Հայաստանի նախագահ. Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության չլուծված լինելն  Արցախի բնակչության իրավունքների  վրա  որևէ  ազդեցություն  չպետք  է  ունենա

Արմինֆո. Արդեն  տարիներ  շարունակ  հայատյացությունը  Ադրբեջանում դարձել է պետական քաղաքականության  հիմնարար  և  բաղկացուցիչ  մաս:  Այդ մասին հայտարարել է ՀՀ նախագահ  Սերժ  Սարգսյանը  սեպտեմբերի 19-ին Նյու Յորքի ՄԱԿ  կենտրոնակայանում  Գլխավոր ասամբլեայի 72-րդ  նստաշրջանին իր ելույթում:

«Ես արդեն հինգերորդ անգամ եմ հանդես գալիս այս բարձր ամբիոնից և կրկին ստիպված եմ խոսել Լեռնային Ղարաբաղի  հակամարտության  մասին:  Կգերադասեի  խոսել  խաղաղության, առաջընթացի և համագործակցության  մասին,  սակայն,  ցավոք,  մենք այդ  փուլից դեռ շատ հեռու ենք: Ուստի, պարտքս եմ համարում  բացատրել,  թե  ինչու  ենք  այդքան  հեռու այդ բաղձալի հանգրվանից՚, - նշել է Հայաստանի նախագահը:

Նա հիշեցրել է, որ Արցախի  ժողովրդի  ինքնորոշման  պայքարի  նոր  փուլը  մեկնարկեց  գրեթե 30 տարի առաջ: «Ի պատասխան Արցախի  հայության  ինքնորոշման  անքակտելի  իրավունքի իրացման խաղաղ կոչերի և այդ ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերի՝  Ադրբեջանը  դիմեց ուժի կիրառման: Պաշտոնական  Բաքվի  այդ  քաղաքականության  գագաթնակետն  էին  Ադրբեջանի  հայ բնակչության  ջարդերը, էթնիկ զտումներն ու  զանգվածային տեղահանումները: Երբեմնի հայաբնակ ամբողջ շրջաններ հայաթափվեցին, իսկ Ադրբեջանի կառավարությունն էլ շարունակում է  հետևողականորեն ոչնչացնել  իր  վերահսկողության ներքո գտնվող  հայկական  հսկայական  մշակութային  և  հոգևոր  ժառանգությունը:

Ակնհայտ է, որ այդ պայմաններում Արցախի ժողովուրդն այլ ընտրություն չուներ, քան 

ինքնապաշտպանության դիմելը: 1992-1994  թվականների  ծանր  պատերազմը,  դրա  հետևանքները  և    այնուհետև  ծավալված  բանակցությունները Ադրբեջանի  համար  որևէ  դաս  չեղան:  Անցած  տարվա  ապրիլին  Ադրբեջանի  սանձազերծած  քառօրյա  պատերազմն ապացուցեց,  որ  Ադրբեջանը  շարունակում է  հետապնդել  Արցախի  ժողովրդին  բնաջնջելու իր նպատակը:

2016 թվականին ծավալված ռազմական գործողությունների ընթացքում Ադրբեջանի 

զինված  ուժերը  կատարել  են պատերազմի  մի  շարք  հանցագործություններ քաղաքացիական բնակչության  և  ռազմագերիների  հանդեպ:  Այստեղ չեմ  կարող  չնշել,  որ նման վայրագություն կատարած մի զինծառայող արժանացավ պետական բարձր 

պարգևի: Այդ  պարգևը  նրան  տեսախցիկների  առջև  հանձնեց  անձամբ  Ադրբեջանի  նախագահը:

Արդեն տարիներ շարունակ հայատյացությունը Ադրբեջանում դարձել է պետական 

քաղաքականության հիմնարար  և  բաղկացուցիչ  մաս:  Այն  խորապես  արմատավորվել է  դպրոցական դասագրքերում և թունավորում է այդ  երկրի  երիտասարդ  սերնդի  մտածողությունը: Արդեն տարիներ շարունակ այդ մասին ահազանգում են ռասիզմի  և  այլատյացության հարցերով զբաղվող մի շարք մասնագիտական միջկառավարական և ոչկառավարական կազմակերպություններ:

Այս ամենը մեզ բերում է այն համոզման, որ Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրացումը կենսական նշանակություն  ունի:  Այս  հարցում  ես  արտահայտում  եմ  ոչ միայն  Հայաստանի  և  Արցախի,  այլև  ողջ  աշխարհի հայության  միասնական  տեսակետը:  Այս  ուղերձը ես բերում  եմ  Երևանից,  որտեղ  այս  օրերին  կայանում  է  Հայաստան-սփյուռք համաժողովը: Բոլորը  պետք  է  գիտակցեն,  որ  այժմ  Ադրբեջանը  ժողովրդավարական ուղիով զարգացող Արցախի համար պարզապես  միջնադարյան  հետամնացության խորհրդանիշ է: Ադրբեջանը  չունի  իրավական  և  բարոյական  որևէ  հիմք Արցախի հանդեպ հավակնություն ներկայացնելու համար: Արցախը  երբեք  անկախ  Ադրբեջանի մաս չի կազմել, ուստի արդար չեն այդ պետական շրջանակին Արցախը բռնակցելու ձգտումները՚, - ընդգծել է ՀՀ նախագահը:

Նա հայտարարել է, որ Ազատ Արցախն այսօր կայացած ժողովրդավարական 

հասարակություն է: «Մեր ընդհանուր կարգախոսը և հանձնառությունը՝  «Ոչ ոք չպետք է անտեսվի»,  պետք  է  դառնա  Միավորված  ազգերի  այս  ընտանիքի գործունեության անկյունաքարը: Հենց այդ պատճառով էլ, վստահ եմ, Արցախի  ժողովուրդը  երբեք չի մեկուսացվի կայուն զարգացման նպատակների իրականացումից:

Խորապես համոզված եմ, որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության չլուծված լինելն 

Արցախի բնակչության իրավունքների  վրա  որևէ  ազդեցություն  չպետք  է  ունենա։  Խոսքս առաջին հերթին յուրաքանչյուր մարդ էակի համար  անօտարելի  իրավունքի  մասին է: Խոսքս  կյանքի իրավունքի մասին է, հանրային կյանքը կազմակերպելու իրավունքի մասին է, սեփական իշխանությունը ազատ ձևավորելու իրավունքի մասին է, 

արտաքին  աշխարհի  հետ ազատ  հաղորդակցվելու  և բազմաթիվ  այլ  իրավունքների մասին է։ Հայաստանը  հետևողականորեն  նպաստել և նպաստելու է  Արցախի  ժողովրդի  կյանքի բարելավմանը,  նրա կայուն և ժողովրդավարական  զարգացմանը:  Ոչ ոք իրավունք  չունի  խոչընդոտելու  նշված  ուղղություններով իրականացվող  նախաձեռնություններին և ծրագրերին:  Արցախի  իրավական  կարգավիճակը,  իսկ ավելի ստույգ՝ միջազգային  իրավական  ճանաչման  բացակայությունը,  խոչընդոտ  չէ  այնտեղ ապրող կանանց և տղամարդկանց իրավունքների իրացման համար։

Մենք համոզված ենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորում այլընտրանք չունի: Այժմ  այս  բարձր  ամբիոնից  ես  վերահաստատում  եմ  մեր  հանձնառությունն  այդ առումով: Միևնույն  ժամանակ,  բոլորը պետք է գիտակցեն,  որ Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդիրը մարդու իրավունքների խնդիր է:  Այն  կարող է  լուծվել միայն մարդու հիմնարար և անօտարելի իրավունքներից մեկի՝ ժողովրդի ազատ

ինքնորոշման միջոցով: Կարգավորման  ինչ  տարբերակի  էլ  հանգենք,  միևնույն է, Արցախի  Հանրապետությունը  չի  կարող  ունենալ  ավելի ցածր  կարգավիճակ  և վայելել  ավելի քիչ ազատություն, քան այսօր ունի: Ադրբեջանը պետք է ճանաչի և հարգի Արցախի  ժողովրդի կողմից իր ապագան ազատ կամարտահայտությամբ որոշելու իրավունքը, իսկարցախահայության անվտանգությունը պետք է երաշխավորված լինի բոլոր հնարավոր միջազգային և ներքին մեխանիզմներով: Մնացած  բոլոր  հարցերն  ածանցյալ են:  Մնացած  բոլոր հարցերը կգտնեն իրենց տրամաբանական և արդար լուծումը՝  խնդրի  կարգավորմանը  զուգահեռ՚, - հայտարարել է նախագահը: