայաստան» նախագծի կողքին
Շիրակի մարզպետ Է նշանակվել Մուշեղ ՄուրադյանըՇիրակի մարզպետ Է նշանակվել Մուշեղ Մուրադյանը
Ռուս փորձագետ. Այսօր տեղի ունեցող գործընթացները լուրջ թեստ են թե Ռուսաստանի համար Կովկասում, թե ռուս-հայկական հարաբերությունների համարՌուս փորձագետ. Այսօր տեղի ունեցող գործընթացները լուրջ թեստ են թե Ռուսաստանի համար Կովկասում, թե ռուս-հայկական հարաբերությունների համար
Ֆրանսիայի ՆԳՆ ղեկավար. Հայաստանի հակառակորդները Ֆրանսիայի հակառակորդներն ենՖրանսիայի ՆԳՆ ղեկավար. Հայաստանի հակառակորդները Ֆրանսիայի հակառակորդներն են
Երևանում տեղի է ունենում ՀՀ-ԵՄ Քաղաքական և անվտանգային հարցերով երկխոսության առաջին բարձր մակարդակի հանդիպումըԵրևանում տեղի է ունենում ՀՀ-ԵՄ Քաղաքական և անվտանգային հարցերով երկխոսության առաջին բարձր մակարդակի հանդիպումը
GFN.AM-ը սկսում է Հայաստանում` NVIDIA GeForce NOW ամպային խաղերի ծառայության բետա փորձարկման համար գրանցումներըGFN.AM-ը սկսում է Հայաստանում` NVIDIA GeForce NOW ամպային խաղերի ծառայության բետա փորձարկման համար գրանցումները
Մոսկվան Բրյուսելին մեղադրել է Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից դուրս մղելու փորձերի համարՄոսկվան Բրյուսելին մեղադրել է Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից դուրս մղելու փորձերի համար
Ռուսաստանը կանգնած է մնացած երկու դաշնակիցներից մեկին կորցնելու շեմին. դիվանագետՌուսաստանը կանգնած է մնացած երկու դաշնակիցներից մեկին կորցնելու շեմին. դիվանագետ
Արբիտրաժային տրիբունալը մերժել է Հայաստանից շուրջ 331 միլիոն  դոլար բռնագանձելու մասին պահանջըԱրբիտրաժային տրիբունալը մերժել է Հայաստանից շուրջ 331 միլիոն  դոլար բռնագանձելու մասին պահանջը
Հայաստանում ճանապարհային երթեւեկության նոր կանոններ են մտցվումՀայաստանում ճանապարհային երթեւեկության նոր կանոններ են մտցվում
ՀՀ վարչապետը կրկին արտահայտվել է Լեռնային Ղարաբաղ միջազգային փաստահավաք առաքելություն գործուղելու օգտինՀՀ վարչապետը կրկին արտահայտվել է Լեռնային Ղարաբաղ միջազգային փաստահավաք առաքելություն գործուղելու օգտին
Երևան է ժամանել ԵՄ արտաքին գործողությունների եվրոպական ծառայության գլխավոր քարտուղարի տեղակալըԵրևան է ժամանել ԵՄ արտաքին գործողությունների եվրոպական ծառայության գլխավոր քարտուղարի տեղակալը
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտում հայտարարել են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակի կարգավորման ուղղությամբ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջոցով աշխատելու պատրաստակամության մասինԱՄՆ Պետդեպարտամենտում հայտարարել են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակի կարգավորման ուղղությամբ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջոցով աշխատելու պատրաստակամության մասին
Ռուբեն Վարդանյան. Ադրբեջանական շրջափակման իրական նպատակները ոչ թե հանքերն են, այլ Արցախի քաղաքական պարտադրանքըՌուբեն Վարդանյան. Ադրբեջանական շրջափակման իրական նպատակները ոչ թե հանքերն են, այլ Արցախի քաղաքական պարտադրանքը
Միացյալ Թագավորությունն աջակցում է Լաչինի միջանցքի ապաշրջափակմանն ուղղված ԱՄՆ պետքարտուղարի ջանքերինՄիացյալ Թագավորությունն աջակցում է Լաչինի միջանցքի ապաշրջափակմանն ուղղված ԱՄՆ պետքարտուղարի ջանքերին
Արցախի գազամատակարարումը մասնակի վերականգնվել էԱրցախի գազամատակարարումը մասնակի վերականգնվել է
Բարձրագույն որակավորման կոմիտեի նախագահը հրաժարական է տվել գիտակրթական ոլորտում ԿԳՄՍՆ-ի քաղաքականության պատճառովԲարձրագույն որակավորման կոմիտեի նախագահը հրաժարական է տվել գիտակրթական ոլորտում ԿԳՄՍՆ-ի քաղաքականության պատճառով
ՀՀ երկայացուցիչը հանդես է եկել հայտարարությամբ Բեռնի կոնվենցիայի շրջանակներում Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի նախաձեռնած արբիտրաժային վարույթի առնչությամբՀՀ երկայացուցիչը հանդես է եկել հայտարարությամբ Բեռնի կոնվենցիայի շրջանակներում Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի նախաձեռնած արբիտրաժային վարույթի առնչությամբ
ԱԺ խոսնակ. Հայաստանում սպասում ենք Կատարի Էմիրի պատմական այցինԱԺ խոսնակ. Հայաստանում սպասում ենք Կատարի Էմիրի պատմական այցին
Արմեն Գեւորգյանը՝ ԵԽԽՎ-ում.  Մարդկանց էթնիկ պատկանելության պատճառով խմբային պատժի ենթարկելը ռազմական հանցագործություն էԱրմեն Գեւորգյանը՝ ԵԽԽՎ-ում.  Մարդկանց էթնիկ պատկանելության պատճառով խմբային պատժի ենթարկելը ռազմական հանցագործություն է
Բաքվում UNFPA-ի գրասենյակի ղեկավարին կանչել են Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմ ՝ Լաչինի միջանցքում իրավիճակի վերաբերյալ հայտարարության պատճառովԲաքվում UNFPA-ի գրասենյակի ղեկավարին կանչել են Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմ ՝ Լաչինի միջանցքում իրավիճակի վերաբերյալ հայտարարության պատճառով
Հայաստանի ԱԳ նախարարը եվրոպացի պաշտոնյաների հետ հանդիպմանն Ադրբեջանին մեղադրել է տարածաշրջանում խաղաղության հաստատմանն ուղղված Հայաստանի ջանքերը խաթարելու համարՀայաստանի ԱԳ նախարարը եվրոպացի պաշտոնյաների հետ հանդիպմանն Ադրբեջանին մեղադրել է տարածաշրջանում խաղաղության հաստատմանն ուղղված Հայաստանի ջանքերը խաթարելու համար
Հարցում. Երեւանցիների գրեթե կեսը չգիտի, թե ում է ցանկանում տեսնել Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնումՀարցում. Երեւանցիների գրեթե կեսը չգիտի, թե ում է ցանկանում տեսնել Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնում
Դեսպան. Ֆրանսիան պատրաստ է շարունակել իր աջակցությունը Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար ճգնաժամի կարգավորման գործումԴեսպան. Ֆրանսիան պատրաստ է շարունակել իր աջակցությունը Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար ճգնաժամի կարգավորման գործում
Հայաստանը հետախուզության նոր պետ ունիՀայաստանը հետախուզության նոր պետ ունի
Թբիլիսիի պետական համալսարանի նախկին ռեկտորը նշանակվել է Հայաստանում Վրաստանի դեսպանԹբիլիսիի պետական համալսարանի նախկին ռեկտորը նշանակվել է Հայաստանում Վրաստանի դեսպան
Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունները Ստեփանակերտի բնակիչներին տարհանելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր են տարածումԱդրբեջանի հատուկ ծառայությունները Ստեփանակերտի բնակիչներին տարհանելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր են տարածում
Հայաստանում ԵՄ քաղաքացիական առաքելության կազմում կընդգրկվի մինչեւ 100 մասնագետՀայաստանում ԵՄ քաղաքացիական առաքելության կազմում կընդգրկվի մինչեւ 100 մասնագետ
ԱԱԾ բացահայտել է ՊԵԿ պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք-գումարներ ստանալու բազմաթիվ դեպքեր. Մաքսային ծառայության 12 աշխատակից կալանավորվել է ԱԱԾ բացահայտել է ՊԵԿ պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք-գումարներ ստանալու բազմաթիվ դեպքեր. Մաքսային ծառայության 12 աշխատակից կալանավորվել է 
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտում կրկին կոչ են արել ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքըԱՄՆ Պետդեպարտամենտում կրկին կոչ են արել ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքը
Հայաստանի ԱԳՆ ղեկավարը նշել է Լաչինի միջանցքի շրջափակման վերացման երկու ուղիՀայաստանի ԱԳՆ ղեկավարը նշել է Լաչինի միջանցքի շրջափակման վերացման երկու ուղի
Տարածաշրջանի նոր տրանսպորտային ճարտարապետության մեջ Հայաստանը կարող է հայտնվել Տարածաշրջանի նոր տրանսպորտային ճարտարապետության մեջ Հայաստանը կարող է հայտնվել "Անակոնդայի օղակում"
Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Եվրախորհրդարանում Հայաստանի հարցերով մշտական զեկուցողի հետԱրարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Եվրախորհրդարանում Հայաստանի հարցերով մշտական զեկուցողի հետ
Հայաստանը դիմել Է ՄԱԿ-ի միջազգային դատարան՝ Ադրբեջանի կողմից ռասայական խտրականության առնչությամբՀայաստանը դիմել Է ՄԱԿ-ի միջազգային դատարան՝ Ադրբեջանի կողմից ռասայական խտրականության առնչությամբ
«ՍՕՍ-Մանկական Գյուղում» արևային կայան է կառուցվել«ՍՕՍ-Մանկական Գյուղում» արևային կայան է կառուցվել
Կարծիք. Ռուսաստանը եւ Իրանը կարող են սերտորեն համագործակցել Հարավային Կովկասում իրավիճակի կայունացման հարցումԿարծիք. Ռուսաստանը եւ Իրանը կարող են սերտորեն համագործակցել Հարավային Կովկասում իրավիճակի կայունացման հարցում
Ընդդիմադիր. Լաչինի միջանցքի փակումը եւս մեկ անգամ ապացուցում է, որ արցախահայերը որեւէ կերպ չեն կարող ապրել Ադրբեջանի կազմումԸնդդիմադիր. Լաչինի միջանցքի փակումը եւս մեկ անգամ ապացուցում է, որ արցախահայերը որեւէ կերպ չեն կարող ապրել Ադրբեջանի կազմում
Կատարի խորհրդարանի խոսնակ. մեզ համար անընդունելի են կրոնական եւ ռասայական խտրականության, ագրեսիայի հիմքով մղվող պատերազմներըԿատարի խորհրդարանի խոսնակ. մեզ համար անընդունելի են կրոնական եւ ռասայական խտրականության, ագրեսիայի հիմքով մղվող պատերազմները
Կարդալ ավելին



Մեկնաբանվողներ
Մոսկվան Բրյուսելին մեղադրել է Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից դուրս մղելու փորձերի համարՄոսկվան Բրյուսելին մեղադրել է Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից դուրս մղելու փորձերի համար
Ռուսաստանը կանգնած է մնացած երկու դաշնակիցներից մեկին կորցնելու շեմին. դիվանագետՌուսաստանը կանգնած է մնացած երկու դաշնակիցներից մեկին կորցնելու շեմին. դիվանագետ
ԵԱՀԿ ԽՎ հատուկ ներկայացուցիչը Երեւանին եւ Բաքվին կոչ է արել ակտիվացնել Լաչինի միջանցքում իրավիճակի հանգուցալուծմանն ուղղված ջանքերըԵԱՀԿ ԽՎ հատուկ ներկայացուցիչը Երեւանին եւ Բաքվին կոչ է արել ակտիվացնել Լաչինի միջանցքում իրավիճակի հանգուցալուծմանն ուղղված ջանքերը
Արեւելագետ. Ադրբեջանն իր գազով ու նավթով եվրոպացիներին ու ամերիկացիներին շատ ավելի է հետաքրքրում, քան՝ ՀայաստանըԱրեւելագետ. Ադրբեջանն իր գազով ու նավթով եվրոպացիներին ու ամերիկացիներին շատ ավելի է հետաքրքրում, քան՝ Հայաստանը
Մոսկվայում Երեւանին կոչ են արել չզբաղվել սխոլաստիկայովՄոսկվայում Երեւանին կոչ են արել չզբաղվել սխոլաստիկայով
Կարծիք. Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո Երեւանը կորցրել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման հովանավորի ոչ պաշտոնական կարգավիճակըԿարծիք. Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո Երեւանը կորցրել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման հովանավորի ոչ պաշտոնական կարգավիճակը
Ռուսաստանցի քաղաքագետը ներկայացրել է հինգ թեզ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ժառանգության, Հայաստանի և Ղարաբաղի հարցի վերաբերյալՌուսաստանցի քաղաքագետը ներկայացրել է հինգ թեզ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ժառանգության, Հայաստանի և Ղարաբաղի հարցի վերաբերյալ
2022 թվականը՝ ագրեսիայի տարի, թե բարեփոխումների. Փաշինյանի գնահատականը2022 թվականը՝ ագրեսիայի տարի, թե բարեփոխումների. Փաշինյանի գնահատականը
Չավուշօղլու. Լաչինի ճանապարհի շուրջ իրադարձությունները Հայաստանի անկեղծության ստուգումն է Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցումՉավուշօղլու. Լաչինի ճանապարհի շուրջ իրադարձությունները Հայաստանի անկեղծության ստուգումն է Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցում
Հայաստանը քրեականացնում է ինքնիշխանությունից հրաժարվելուն ուղղված գործողություններն ու հրապարակային կոչերըՀայաստանը քրեականացնում է ինքնիշխանությունից հրաժարվելուն ուղղված գործողություններն ու հրապարակային կոչերը
ՌԴ ԱԳՆ-ը՝ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի սահմանման մասին. ՌԴ ԱԳՆ-ը՝ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի սահմանման մասին. "Նման զգայուն թեմայի շուրջ բանակցությունները զուտ կոնֆիդենցիալ բնույթ են կրում"
Ռուբեն Վարդանյան. Միշտ արել եմ ամեն ինչ, որպեսզի Արցախի և Ադրբեջանի ժողովուրդները կարողանան ապրել կողք կողքի, բայց՝ ոչ միասինՌուբեն Վարդանյան. Միշտ արել եմ ամեն ինչ, որպեսզի Արցախի և Ադրբեջանի ժողովուրդները կարողանան ապրել կողք կողքի, բայց՝ ոչ միասին
Կարծիք. Ադրբեջանի կողմից Հայաստանն Արցախի հետ կապող միակ ճանապարհի արգելափակումը  բխում է ադրբեջանաթուրքական տանդեմի եւ ՆԱՏՕ-ի շահերիցԿարծիք. Ադրբեջանի կողմից Հայաստանն Արցախի հետ կապող միակ ճանապարհի արգելափակումը  բխում է ադրբեջանաթուրքական տանդեմի եւ ՆԱՏՕ-ի շահերից
Լաչինի միջանցքի ապաշրջափակման շուրջ բանակցություններն ինչ-որ բանի կհանգեցնեն, բայց հարցն այն է, թե դրա դիմաց ինչ կպահանջի Ադրբեջանը. քաղաքագետԼաչինի միջանցքի ապաշրջափակման շուրջ բանակցություններն ինչ-որ բանի կհանգեցնեն, բայց հարցն այն է, թե դրա դիմաց ինչ կպահանջի Ադրբեջանը. քաղաքագետ
ԱԺ հանձնաժողովի նախագահը պատասխանել է իր ադրբեջանցի գործընկերոջըԱԺ հանձնաժողովի նախագահը պատասխանել է իր ադրբեջանցի գործընկերոջը