Հինգշաբթի, 12 Դեկտեմբերի 2019 13:29
Կարինա Մանուկյան

"Սուսերով պար". Յուսուպ Ռազիկովի ֆիլմը բացահայտում է Արամ Խաչատրյանի լեգենդար ստեղծագործության ստեղծման գաղտնիքը

"Սուսերով պար". Յուսուպ Ռազիկովի ֆիլմը բացահայտում է Արամ Խաչատրյանի լեգենդար ստեղծագործության ստեղծման գաղտնիքը

Արմինֆո. Դեկտեմբերի 12-ին լայն վարձույթ է դուրս եկել ռեժիսոր Յուսուպ Ռազիկովի "Սուսերով պար" ֆիլմը, որը պատմում է Արամ Խաչատրյանի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկի ստեղծման մասին: Լեգենդար կոմպոզիտորի դերը փայլուն կատարել է թատրոնի և կինոյի դերասան Համբարձում Քաբանյանը։

 

"Սուսերով պար" ֆիլմի պրեմիերային ցուցադրությունը կայացել է ամռանը՝ Շանհայի 22-րդ միջազգային կինոփառատոնի շրջանակում: Ֆիլմը ներկայացվել է նաեւ ինչպիսիք են Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Հարավային Կորեայի, Լեհաստանի կինոփառատոններում: Ինչպես Երեւանում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ պատմել է Յուսուպ Ռազիկովը, ֆիլմի փառատոնային ցուցադրումներն անցել են մեծ հաջողությամբ: Իսկ ամենապատասխանատու պրեմիերան ռեժիսորը համարում է "Ոսկե ծիրան" միջազգային կինոփառատոնի շրջանակում "Սուսերով պարի" ցուցադրությունը Գյումրիում:  "Ինձ նախազգուշացրել էին, որ գյումրեցի հանդիսատեսը շատ պահանջկոտ է, սակայն ֆիլմը ջերմ ընդունվեց և արժանացավ հանդիսատեսի բարձր գնահատականին", - հաղորդել է նա:

 

Ռեժիսորը չի թաքցնում, որ սկզբնական փուլում  ֆիլմի նկարահանման աշխատանքը դժվարությամբ է ընթացել։ Նա պատմել է, որ, ի սկզբանե, "Սուսերով պարը" մտահղացվել Էր որպես սերիալ, սակայն ռուսական հեռուստաընկերությունները, չնայած իրենց հետաքրքրությանը, հրաժարվել են ֆինանսավորել այդ նախագիծը։ Դրանից հետո որոշում է կայացվել սերիալի ձևաչափից անցնել լիամետրաժի, և այդ գաղափարը աջակցություն է գտել ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական կողմից։

 

Ըստ ֆիլմի սյուժեի, իրադարձությունները տեղի են ունենում 1942 թվականին՝ Մոլոտով քաղաքում (Պերմ), ուր Արամ Խաչատուրյանը տարհանվել էր Լենինգրադի Օպերայի եւ բալետի ակադեմիական թատրոնի հետ: Խաչատրյանն աշխատում էր "Գայանե" բալետի վրա, և պրեմիերայից ընդամենը մի քանի օր առաջ թատրոնի տնօրենից ներկայացման եզրափակիչ գործողության պարի համար երաժշտություն գրելու կարգադրություն է ստանում։ Արդյունքում՝ համաշխարհային սենսացիա դարձած "Սուսերով պարը" գրվել է ընդամենը 8 ժամում։

 

Յուսուպ Ռազիկովը հանդես է եկել ոչ միայն ֆիլմի  ռեժիսորի, այլև սցենարիստի դերում, ինչը նրանից պահանջել է լրջորեն ուսումնասիրել աշխարհահռչակ կոմպոզիտորի կենսագրության փաստերը։  Սցենարի վրա աշխատելու առանցքային պահերից մեկը եղել է լեգենդար երաժիշտ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հարցազրույցներից մեկին ծանոթանալը, որում նա պատմել էր, թե Խաչատրյանը որքան ծանր է վերապրել 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը։  Կոմպոզիտորի այդ ապրումները նույնպես դրվել են "Սուսերով պար" ֆիլմի հիմքում։

 

Ֆիլմում տեղ է գտել նաև Խաչատրյանի և նրա գործընկերներ Դմիտրի Շոստակովիչի ու Դավիթ Օյստրախի կյանքի մի ուշագրավ դրվագ, երբ նրանց ընտանիքների հետ տարհանման ճանապարհին գնացքում կողոպտել էին՝ գողանալով բոլոր մթերքները։  Արդյունքում՝ որոշում է կայացվել յուրաքանչյուր կայարանում իմպրովիզացված համերգ  տալ, որոնք էլ օգնել են նրանց լուծել սննդի հարցը։

 

Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Հայաստանի և Ռուսաստանի տարածքում։   Աշխատանքի "հայկական" մասը համընկել է "թավշյա հեղափոխության"  օրերին, ինչը, ըստ Ռազիկովի, բարդացրել է նկարահանման գործընթացը, քանի որ նկարահանող խումբը դժվարությամբ էր տեղաշարժվում Երևանի փակ փողոցներով։  Չնայած դրան ՝ ռեժիսորը ժպիտով է հիշում այդ օրերի մասին: Ըստ նրա՝ բողոքի ակցիայի մասնակիցները օգնում էին նկարահանող թիմին և բացում էին փակ փողոցները, երբ իմանում էին, որ Արամ Խաչատրյանի մասին ֆիլմ է նկարահանվում։

 

Համբարձում Քաբանյանը, իր հերթին, պատմել է, որ մեծ կոմպոզիտորի կերպարի մարմնավորումը դժվար է եղել, պատասխանատու, բայց՝ շատ հետաքրքիր։ Դերի հաստատումից հետո դերասանի կինը գնել է Արամ Խաչատրյանի մասին կենսագրական գրքեր ու օրագրեր, սակայն Քաբանյանը որոշել է առաջնային ուշադրություն դարձնել սցենարի հենց դրամատուրգիական բաղադրիչին։  Ուշագրավ է, որ դերասանն ինքն է կապվել ռեժիսորի հետ, հենց որ իմացել է նման հետաքրքիր նախագծի մասին։ "Դա ինչ-որ ներքին կանչ էր", - պատմել է նա:  "Ինձ՝ որպես արվեստի մարդու, հասկանալի էր Խաչատրյանի ներքին կոնֆլիկտը և նրա ապրումները ստեղծագործական գործընթացում", - նշել է Քաբանյանը։

 

Հատկանշական է, որ Արամ Խաչատրյանն՝ ինքը, "Սուսերով պարը" բնորոշել է որպես "անհնազանդ ու աղմկոտ զավակ"։  Մինչդեռ այդ ստեղծագործությունը դարձել է լեգենդար և դասում է աշխարհում ամենակատարվող դասական ստեղծագործությունների շարքին։

 

"Սուսերով պար" Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Արման Նավասարդյանը, Սերգեյ Յուշկևիչը, Վերոնիկա Կուզնեցովան, Իննա Ստեպանովան: Ֆիլմի արտադրությունն իրականացրել է ռուսական "Մարս Մեդիա" կինոընկերությունը, գլխավոր պրոդյուսերը  Ռուբեն Դիշդիշյանն է, պրոդյուսերները՝ Կարեն Ղազարյանը և Տիգրան Մանասյանը: Ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» 28-րդ փառատոնում ֆիլմն արժանացել է ժյուրիի պատվոգրի եւ "Հայրենական կինեմատոգրաֆում ավանդի համար"  պատվոգրի (դերասան Ալեքսանդր Կուզնեցով): Հավելենք, որ "Սուսերով պարը" նկարահանվել է ՌԴ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     



Մեկնաբանվողներ
ԱՄՆ-ը կֆինանսավորի Հայաստանում հակակոռուպցիոն քաղաքականության առաջխաղացումըԱՄՆ-ը կֆինանսավորի Հայաստանում հակակոռուպցիոն քաղաքականության առաջխաղացումը
Արցախի ԱԳՆ Փախստականների ու ՆՏԱ-ների խնդիրը ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի առանցքային խնդիրներից էԱրցախի ԱԳՆ Փախստականների ու ՆՏԱ-ների խնդիրը ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի առանցքային խնդիրներից է
Նախկին նախարար Հայաստանի վրա հարձակման թուրքական ծրագիրը կապված է <Մեղրիի միջանցքի> հետՆախկին նախարար Հայաստանի վրա հարձակման թուրքական ծրագիրը կապված է <Մեղրիի միջանցքի> հետ
Նախագահ. Ցավոք, մեզ մոտ ամեն ինչ, նույնիսկ իրավապաշտպանությունն է քաղաքականացվելՆախագահ. Ցավոք, մեզ մոտ ամեն ինչ, նույնիսկ իրավապաշտպանությունն է քաղաքականացվել
Վերլուծաբան․ Իշխանության դեմ նախկին արտոնյալի դեմարշը միանգամայն կանխատեսելի էրՎերլուծաբան․ Իշխանության դեմ նախկին արտոնյալի դեմարշը միանգամայն կանխատեսելի էր
Կանխատեսում. «Քայքայիչ» պոպուլիզմն ընդդիմությանը ձայներ չի բերիԿանխատեսում. «Քայքայիչ» պոպուլիզմն ընդդիմությանը ձայներ չի բերի
ԱԳՆ. Ադրբեջանի ներկայիս իշխանությունը սպառնալիք է ոչ միայն Արցախի, Հայաստանի և ողջ հայ ժողովրդի, այլև տարածաշրջանային խաղաղության և անվտանգության համարԱԳՆ. Ադրբեջանի ներկայիս իշխանությունը սպառնալիք է ոչ միայն Արցախի, Հայաստանի և ողջ հայ ժողովրդի, այլև տարածաշրջանային խաղաղության և անվտանգության համար
Գամկրելիձե. Վրաստանը չի կարող բացել սահմանը Հայաստանի զբոսաշրջիկների համարԳամկրելիձե. Վրաստանը չի կարող բացել սահմանը Հայաստանի զբոսաշրջիկների համար
Երեխաների պաշտպանության օրվան նվիրված՝ «ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերությունը իրականացնում է երեխաների առողջապահության նպատակային ծրագիրԵրեխաների պաշտպանության օրվան նվիրված՝ «ԳեոՊրոՄայնինգ» ընկերությունը իրականացնում է երեխաների առողջապահության նպատակային ծրագիր
Արցախի նախագահ. Ալիևի հայտարարությունը հարիր չէ քաղաքական գործչինԱրցախի նախագահ. Ալիևի հայտարարությունը հարիր չէ քաղաքական գործչին
Թորոսյանը բացատրել է Հայաստանում և Վրաստանում կորոնավիրուսի դեպքերի թվի մեծ տարբերությունըԹորոսյանը բացատրել է Հայաստանում և Վրաստանում կորոնավիրուսի դեպքերի թվի մեծ տարբերությունը
"Արմենիա" ավիաընկերությունը տեղեկացրել է, թե ով կարող է օգտվել մայիսի 23-ին նախատեսված Երևան-Վորոնեժ-Երևան չվերթից
Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 351 նոր դեպքՀաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 351 նոր դեպք
ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունն առաջիկա օրերին Ռուսաստանից Երեւան երեք չվերթ է կազմակերպելուՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունն առաջիկա օրերին Ռուսաստանից Երեւան երեք չվերթ է կազմակերպելու
Հայաստանի իշխանությունները Վենետիկի հանձնաժողովին խնդրել են սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ կարծիք ներկայացնելՀայաստանի իշխանությունները Վենետիկի հանձնաժողովին խնդրել են սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ կարծիք ներկայացնել
Փնտրել ըստ օրերի