Արմինֆո. Հայաստանի մտավորականների խորհուրդը բաց նամակով դիմել է երկրի կառավարությանը` մտահոգություն հայտնելով կառավարության կողմից հանքարդյունաբերությունը որպես երկրի զարգացման գերակա ճյուղերից մեկը հայտարարելու առնչությամբ: ԱրմԻնֆո-ին տրամադրված բաց նամակի տեքստում, մասնավորապես, ասվում է.
«Հայաստանի տարածքում արդեն շահագործվում է շուրջ 400 հանքավայր, այդ թվում 23-ը՝ մետաղային: Ընդ որում այդ ցուցանիշները անընդհատ աճի միտում ունեն, քանզի տրամադրվում են նորանոր հանքերի շահագործման թույլտվություններ: Պատկերը լրացնում են 22 պոչամբարները, որոնք աղտոտում են շրջակա միջավայրը ծանր մետաղներով և այլ թունավոր նյութերով, ինչպես նաև հանդիսանում են տեխնածին աղետների հնարավոր կենտրոններ: Պետությանը հասանելիք շահույթի առումով նշված գործունեության տնտեսական օգուտն աննշան է, տարեկան կազմելով ՀՆԱ-ի ընդամենը 2,5-2,9%: Սակայն, էկոլոգիական, հետևաբար և բնակչության առողջության համար ռիսկերը, հատկապես մետաղային հանքերի պարագայում, հսկայական են: Այդ մասին են վկայում թե պաշտոնական բնապահպանական մոնիտորինգի և առողջապահական վիճակագրական տվյալների համադրումն ու վերլուծությունը, թե հատուկ իրականացված գիտահետազոտական աշխատանքները: Այսպես, ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնում, Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում, “Քանաքեռ-Զեյթուն” ՓԲԸ Հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների ԳՀԻ-ում, Երևանի Պետական համալսարանում կատարված ուսումնասիրությունները բացահայտում են էկոհամակարգային շղթայի՝ հող-ջուր-օդ-բույս, հետևաբար և սննդի աղտոտվածությունը ծանր մետաղներով, ինչպես նաև ազդակիր համայնքների բնակչության առողջության ցուցանիշների վատթարացումը, հատկապես նորագոյացությունների և արյան շրջանառության հիվանդությունների պարագայում: Բավական է նշել, որ առավել ռիսկային գոտիներում բնակվող երեխաների արյան և մազերի մեջ հայտնաբերվել է ծանր մետաղների բարձր պարուկանություն: Խիստ մտահոգություն է հարուցում նաև այն փաստը, որ համաձայն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների Հայաստանն այն երկրների շարքում է, ուր վերջին տարիներին քաղցկեղից մահացության ցուցանիշը շատ բարձր է: Փաստ է, որ երևույթն ուղղակիորեն կախվածության մեջ է նաև էկոլոգիական իրավիճակից: 2017թ. ՀՀ Կառավարության կողմից հաստատվել է ՀՀ-ում հանքարդյունաբերության զարգացման հայեցակարգը, ուր բավականին օբյեկտիվորեն գնահատված է երկրում ստեղծված էկոլոգիապես անբարենպաստ իրավիճակը և նույնիսկ նշված է, որ ոլորտում բացակայում է որևէ դրական փոփոխություն: Գործունեությունը շարունակվում է խորացնելով էկոլոգիական և առողջապահական ռիսկերը: Դասեր չեն քաղվել նույնիսկ Թեղուտի հանքի շահագործման և դադարեցման խիստ բացասական օրինակից, երբ բոլոր կանխատեսվող վտանգները վատագույնս դրսևորվել են, իսկ այսպես կոչված սոցիալ-տնտեսական օգուտները հօդս ցնդել:
Առանձնահատուկ շեշտում ենք՝ երկրի սահմանափակ տարածքում պարզապես անհնար է զուգակցել Հայաստանի զարգացման առաջնահերթ ճանաչված ուղղությունները` հանքաարդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունն ու զբոսաշրջությունը: Անընդհատ ավելացող հատկապես մետաղային բաց հանքերի քանակը և պոչամբարները, որոնք թունավորում են շրջակա միջավայրը, հատկապես՝ ջրային ռեսուրսները, ուղղակի խորընդոտ են գյուղատնտեսության՝ առաջին հերթին՝ էկոլոգիապես մաքուր գյուղատնտեսական ապրանքների արտադրությանը և զբոսաշրջության զարգացմանը:
Դիմում ենք ՀՀ Ազգային ժողովին և կառավարությանը. կասեցնել շրջակա միջավայրի համար հատկապես վտանգավոր մետաղային հանքերի շահագործումը և նոր թույլտվությունների տրամադրումը, անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել վնասված և աղտոտված տարածքների վերականգնման և բնությանը հասցված վնասը փոխհատուցելու ուղղությամբ՝ առաջնային համարելով Լոռու և Սունիքի մարզերը, ուսումնասիրել ազդակիր համայնքների առողջապահական, սոցիալական վիճակի բնութագիրը և դրա հիման վրա բնակչությանը ցուցաբերել ամբողջական աջակցություն, պատասխանատվության ենթարկել բնությանը և տեղի բնակչությանը վնաս հասցրած մասնավոր ձեռնարկություններին: Ակնկալում ենք համապարփակ պատասխան՝ օրենքով նախատեսված ժամկետում՚:
Մտավորականների խորհրդի անունից բաց նամակի ներքո ստորագրել են բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ազատ Եղիազարյանը, աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Կարինե Դանիելյանը, արտակարգ ու լիազոր դեսպան, Հայ-ռուսական համալսարանի համաշխարհային քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների ամբիոնի վարիչ
Ասրման Նավասարդյանը, քանդակագործ Ֆերդինանդ Առաքելյանը, քիմիական գիտ. Թեկնածու Ռոլանդ Ավետիսյանը, Հայաստանի հելիոֆիկացիայի ծրագրի հեղինակ, տեխ.գիտություննրի.դոկ. Վահան Համազասպյանը, պատմաբան-քաղաքագետ, ՌԴ հումանիտար գիտ. ակադեմիայի անդամ, պրոֆեսոր Արմեն Հովսեփյանը, Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ, <<Քաղաքակրթությունների երկխոսություն>> ազգային կենտրոն ՀԿ ղեկավար Արամ Սարգսյանը:
Փորձագետ . Հայաստանում ընդդիմադիր գործիչների ձերբակալությունը սոցիալական ցանցերում գրառումների համար հանրությանը վախեցնելու և այլախոհությունը ճնշելու համակարգված փորձ է
Ադրբեջանագետ. Մինչ Ադրբեջանն իր սերնդին պատրաստում է պատերազմի, Ալիևի օգնականը կոչ է անում Հայաստանին պատրաստել հայ հասարակությանը «խաղաղության»
Թուրքագետ. Ադրբեջանը երբեք, ոչ մի պարագայում չի դադարի հայ ժողովրդի վրա ճնշում գործադրելուց
Քաղաքագետ. Մենք պետք է հեռանանք «երբ» հարցից և այն փոխարինենք ավելի կարևոր հարցերով
Միջազգային իրավունքի մասնագետ. Ադրբեջանը մտադիր է դատական գործընթաց սկսել Հայաստանի դեմ՝ դատապարտելով հայ բանտարկյալներին
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ
Երևանի քաղաքապետարանում քննարկում են քաղաքում valet-parking համակարգի ներդրման հնարավորությունը
Փորձագետ. Օկուպացված Արցախում օտարերկրյա դեսպանների ներկայությամբ հայկական մշակույթի «աղվանացումը» ցեղասպանություն է
Քաղաքագետ․ Եթե ռուս-հայկական հարաբերությունները կործանվեն, ապա Ռուսաստանի տեղը կզբաղեցնի Թուրքիան
Քաղաքագետ. Հայ հանրությունը պարզապես պարտավոր է էապես փոխել հանրային քննարկման և պայքարի ողջ բովանդակությունը
Ադրբեջանում քրիստոնյա գերիների մաշկից այրելով հեռացնում են խաչերի պատկերներով դաջվածքները. իրավապաշտպան
Պուտին. Պրահայում Հայաստանի կողմից Ղարաբաղի ճանաչումը որպես Ադրբեջանի մաս Ռուսաստանի դիրքորոշմանը այս հարցում տվել է երկիմաստ բնույթ
Պուտինը նշել է, որ Հայաստանի կողմից ԵՄ-ին անդամակցության մասին օրենքի ընդունումը նշանակում է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու մասին հայտարարություն։
Գ. Ծառուկյան. Չի կարելի պարզապես ապրել խոզի պես, մտածել միայն քո սեփական շահերի մասին և անտարբեր լինել քո երկրի և ժողովրդի հոգսերի նկատմամբ
