Փորձագետ․ Համակարգչային պատահարների արդյունավետ հետաքննության համար Հայաստանում պետք է օրենսդրական բազա ստեղծել

Արմինֆո.  Համակարգչային միջադեպերի արդյունավետ հետաքննության համար (տեղեկատվական համակարգերի, տեղեկատվական ռեսուրսների աշխատանքում առանձին կամ սերիական խափանումներ և այլն) անհրաժեշտ է Հայաստանում ստեղծել համապատասխան օրենսդրական բազա, առանձնացնել բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների խումբ ու տեխնիկական բազա եւ ստեղծել պետական կառույց:

Այս մասին հայտարարել է <Կասպերսկու լաբորատորիայի> <Բիզնեսը նոր դարաշրջանում> PR նախագծի փորձագետ, <Հայաստանի ինտերնետ հանրություն> հասարակական կազմակերպության (ISOC AM) փոխնախագահ և CERT AM  ինֆորմացիոն անվտանգության կենտրոնի ղեկավար Գրիգորի Սաղյանը։

Նա պարզաբանել է, որ CERT AM-ը, բացի վարձատրվող աշխատակիցներից, մեծ թվով ակտիվիստ ընկերներ ունի, որոնք հայտնում են խափանումների մասին եւ շահագրգռված են, որ համակարգչային ցանցեր չթափանցեն վնասակար ծրագրեր>, - ասել է Սաղիյանը ՝ հավելելով, որ կենտրոնն առաջնորդվում է ENISA-ի (Ցանցային և տեղեկատվական անվտանգության եվրոպական) ստանդարտներով:

Նա նշել է, որ Հայաստանում 2010 թվականից տարբեր հանձնաժողովներ քննարկել են համակարգչային պատահարներին արձագանքման պետական կառույց ստեղծելու հարցը՝ հուսադրող համարելով, որ այս տարվա օգոստոսի 2-ին եղել է բարձր մակարդակի հանդիպում. փոխվարչապետը, ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարը, բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարը քննարկել են նման պետական կառույց ստեղծելու հարցը։

Ինչպես պատմել է Սաղիյանը, օրինակ, Վրաստանում նման կառույց ստեղծելու սկզբնական փուլում ծախսվել է մոտ 2 մլն ԱՄՆ եվրո. օգնել է Եվրոպական Միությունը միանվագ, բայց մնացածը՝ աշխատավարձ, ենթակառուցվածքների ծախսերն իր վրա է վերցրել պետությունը՝ հաշվի առնելով որակյալ մասնագետների բարձր աշխատավարձերը։

Գրիգորի Սաղիյանը նշել է, որ CERT AM-ը համակարգչային պատահարների մասին տեղեկատվություն է ստանում այլ երկրների գործընկերներից եւ տեղեկացնում է հայաստանյան ցանցի օգտատերերին վիրուսների ներթափանցման դեպքերի մասին: <Վերջերս ստացել ենք տեղեկատվություն, որ Հայաստանի օպերատորներից մեկի ցանցում կա բոտերով կիբեռգրոհների կառավարման երկու  կենտրոն։ Սակայն ապացույց չկա, ապացույցի համար պետք է գնալ այդ մարդու մոտ, բայց նա չի թողնի մոտենալ համակարգչին՝ ստուգումների մասին օրենք կա, պետք է ոստիկանությունով գաս, քանի որ

այդ գործընթացները կանոնակարգող օրենսդրական դաշտ չկա> - ընդգծել է նա ։

Այս ոլորտում մասնագիտական համայնքի ձևավորման տեսանկյունից փորձագետը խնդիր է համարում, որ շատ մասնավոր կազմակերպություններ դժկամությամբ են կիսվում իրենց ցանցում տեղի ունեցած պատահարների մասին տեղեկատվությամբ: Գրիգորի Սաղյանի խոսքով ՝ 2019թ. - ին հայկական բանկերից մեկի բանկոմատներից խոշոր գումար է գողացվել ։ Գողության պատճառը սոցիալական ինժեներիայի միջոցով կիբերհանցագործների ներթափանցումն է բանկի ցանց։ Կոտրված բանկոմատները աշխատում էին Windows XP օպերացւիոն համակարգով։ Չնայած այս ծրագրին արդեն 20 տարվա է՝ Microsoft-ը ավելորդ է համարել լուծել դրա խոցելիության հարցը։ <Ոչ ոք այդ մասին չի հայտարարել, քանի որ դա հեղինակության հետ կապ ունի> - ասել է CERT AM-ի ղեկավարը ՝ նշելով, որ Եվրամիությունում 2019 թվականի մայիսից գործում է հրահանգ, որը պարտավորեցնում է ընկերություններին 72 ժամվա ընթացքում տեղեկացնել հանրությանը այն մասին, թե ինչ է կատարվում իրենց ցանցերում չնախատեսված վթարների դեպքում: Մենք նման կարգավորումներ չունենք, նշել է փորձագետը ։