ՀՀ նախագահը խոսել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման հեռանկարների և ՀԱՊԿ շրջանակում Երևանի կողմից Մոսկվային ռազմական օգնություն ցուցաբերելու հավանականության մասին

Արմինֆո. Երևանը լավատեսորեն է տրամադրված, որովհետև իսկապես ցանկանում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրում։

Այդ մասին Դավոսի համաշխարհային տնտեսական ֆորումի շրջանակում DW-ի հետ հարցազրույցում հայտարարել է Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը, ի պատասխան ԵՄ հովանու ներքո Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ բանակցությունների վերջին փուլի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելու խնդրանքին, հաշվի առնելով Հայաստանում ընթացող զանգվածային բողոքի ակցիաները, որոնց մասնակիցները վարչապետ Փաշինյանին մեղադրում են երկրի տարածքի մի մասը "հանձնելու" մտադրության համար։

Խաչատրյանի համոզմամբ՝ առանց հարևանների խաղաղ գոյակցության այդ տարածքում հնարավոր չէ առաջ շարժվել ոչ միայն "մեզ, այլև բոլոր երկրներին այս տարածաշրջանում"։

"Ես նկատի ունեմ և Թուրքիային, և Իրանին, և Ադրբեջանին, և Վրաստանին, և Հայաստանին։ Մենք պետք է խաղաղ գոյակցության հնարավորություններ գտնենք։ Հիմա դա իրատեսական է, մանավանդ, որ կան միջնորդներ՝ և ի դեմս Եվրոպական միության, և ի դեմս Ռուսաստանի, և ի դեմս Մինսկի խմբի (ԵԱՀԿ - Խմբ.): Մենք պետք է օգտագործենք այդ հնարավորությունները", - ասել է ՀՀ նախագահը։

Ընդ որում, նա հիշեցրել է, որ սա արդեն երրորդ հանդիպումն է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի եւ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջեւ: "Դա հույս է ներշնչում, որ ԵՄ-ն ցանկանում է գործը հասցնել ավարտին, այսինքն, մինչև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության մասին փաստաթղթի ստորագրում։ Իհարկե, դա դժվար ճանապարհ կլինի, չէ որ հակամարտությունը ընթանում է 1990-ականներից։ Բայց կարևորն այն է, որ կա ցանկություն երկու կողմից, և կան մարդիկ, ովքեր ցանկանում են օգնել երկու կողմերին պայմանավորվել", - հավելել է Խաչատուրյանը։

Խոսելով երկրում հանրահավաքների մասին՝ նախագահը վստահեցրել է, որ Հայաստանը ժողովրդավարական երկիր է, և յուրաքանչյուր քաղաքացի կամ մարդկանց խումբ հնարավորություն ունեն արտահայտվելու: "Իհարկե, մենք պետք է նրանց հետ շփվենք, աշխատենք, նրանց բացատրենք, թե ինչի մասին է խոսակցությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, ինչպիսին կլինեն պայմանագրի պայմանները ։ Մենք՝ բոլորս, շահագրգռված ենք այս հարցի լուծմամբ, բայց ավելի շատ, որ ոչ ոք իրեն պարտված չհամարի, և ոչ ոք չկարողանա ասել, որ ինքը հաղթել է։ Գլխավորը՝ որպեսզի մենք կարողանանք անհնար դարձնել ցանկացած ռազմական գործողություն։ Խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո պետք է սկսվի համատեղ խաղաղ գոյակցության դարաշրջան", - ասել է նա:

Հարցին, թե արդյոք կապ տեսնում է Լեռնային Ղարաբաղում վերջին սրացման եւ Ուկրաինայում պատերազմի մեկնարկի միջեւ, Խաչատուրյանը նշել է, որ Երեւանում իսկապես փոխկապակցվածություն են տեսնում: "Քանի որ մենք փորձում էինք հասկանալ, թե ինչու է Ադրբեջանը սադրանքների համար, ներառյալ դեպի (Լեռնային Ղարաբաղ - Խմբ.) տարածաշրջան տանող գազատարի անջատումը, ընտրել հենց այդ պահը, ձմռանը: Չէ որ դա նշանակում էր, որ տարածաշրջանի մայրաքաղաքը ՝ Ստեփանակերտը, մնացել էր առանց ջեռուցման, իսկ մարդիկ սառում էին։ Մենք եկել ենք այն հետեւության, որ Ադրբեջանն ակնհայտորեն օգտվել է այն բանից, որ աշխարհը շեղվել է Ուկրաինայի ճգնաժամի վրա, որպեսզի շարունակի այն աշխատանքը, որը նա սկսել էր 2020 թվականի սեպտեմբերին։ Մենք նաև զուգահեռներ տեսանք այս վերջին սադրանքի և 2020 թվականի պատերազմի միջև, որտեղ հանգամանքները նման էին։ Այն ժամանակ աշխարհը շեղվել էր քովիդի ճգնաժամի վրա, ԱՄՆ-ը կենտրոնացած էր իր նախագահական ընտրությունների վրա: Յուրաքանչյուր երկիր ուներ ներքին խնդիրներ, որոնք պետք էր լուծել, դրա համար էլ նրանք (Ադրբեջանը - Խմբ.) օգտվեցին այդ հնարավորությունից՝ հարվածելու համար", - հավելել է Խաչատուրյանը։

"Մենք կարծում ենք, որ հենց այդ պատճառով միջազգային հանրությանն ուղղված մեր դիմումներն այն ժամանակ լսելի էին, բայց դրանցից քիչ բան ստացվեց։ Տվյալ դեպքում մենք կարողացանք Լեռնային Ղարաբաղում գտնվող ռուս խաղաղապահներին տրամադրել ապացույցներ, որ Ադրբեջանը խախտել է հրադադարի մասին համաձայնագիրը։ Նույն ապացույցները մենք տրամադրել ենք Եվրոպական միությանը, ամերիկացիներին եւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ներկայացուցիչներին. ադրբեջանցիները շահագրգռված չէին համաձայնագրի պահպանմամբ եւ, փոխարենը, փորձում էին տեղի հայ բնակիչներին դուրս մղել իրենց հողերից, բայց մենք կարողացանք կանխել այդ փորձերը", - հավաստիացրել է Հայաստանի նախագահը:

Նրա խոսքով ՝ երկու պետությունների  (Հայաստանի եւ Ադրբեջանի - Խմբ.) ղեկավարների վերջին հանդիպումները հայկական կողմին հույս են ներշնչել, որ նման փորձեր չեն կրկնվի։

Այն հարցին, թե արդյոք Հայաստանը՝ որպես ՀԱՊԿ անդամ, մտավախություն ունի, որ Ուկրաինայի հակամարտության առնչությամբ Ռուսաստանը կարող է դիմել խնդրանքով, ինչպես դա եղավ Ղազախստանի դեպքում, Խաչատուրյանն ասել է, որ այդ մտավախությունները հասկանալի են:

"Մենք մի շարք պարտավորություններ ունենք տարբեր միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում ՝ ՀԱՊԿ-ի հանդեպ։ Եվ երբ մեզ կոչ են անում կատարել այդ պարտավորությունները, մենք՝ Հայաստանի Հանրապետությունը, պետք է որոշում կայացնենք", - ասել է նա։

Ինչ վերաբերում է Ղազախստանի գործողություններին, ապա Հայաստանի նախագահի ասելով,  ներգրավված բոլոր երկրներն ինքնուրույն են որոշում կայացրել մասնակցելու մասին: Ընդ որում, նա կարծիք է հայտնել, որ Ուկրաինայի պարագայում մտավախության առիթ չկա։ "Ի վերջո, Հայաստանը մնում է անկախ պետություն։ Օգնության խնդրանքներ կարող են ստացվել, բայց մենք ինքներս ենք որոշում կայացնում ՝ գործել դրանց համապատասխան, թե՝ ոչ։ Մենք շատ լավ հասկանում ենք, թե ինչ է դա նշանակում", -

ասել է ՀՀ նախագահը, միաժամանակ, վստահեցնելով, որ Ուկրաինայում հակամարտության դիվանագիտական լուծումը հասանելի է: "Համենայնդեպս, ես նման հույս ունեմ։ Քանի որ, ի վերջո, միայն դիվանագիտական լուծում է հնարավոր: Այդ իսկ պատճառով ես կասկածում եմ, որ Հայաստանը այլ երկրներում ռազմական գործողություններին մասնակցելու որևէ խնդրանք կստանա, և նա չպետք է նման խնդրանք ստանա։ Չմոռանանք, որ Հայաստանն արդեն մասնակցել է տարբեր խաղաղապահ առաքելություններին, օրինակ, Աֆղանստանում, Սիրիայում, Լիբանանում։ Մեր զորակազմը կցված էր Աֆղանստանում գերմանական հրամանատարությանը, որտեղ մենք հատուկ առաքելություն էինք իրականացնում։ Այս ամենը խոսում է այն մասին, որ մենք առաջին անգամ չէ, որ զորք ենք ուղարկում արտերկրում խաղաղապահ առաքելություններին մասնակցելու համար", - ասել է Խաչատուրյանը։

Նրա համոզմամբ ՝ աջակցություն ցուցաբերել այն երկրներին, որոնք այդ մասին խնդրում են,

դա երկրների մեծամասնության համար բավականին սովորական գործողություն է։ "Եթե դա խաղաղ առաքելություն է, ինչու՞ այն չիրականացնել։ Ռազմական գործողություններն այլ բան են։ Դրանք պահանջում են այլ մոտեցում, որի մասին ես չէի ցանկանա դատողություններ անել։ Ես կցանկանայի, որ մեր երկիրը խաղաղասեր մտադրություններով ընթանար աշխարհում եւ փոխըմբռման հիման վրա հարաբերություններ կառուցեր այլ երկրների հետ", - ամփոփել է Խաչատուրյանը։