Ղազախստանի դեսպան. Հայաստանը լիովին կարող է օգտագործել Կասպյան ավազանի առավելությունները

Արմինֆո.Հայաստանը լիովին կարող է օգտագործել Կասպյան ավազանի առավելությունները։   Այդ մասին հայտարարել է Հայաստանում Ղազախստանի դեսպան Թիմուր Ուրազաեւը մայիսի  13 - ին Երեւանում կայացած "Կասպից ծովը հնարավորությունների ծով է" խորհրդաժողովում, որը նախաձեռնվել է ՀՀ-ում Թուրքմենստանի դեսպանության կողմից եւ ղուգադիպել է  Առաջին կասպյան տնտեսական ֆորումին, որը տեղի կունենա օգոստոսի 12-ին "Ավազա" ազգային զբոսաշրջային գոտում։

Դիվանագետն իր ելույթի ընթացքում ընդգծել է Ղազախստանի հավատարմությունը Կասպից ծովի շրջանում տնտեսական նախագծերի զարգացմանը: "Ղազախստանի, ինչպես նաեւ Թուրքմենստանի համար դա շատ կարեւոր է տնտեսական տեսանկյունից։ Սա տրանսպորտային, լոգիստիկ եւ բնական ներուժ ունեցող տարածաշրջան է: Կասպյան տարածաշրջանը շատ հզոր ռեսուրսներ ունի ընդհանուր առմամբ Եվրասիական տարածաշրջանի զարգացման համար, իսկ եթե հաշվի առնենք Պարսից ծոցի ավազանին մոտ լինելը, ապա, ընդհանուր առմամբ, տարածաշրջանը պարունակում է նավթի համաշխարհային պաշարների շուրջ 70% - ը եւ գազի 40% - ը: Հաշվի առնելով այս ամենը՝ բոլոր տրանսպորտային նախագծերը, որոնք նախատեսվում է իրականացնել կամ արդեն իրականացվում են Կասպյան տարածաշրջանի տարածքով, մեծ հեռանկարներ ունեն։   Մասնավորապես, դրանք եւ Հյուսիս-Հարավ եւ Արեւմուտք-Արեւելք միջանցքներն են, ներառյալ ՏՐԱՍԵԿԱ եւ մյուս միջանցքները, որոնց եւ Ղազախստանը եւ կասպյան մյուս երկրները լուրջ ուշադրություն են դարձնում", - ընդգծել Է դիվանագետը:

Նրա խոսքո ՝ պատահական չէ նաև այն, որ այդ համաժողովն անցկացվում է օգոստոսի 12- ին՝ արդեն պատմական փաստաթղթի՝ Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի մասին պայմանագրի ստորագրման տարեդարձի օրը, որը բոլոր վերջակետերը դրել է  ինչպես Կասպից ծովի ռեսուրսներից օգտվելու այնպես էլ ափամերձ հարստությունների օգտագործման, ինչպես նաև այլ արդիական հարցերի, այդ թվում նաև Կասպից ծովի ավազանում ռազմական ուժերի օգտագործման հրատապ հարցի վրա: "Ուստի առաջիկա համաժողովը մեծ ներդրում կլինի մերձկասպյան պետությունների տնտեսական հատվածի զարգացման համար։  Ես վստահ եմ, որ տարածաշրջանի մերձակա երկրները, այդ թվում նաեւ Հայաստանը, լիովին կարող են օգտագործել կասպյան ավազանի առավելությունները, քանի որ մեծ ասիական շուկաների եւ եվրոպական մեծ շուկաների միջեւ կապը, պատկանում է հենց Կասպից ծովի ավազանի տարածաշրջանին", - եզրափակել է Ուրազաեւը:

Նշենք, որ 2019 թվականի օգոստոսի 12-ին Թուրքմենբաշիի "Ավազա" Ազգային զբոսաշրջային գոտում տեղի կունենա Կասպյան առաջին տնտեսական համաժողովը, որին ակնկալվում է մերձկասպյան բոլոր պետությունների կառավարությունների անդամների, նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարների մասնակցությունը: Նշված Համաժողովի նպատակն է ստեղծել պայմաններ խոշոր նախագծերի համար, քննարկել Կասպյան տարածաշրջանի տնտեսության դերը գլոբալ համատեքստում, ներդրումային գրավչությունը մերձկասպյան պետությունների արդյունաբերության, էներգետիկայի, գյուղատնտեսության, առեւտրի, զբոսաշրջության եւ այլ ոլորտներում, որոնք փոխադարձ հետաքրքրություն են ներկայացնում: Պատմության մեջ առաջին նման համաժողովը Աշխարհի խոշորագույն տարածաշրջանի շրջանակներում, ինչպիսին է Կասպյան ավազանը, նախաձեռնել է Թուրքմենստանի նախագահ Գուրբանգուլի Բերդիմուհամեդովը 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Աստրախանում (Ռուսաստանի Դաշնություն) կայացած մերձկասպյան պետությունների ղեկավարների 4-րդ գագաթնաժողովի ժամանակ: Այս նախաձեռնությունը հիմնված է տարածաշրջանային և միջտարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական գործընթացներում Թուրքմենստանի ռազմավարական նշանակության սկզբունքային տեսլականի, որպես կարևոր տարանցիկ տրանսպորտային և լոգիստիկ հանգույց նրա դերի վրա և պայմանավորում է մերձկասպյան պետությունների ջանքերի հետագա միավորման անհրաժեշտությունը: Կասպյան տարածաշրջանի երկրների հետ արդյունավետ համագործակցության զարգացումը եղել եւ մնում է սկզբունքային դիրքորոշում եւ այդ կապակցությամբ հանդես է գալիս Թուրքմենստանի արտաքին քաղաքական կուրսի գերակա ուղղությունների թվում:  Կասպից ծովի առաջին տնտեսական համաժողովի օրակարգը կընդգրկի հարցերի լայն շրջանակ, որոնք հետագայում կկազմեն մասնակից պետությունների փոխգործակցության հեռանկարային ուղղությունների հիմքը: Ենթադրվում է, որ կարծիքների փոխանակման եւ կառուցողական քննարկման համար կառաջարկվեն այնպիսի արդիական թեմաներ, որոնք վերաբերում են առեւտրատնտեսական հարաբերությունների ինտենսիվացմանը, այդ թվում ՝ խոշոր նախագծերի մշակման եւ իրականացման համար պայմանների ստեղծմանը:  Նշված համաժողովի շրջանակներում 2019 թվականի օգոստոսի 11-12-ը  նախատեսվում է մերձկասպյան պետությունների նորարարական տեխնոլոգիաների միջազգային ցուցահանդեսի անցկացում, որը կոչված է դառնալու կենտրոն գործարար կապերի հաստատման և տնտեսության տարբեր ոլորտներում նոր տեխնոլոգիաների, ծառայությունների և լուծումների հետ ծանոթանալու համար, ներառյալ վառելիքաէներգետիկ ոլորտը, տրանսպորտը և լոգիստիկան, արդյունաբերությունը, առևտուրը, զբոսաշրջությունը և շատ այլ ոլորտներ: