Հարցում. Հայաստանում հարցվածների գրեթե 70 տոկոսը պաշտոնյաների լյուստրացիայի անհրաժեշտություն է տեսնում

Արմինֆո.Գլոբալիզացիայի եւ տարածքային համագործակցության վերլուծական կենտրոնը (Analytical Centre on Globalisation and Regional Cooperation - ACGRC) մարտի 11-ից մինչեւ ապրիլի 5-ը հարցում է անցկացրել ինտերնետի օգտատերերի շրջանում ՝ պարզելու համար հասարակության վերաբերմունքը երկրի ներքաղաքական իրավիճակի եւ լուծման հնարավոր տարբերակների, ատելության խոսքի տարածման եւ դրա պատճառների, սահմանադրական փոփոխությունների անհրաժեշտության վերաբերյալ:

Հարցման արդյունքների համաձայն, հարցվածների 70,5 տոկոսը կարծում է, որ Հայաստանին պետք է նոր Սահմանադրություն, 10,9 տոկոսը համաձայն չէ դրա հետ,  18,5 տոկոսը դժվարացել է պատասխանել: Ընդ որում, նման փոփոխությունների պատճառների վերաբերյալ կարծիքները բաժանվել են։ Մասնավորապես, 31,2% - ը կարծում է, որ կառավարման համակարգի փոփոխության անհրաժեշտություն կա, 17,9% - ը այն կարծիքին է, որ գործող Սահմանադրությունը խոչընդոտում է Հայաստանի զարգացմանը, 14,8% - ը կարծում է, որ Սահմանադրությունը գրվել է նախկին իշխանությունների համար, 11,8% - ը տեսնում է դատական իշխանության կառուցվածքի վերանայման անհրաժեշտություն, 11% - ը նշել է այլ պատճառներ:

Հարցին, թե կառավարման որ ձևի կարիք ունի Հայաստանը, հարցվածների 34.9% - ը նշել է, որ Հայաստանը տեսնում է կիսանախագահական պետություն, 29.1% - ը ՝ նախագահական, 19.7% - ը ՝ խորհրդարանական ուժեղ վարչապետական համակարգով, 16.2% - ը ՝ դասական խորհրդարանական ։ Հարցվածների 68,9 տոկոսը կարծում է, որ պաշտոնյաների լյուստրացիայի անհրաժեշտություն կա, 25,5 տոկոսը դժվարացել է պատասխանել, իսկ 5,6 տոկոսը նման անհրաժեշտություն չի տեսնում:

Հարցումն անդրադարձել է նաեւ դատական համակարգին։ Մասնավորապես, հարցվածների 83.6% - ը համոզված է, որ արդեն հասունացել է Հայաստանի դատավորների վեթինգ իրականացնելու անհրաժեշտությունը, 8.9% - ը  հակառակ կարծիքի է, իսկ 7.5% - ը դժվարացել է պատասխանել:

Կառավարության աշխատանքը կորոնավիրուսի համավարակի դեմ պայքարի տեսանկյունից բավարար է գնահատել է 28,5%, 27,5% - ը  կարծում է, որ իշխանությունները շատ լավ են գլուխ հանում առկա խնդիրներից, 24,2% - ը ՝ անբավարար, 13,6% - ը ՝ լավ, 4,5% - ը ՝ դժվարացել է պատասխանել, 1,8% - ը գերազանց է գնահատել իշխանությունների աշխատանքը։

Սակայն հարցվածների առյուծի բաժինը (88,6%) կարծում է, որ Հայաստանում միանշանակ ապատեղեկատվության տարածման խնդիր կա, 9,1% - ը նշել է, որ նման խնդիր որոշ չափով կա, եւ միանգամայն չնչին մասը (0,7% -0,8%) պնդում է, որ նման խնդիր երկրում չկա, իսկ եթե կա, ապա աննշան: Ընդ որում, 50,8% - ը կարծում է, որ ապատեղեկատվության դեմ պայքար չի տարվում, 37,1% - ը հակառակ կարծիքի է, սակայն նշելով, որ պայքարն անարդյունավետ է, 8,8% - ը դժվարացել է պատասխանել, իսկ 3,3% - ը կարծում է, որ արդյունավետ պայքար է ընթանում:

Այն հարցին, թե " արդյոք լայնորեն տարածված է  ատելության խոսքը Հայաստանում",  59,1% - ը պատասխանել է, որ չափազանց շատ է ատելության խոսքը, 28,5% - ը նշել է, որ բավական լայն է, 8,4% - ը ՝ լայն, 2,2% - ը կարծում է, որ այնքան էլ շատ չէ, 1,5% - ը դժվարացել է պատասխանել, եւ 0,3% - ը վստահ է, որ ընդհանրապես տարածված չէ: Ատելության խոսքի տարածման պատճառը հարցվածների 33,1 տոկոսի կարծիքով ՝ արհեստական բաժանումն է ճակատների, 27,8 տոկոսը նշել է անպատժելիությունը, 22 տոկոսը ՝ ընդհանուր բարոյալքումը, 12,4 տոկոսը ՝ խոսքի ազատության չարաշահումը, 4,6 տոկոսը ՝ այլ պատճառներ:

Բացի այդ, հարցվածների 47,7 տոկոսը արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման անհրաժեշտություն է տեսնում՝ որքան հնարավոր է շուտ, 34,9 տոկոսը նշել է, որ ընտրությունների անցկացումը նպատակահարմար է երկրի կայունացումից հետո, 10,6 տոկոսը հստակ դիրքորոշում չունի այդ հարցի վերաբերյալ, 6,8 տոկոսը դրա անհրաժեշտությունը բնավ չի տեսնում: Ընդ որում, արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման հարցում հարցվողները մեծամասամբ (48,4%) վստահում են գործող իշխանություններին, 34,1% - ը ՝ անցումային կառավարությանը, 17,5% - ը ՝ ոչ մի նշանակություն չեն տալիս, թե ով է անցկացնելու, կարեւորը ՝ որքան հնարավոր է շուտ կազմակերպել դրանք:

Հարցման արդյունքների համաձայն ՝ հարցվածների 55,1 տոկոսը կարծում է, որ վարչապետի հրաժարականի անհրաժեշտություն կա, 25,5 տոկոսը նման անհրաժեշտություն չի տեսնում, 19,4 տոկոսը դժվարացել է պատասխանել: Հրաժարականի պատճառը, ըստ հարցվողների, կարող է լինել այն, որ վարչապետը ձախողել է արդյունավետ ներքին եւ արտաքին քաղաքականությունը, 14,6 տոկոսը նշել է, որ կառավարության ղեկավարը պատերազմում պարտության խորհրդանիշն է եւ դրա համար պատասխանատու է, 12,1 տոկոսը վարչապետին համարում է վատ ղեկավար, 8,7 տոկոսը նշել է, որ գործը վստահության կորստի մեջ է, 6,4 տոկոսը անբավարար է գնահատում վարչապետի ՝ Հայաստանի շահերից ելնելով բանակցություններ վարելու ունակությունը,  17,4 տոկոսը նշել է մի շարք այլ պատճառներ:

Հարցին, թե ինչու պետք է գործող վարչապետը մնա իշխանության ղեկին, հարցվածների 43,9 տոկոսը նշել է այլընտրանքի բացակայությունը, 16 տոկոսը լիակատար վստահություն է հայտնել վարչապետին, 2,4 տոկոսը կարծում է, որ վարչապետի վարած քաղաքականությունը միակ ճիշտ քաղաքականությունն է, 37,6 տոկոսը նշել է մի շարք այլ փաստեր:

Ընդ որում, հարցվածների 89.4% - ը կարծում է, որ ղարաբաղյան հարցը լուծված չէ, եւ միայն 2.3% - ն է հակառակ կարծիքին, 8.3% - ը դժվարացել է պատասխանել:

Սակայն հայ հասարակության հիմնական խնդիրը հարցվողները համարում են հայ գերիների վերադարձը (32 տոկոս), երկրորդ կարեւորության հարցը ՀՀ ԶՈՒ վերականգնումն է (18,9 տոկոս), այնուհետեւ ըստ նշանակության հետեւում է տնտեսական ճգնաժամը (12,1 տոկոս): Ընդ որում, հարցվածների 9,9 տոկոսն անհրաժեշտ է համարում վարչապետի հրաժարականը եւ անցումային կառավարության ձեւավորումը, 6 տոկոսը ՝ Սյունիքի մարզի անվտանգության ապահովումը, 4,8 տոկոսը ՝ վարչապետի հրաժարականը եւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները, 4,6 տոկոսը ՝ անհայտ կորածների գտնվելու վայրի պարզումը եւ աճյունների որոնումը, 2,2 տոկոսը ՝ վիրավոր զինվորների առողջության վերականգնումը եւ սոցիալական աջակցության ցուցաբերումը, 1,5 տոկոսը ՝ կորցրած տարածքների վերադարձը, 0,5 տոկոսը ՝  կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելումը եւ հետեւանքների վերացումը:

Նշենք, որ ընտրանքի ծավալը կազմել է 600, սխալը ՝ + / - 5%, հարցվածների 60,6% - ը՝  կանայք, 39,4% - ը ՝ տղամարդիկ ։ Հարցվածների գերակշռող մեծամասնության տարիքը (35,4%) կազմում է 18-25, 26,7% - ը ՝ 26-35, 16,9% - ը ՝ 45-60, 13,7% - ը ՝ 36-45, 7,3% - ը ՝ 61-ից բարձր: Հարցման մասնակիցների 49% - ը Երեւանից է, 46.5% - ը՝ մարզերից, 4.5% - ը ՝ այլ: Հարկ է նշել, որ հարցվածների 72,5 տոկոսը բարձրագույն կրթություն ունի: