
Լարվածության
սրումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում ձեռնտու է մի շարք խաղացողների,
որոնք շահագրգռված են անկայունությամբ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում և
Եվրասիայում` ամբողջությամբ վերցրած: Խոսքը վերաբերում է, առաջին հերթին, ԱՄՆ-ին:
Ուկրաինայում Ռուսաստանի հետ դիմակայության պայմաններում Վաշինգտոնին ձեռնտու է
Մոսկվայի դաշնակիցների, այդ թվում Հայաստանի թուլացումը և հետխորհրդային տարածքում
ցանկացած ինտեգրացիոն նախագծի վարկաբեկումը: ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում
այդպիսի կարծիք է հայտնել Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի ժամանակակից
Մերձավոր արևելքի ուսումնասիրման կենտրոնի վերլուծաբան Ալեքսանդր Սոտնիչենկոն:
«Ես չեմ բացառում Վաշինգտոնի մասնակցությունը Հայաստանի
ընդդիմության գործունեության ֆինանսավորմանը, որը հանդես է գալիս նաև Ղարաբաղի
շուրջ «ստատուս-քվոյից» հրաժարվելու օգտին: Իրավիճակի սրման գործոններ են նաև
այնպիսի ընդդիմադիր խմբերի գործունեության աշխուժացումը, ինչպիսին է
«Նախախորհրդարանը» (այժմ` «Հիմնադիր խորհրդարան» - խմբ.), ինչպես նաև
ռուս-հայկական համագործակցության քննադատությունը Գյումրիի ողբերգության
առնչությամբ: Փորձագետներից շատերը դրանում տեսնում են գործող իշխանության բռնի
տապալում նախապատրաստելու նախանշաններ», - հայտարարել է նա:
Անդրադառնալով Ադրբեջանի իրավիճակին` Սոտնիչենկոն
ընդգծել է, որ այնտեղ գոյություն ունի բավականին հզոր և ազդեցիկ «պատերազմի
կուսակցություն», որին առնչվում են բարձրաստիճան զինվորականներ և խորհրդարանի մի
շարք պատգամավորներ: Նրանց կարծիքով, Բաքվի ռազմական և տնտեսական գերակշռությունը
տարածաշրջանում` ԵԱՏՄ և ՄՄ ստեղծման առնչությամբ, ինչպես նաև Արևմուտքի հետ
հարաբերություններում Մոսկվայի կրած դժվարությունների հետ միասին, Ադրբեջանին
թույլ են տալիս խնդիրը լուծել ռազմական ճանապարհով: «Սակայն այդ տեսակետը բնորոշ
է, առավելապես, ընդդիմությանը: Ի.Ալիևի ռեժիմը շահագրգռված չէ հակամարտության
սրմամբ: Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանը նույնպես տուժում է էներգակիրների գների
համաշխարհային կոնյունկտուրայի փոփոխությունից: Այդ դժվարությունները կարող են
միավորներ ավելացնել բոլոր նրանց համար,
ովքեր ցանկանում են բոլոր խնդիրները լուծել փոքր հաղթական պատերազմի
օգնությամբ», - կարծում է փորձագետը;
Այդ համատեքստում նա հավելել է, որ կրակին յուղ է լցնում
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի «սառեցված» ձևաչափը: Այն վաղուց կատարել է իր խնդիրը` 1994
թվականին դադարեցրել է արյունահեղությունը; «Սակայն այժմ հակամարտության
կարգավորման համար ոչինչ չի արվում: Համարձակվում եմ ենթադրել, որ Մինսկի խմբի
ռազմավարության հիմքում ընկած է քաղաքական պասիվությունը, կողմերի
համաձայնությունը հակամարտության «սառեցված» կարգավիճակին: Միջնորդների հիմնական
խնդիրը ոչ թե հակամարտության կարգավորումն է, այլ` կոնսերվացումը և սրման
կանխարգելումը: Սակայն նման պասիվ ռազմավարությունը վաղ թե ուշ կդադարի իրեն արդարացնել և զոհ կգնա
սադրիչներին», - նշել է նա:
Ինչ
վերաբերում է Թուրքիային, որը շրջափակման մեջ պահում Հայաստանը և հանդես է գալիս
ադրբեջանամետ դիրքերից, ապա, Սոտնիչենկոյի կարծիքով, Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակի սրումը,
իրականում, ձեռնտու չէ Անկարային: Թուրքիան
այժմ բավականաչափ չլուծված քաղաքական խնդիրներ ունի երկրի հարավում: «Հարավային
Կովկասի տարածաշրջանում Անկարան առավելապես շահագրգռված է իր տնտեսական
գերակշռության հաստատմամբ` քաղաքական կայունության պայմաններում: Իսկ Ռուսաստանի
հետ ամուր փոխհարաբերությունները նրան ստիպում են ուշադիր ուժերը հաշվարկել
սևծովյան-կասպյան տարածաշրջանում ցանկացած քաղաքական քայլ ձեռնարկելիս` հաստատված
փոխշահավետ գործընկերությունը չձախողելու նպատակով», - ասել է քաղաքագետը: