Կանխատեսում. Աբխազիայով երկաթուղային տարանցման վերսկսումն զգալիորեն կթուլացնի Հայաստանի ադրբեջանաթուրքական շրջափակման աքցանը

Արմինֆո. Այն, որ Ռուսաստանն ու Վրաստանը, ըստ երևույթին, լրջորեն ձեռնամուխ են եղել առևտրատնտեսական հարաբերությունների հաստատման և զարգացման ուղիների որոնմանը, այդ ոլորտի որոշումները չշաղկապելով Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի կարգավիճակի հարցի քաղաքական կարգավորման, ինչպես նաև նրանց տարածքներում ռուսական զորքերի  առկայության հետ, չափազանց ուշագրավ է: ԱրմԻնֆո-ին այդպիսի կարծիք է հայտնել անկախ վերլուծաբան, ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանը:

Փետրվարի 8-ին Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Գրիգորի Կարասինը հայտարարել է, թե Վրաստանով նոր տարանցիկ միջանցք բացելու համար մնացել է վերջին, ամենադժվար քայլը, ընդգծելով, որ 2011 թվականի համաձայնագրերի իրագործմամբ շահագրգռված են ոչ միայն Ռուսաստանն ու Վրաստանը, այլև` Հայաստանը:

«Այդ ուղղությամբ փոխըդնունելի լուծումներ գտնելն, անկասկած, ձեռնտու կլինի բոլոր շահագրգիռ կողմերի համար, քանզի կնվազեցնի մի կողմից` Ռուսաստանի, Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի և, մյուս կողմից` Վրաստանի միջև հարաբերություններում առկա ընդհանուր ռազմաքաղաքական լարվածության մակարդակը», - նշել է նա:

Վերլուծաբանը նաև կարծում է, որ այդ սցենարի իրագործումը կխթանի ողջ Մեծ Կովկասի տարածաշրջանի տնտեսական կյանքի աշխուժացումը և, վաղ թե ուշ, կարող է խթան հաղորդել Ռուսաստանից դեպի Իրան բեռների միջանցիկ փոխադրմանը Վրաստանով և Հայաստանով տարանցմամբ` ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցչի նախանշած բոլոր երեք երթուղիներով:

Կարասինը հայտարարել է երեք միջանցքների գործարկման հնարավորությունը քննարկելու մասին: Դրանցից մեկն սկսվում է Սոչիի մոտից և, անցնելով Աբխազիայով, ավարտվում Զուգդիդում: Երկրորդն սկսվում է Հյուսիսային Օսիայի Նար գյուղի մոտ և, անցնելով Հարավային Օսիայով, ավարտվում է Գորիում, իսկ երրորդը` Կազբեգի հսկիչ անցակետից Վերին Լարս:

«Մեզ, իհարկե, առաջին հերթին, պետք է հետաքրքրի երկաթուղային տարանցման բացումն Աբխազիայով, քանի որ այդ դեպքում Հայաստանի ադրբեջանաթուրքական շրջափակման աքցանը, եթե լիովին չչեզոքացվի, ապա, գոնե, զգալիորեն կթուլանա», - ամփոփել է վերլուծաբանը:

ՌԴ ԱԳ փոխնախարար Գրիգորի Կարասինի և Վրաստանի վարչապետի Մոսկվայի հետ կապերի գծով հատուկ ներկայացուցիչ Զուրաբ Աբաշիձեի Պրահայում կայացած հանդիպումն ավարտվել է «Առևտրային միջանցքների մասին» 2011 թ. պայմանագիրը կյանքի կոչելու վերաբերյալ որոշմամբ: Կարասինը, մասնավորապես, հաղորդել է «գործնական բնագավառում լուրջ առաջընթացի» մասին:

Նրա հավաստմամբ, կողմերը որոշել են քննարկել միայն այն հարցերը, որոնք, սկզբունքորեն, կարելի է լուծել «առանց անցնելու կարմիր գծերը»՝  Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի կարգավիճակը, ինչպես նաև  դրանց տարածքում ռուսական զորքերի առկայությունը:  Նման համակարգը կողմերին թույլ կտա շրջանցել սահմանին բեռների մաքսային ձևակերպման նրբանկատ հարցը, ինչպես նաև գործարկել Հարավային Օսիայով անցնող ավտոմայրուղին, ինչը հատկապես կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ երկիրը Ռուսաստանի հետ կապող Ռազմավիրական ճանապարհը հաճախ փակվում է եղանակային պայմանների պատճառով: