
Արմինֆո. Ստոկհոլմի Խաղաղության հիմնախնդիրների հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտը (SIPRI) պատմել է վերջին հինգ տարվա ընթացքում այս կամ այն երկրների կողմից սպառազինության ձեռքբերման միտումների և զենքի շուկայում հիմնական խաղացողների մասին:
Այսպես, հրապարակման համաձայն ՝ աշխարհում զենքի պահանջարկը չի նվազում, ինչպես նաեւ՝ սպառազինությունների հիմնական մատակարարների միջեւ մրցակցությունը։
<2015-2019 թվականներին սովորական սպառազինությունների հիմնական տեսակների միջազգային մատակարարումների ծավալն աճել է 5,5 տոկոսով՝ նախորդ 5-ամյա ժամանակաշրջանի համեմատությամբ (2010-2014 թթ.): Զենքի խոշորագույն արտահանողներ են մնում ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Գերմանիան և Չինաստանը։ Զենքի հիմնական պահանջարկն ապահովում Է հեռավորարեւելյան տարածաշրջանը, իսկ Սաուդյան Արաբիան դարձել է զենքի խոշորագույն ներկրողն
աշխարհում>, - նշում են կազմակերպության վերլուծաբանները։
Ընդ որում, նրանք արձանագրում են, որ ԱՄՆ-ն ու Ֆրանսիան կտրուկ ավելացրել են զենքի մատակարարումները: 2015-2019 թվականներին ԱՄՆ-ից սպառազինությունների արտահանումը 2010-2014 թվականների համեմատությամ աճել է 23 տոկոսով, իսկ ԱՄՆ-ի բաժինը սպառազինությունների համաշխարհային մատակարարումների ընդհանուր ծավալում աճել է մինչեւ 36 տոկոս:
ԱՄՆ-ն զենք է մատակարարել 96 երկրի, սակայն ամերիկյան զենքի մատակարարումների կեսը ստացել են Մերձավոր Արեւելքի երկրները, իսկ մնացած 50 տոկոսը ՝ Սաուդյան Արաբիան, նշվում է SIPRI-ի հետազոտության մեջ:
Ամերիկյան ռազմական ինքնաթիռների պահանջարկն աճել է Եվրոպայում, Ավստրալիայում, Ճապոնիայում եւ Թայվանում:
Ինչ վերաբերում է Ֆրանսիային, վերլուծաբանների գնահատմամբ, 2015-2019 թվականներին Ֆրանսիան սպառազինության արտահանումն ավելացրել է 1,7 անգամ ՝ մինչեւ 1990 թվականից ի վեր ամենաբարձր մակարդակը: Սպառազինությունների արտահանման համաշխարհային ծավալում Ֆրանսիայի մասնաբաժինը հասել է 7,9 տոկոսի ։ Ֆրանսիայի ռազմական արդյունաբերությունը զենք է մատակարարում Եգիպտոսին, Քաթարին եւ Հնդկաստանին։
Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, ապա այն նախկինի պես աշխարհում զենքի մատակարարման առումով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում ։ Սակայն պատժամիջոցները համեմատելի ժամանակահատվածում 18 տոկոսով կրճատել են սպառազինությունների ռուսական արտահանումը։ Ռուսաստանը զենք է մատակարարում Հնդկաստանին (ռուսական զենքի հիմնական գնորդը), Եգիպտոսին եւ Իրաքին եւ այլ երկրներ ։
2015-2019 թվականներին սպառազինությունների ներմուծումը Մերձավոր Արեւելքի երկրներ համեմատելի ժամանակահատվածում աճել է 61 տոկոսով եւ կազմել սպառազինությունների ներմուծման համաշխարհային ծավալի 35 տոկոսը:
Հնդկաստանը դարձել է զենքի երկրորդ խոշորագույն գնորդն աշխարհում, իսկ նրան դիմակայող Պակիստանը զբաղեցրել է 11-րդ տեղը:
Զենքի եւս մեկ խոշոր գնորդ է Արաբական Միացյալ Էմիրությունները (ԱՄԷ) ։ Վերջինս աշխարհում մահաբեր արտադրանքի մեծությամբ ութերորդ ներմուծողն է: Վերջինս ավելացրել է սպառազինությունների գնումը, քանի որ մասնակցել է Լիբիայում եւ Եմենում ռազմական գործողություններին: ԱՄԷ-ն իր զենքի երկու երրորդը գնում է ԱՄՆ-ից ։
Ընդ որում, անդրադառնալով վերջին հինգ տարիներին Հայաստանում եւ Ադրբեջանում տիրող իրավիճակին, փորձագետները հիշեցրել են երկու պետությունների միջեւ զինված բախման մասին: Զեկույցում նշվում է, որ երկու երկրներն էլ մեծացնում են իրենց ռազմական ներուժը սպառազինության, այդ թվում ՝ հրթիռների ներմուծման հաշվին:
<Վերջին հինգ տարիների ընթացքում Ռուսաստանը Հայաստանի զենքի հիմնական մատակարարն է ։ Մինչդեռ, Ադրբեջանի հետ կապված բոլորովին այլ իրավիճակ է. ընդհանուր առմամբ սպառազինության ներկրման 60 տոկոսը բաժին է ընկնում Իսրայելին, իսկ միայն 31 տոկոսը ՝ Ռուսաստանին>, - նշում են կազմակերպության փորձագետները ՝ հավելելով, որ այդ ֆոնի վրա զգալիորեն նվազել է Թուրքիայում զենքի պահանջարկը 2015-2019 թվականներին ՝ 48 տոկոսով: