ԱՄՆ կոնգրեսականները քննադատել են Ադրբեջանին ռազմական օգնության մասին 907 ուղղման սահմանափակումները կրկին շրջանցելու Ջո Բայդենի որոշումը

Արմինֆո. Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Բոբ Մենենդեսը եւ Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզության հարցերով մշտական հատուկ հանձնաժողովի նախագահ Ադամ Շիֆը քննադատել են Ադրբեջանին ամերիկյան օգնության 907 ուղղման սահմանափակումները հերթական անգամ չեղյալ հայտարարելու նախագահ Ջո Բայդենի որոշումը, որը կանաչ լույս է սփռում Ալիևի ռեժիմին ռազմական նոր օգնության վրա ՝ չնայած Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) բնիկ հայ բնակչության էթնիկ զտումներին։ Այդ մասին հաղորդում է Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբը (ANCA)։

Իր հայտարարության մեջ Մենենդեսը նշել է, որ խորապես հիասթափված է, որ Պետդեպարտամենտը հերթական անգամ բացառություն է արել, որպեսզի շրջանցի Ազատության աջակցության մասին օրենքի 907-րդ բաժինը եւ, որն արդեն ամենամյա է դարձել, Բաքվի ռեժիմին օգնություն ցուցաբերի: Նրա խոսքով, եւ դա, չնայած այն բանին, որ կառավարության Հաշվիչ պալատի (GAO) հրապարակած զեկույցում հաստատվում է, որ Պետդեպարտամենտը եւ Պաշտպանության նախարարությունը չեն կատարել Կոնգրեսի առջեւ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ ռազմական հավասարակշռության վրա ԱՄՆ-ի այդ օգնության ազդեցության մասին օրենքով սահմանված հաշվետվության պահանջները: "Քանի որ Ադրբեջանը շարունակում է օկուպացնել տարածքը Լեռնային Ղարաբաղի վրա իր բռնի հարձակումից հետո, որի ընթացքում 2020թ. ավելի քան 6500 մարդ Է զոհվել, եւ ավելի քան 100 000 էթնիկ հայեր տեղափոխվել են, պարզապես, անիմաստ է ասել, որ ԱՄՆ-ի օգնությունն ու ուսուցումը չեն ազդել Հայաստանի հետ նրա ռազմական հավասարակշռության վրա։ Ես շարունակելու եմ խիստ հսկողություն իրականացնել Ադրբեջանին ցանկացած օգնության նկատմամբ եւ ակնկալում եմ, որ Պետդեպարտամենտը կգործի լիովին թափանցիկ եւ Կոնգրեսին կտրամադրի բոլոր անհրաժեշտ մանրամասները՝ Բաքվին ցուցաբերվող ցանկացած օգնության գնահատման համար", - ընդգծել է ամերիկացի օրենսդիրը:

ANCA-ի համար հրապարակված մեկնաբանության մեջ Ադամ Շիֆը խոստացել է աշխատել Կոնգրեսում դաշնակիցների եւ ԱՄՆ հայ համայնքի հետ, որպեսզի "նախագահին զրկեն 907-րդ հոդվածից հրաժարվելու իրավունքից եւ Բայդենի վարչակազմին կոչ անի ակտիվացնել խաղաղ գործընթացը":

"Ադրբեջանը պատասխանատվություն է կրում Հայաստանում և Արցախում սարսափելի պատերազմ և հումանիտար աղետ հրահրելու, 2020թ. սեպտեմբերին 44 օրվա ընթացքում հազարավոր հայերի սպանության և հազարավոր այլ մարդկանց իրենց նախնիների հայրենիքը լքելու հարկադրանքի համար ։ Մինչ օրս Ադրբեջանը շարունակում է ապօրինաբար պահել հայ զինվորներին, նրանց կտտանքների ենթարկելով, եւ սպառնալ Լեռնային Ղարաբաղի հազարավոր անմեղ խաղաղ բնակիչների, որոնք ապրում են նոր հարձակման եւ ներխուժման վախի մեջ", - նշել է Շիֆը: Ընդ որում, նա համոզմունք է հայտնել, որ Միացյալ Նահանգները ոչ մի պարագայում չպետք է ռազմական աջակցություն ցուցաբերի նման ռեժիմին, քանի որ դա ոչ միայն հակասում է երկրի հիմնական ժողովրդավարական արժեքներին, այլեւ կարող է Ալիեւի ռեժիմին հնարավորություն տալ շարունակել կամ ուժեղացնել իր սադրիչ գործողությունները հայերի դեմ: "Նախագահ Բայդենը չպետք է հրաժարվեր 907 բաժնից", - ասել է Շիֆը:

Հիշեցնենք, որ 907-րդ ուղղումն ընդունվել է Կոնգրեսի կողմից 1992 թվականին եւ արգելել է ամերիկյան վարչակազմի կողմից կառավարական գծով Բաքվին օգնության ցուցաբերումը՝ Ադրբեջանի եւ Հայաստանի միջեւ հակամարտության կապակցությամբ: Սակայն ,2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո Կոնգրեսն օրենք ընդունեց արտասահմանյան գործողությունների հատկացման մասին ՝ նախագահին վերապահելով 907-րդ ուղղումից հրաժարվելու իրավունք։ Դա անհրաժեշտ էր ԱՄՆ-ին, երբ պետք էր մատակարարել ամերիկյան զորքերին Աֆղանստանում։ Բուշի եւ Օբամայի վարչակազմերը շարունակում էին հրաժարվել այդ արգելքի իրագործումից։ Երկար տարիներ ադրբեջանական դիվանագիտությունն ապարդյուն փորձում էր հասնել դրա չեղարկմանը, սակայն իրավիճակը փոխվեց 2018 թվականին՝ Թրամփի վարչակազմի իշխանության գալուց հետո, որը կասեցրել է ուղղման գործողությունը ։ Հունիսի 24-ին հայտնի դարձավ, որ ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը կրկին դադարեցրել է Ադրբեջանին ռազմական օգնության էմբարգոյի մասին 907 ուղղման գործողությունը: