Երեքշաբթի, 10 Մայիսի 2016 08:51

Степанян Давид

Անդրեյ Արեշև. Դժվար է ինչ-որ բան լրջորեն քննարկել, երբ առաջնագծում մարդիկ են զոհվում

Անդրեյ Արեշև. Դժվար է ինչ-որ բան լրջորեն քննարկել, երբ առաջնագծում մարդիկ են զոհվում

ՌԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի և Ուրալ-Պովոլժիեի ուսումնասիրման կենտրոնի փորձագետ Անդրեյ Արեշևն ԱրմԻնֆո-ին հարցազրույցում մեկնաբանում է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման շուրջ վերջին ազդակները, ինչպես նաև կողմերի դիրքորոշումները՝ աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների և տարածաշրջանում գերտերությունների շահերի համատեքստում:

 

Ելույթ ունենալով ՀՀԿ խորհրդի նիստում՝ նախագահ Սերժ Սարգսյանը  Ղարաբաղի շուրջ բանակցությունների վերսկսումը պայմանավորեց վստահության մեխանիզմների ներդրմամբ, հասցեական հայտարարուրթյուններով և Արցախի ժողովրդի նկատմամբ նոր ագրեսիայից և ահաբեկչական գործողություններից Ադրբեջանի հրաժարվելու երաշխիքով: Բաքվի դիրքորոշումն անփոփոխ է՝ ամեն ինչ ու հիմա: Ձեր կարծիքով, նման պայմաններում ի՞նչ բանակցությունների մասին այսօր կարելի է խոսել:

 

Դե-ֆակտո վերսկսված ռազմական գործողությունների իրավիճակում հաշտության բանակցությունների հեռանկարն, իրոք, չափազանց անորոշ է թվում: Իսկ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի վերջին հայտարարությունը հստակ վկայում է այն մասին, որ հարձակում կարելի է սպաել ամեն պահի: Ստեղծված իրավիճակում անհրաժեշտ են արտակարգ միջոցառումներ, որոնք նպատակաուղղված լինեն հրադադարի ռեժիմի դիտարկմանը` Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում հրադադարի շուրջ 1994 թվականի  և վստահության միջոցների ամրապնդման շուրջ 1995 թվականի գործող անժամկետ համաձայնագրերին համապատասխան: Նման միջոցառումների անհապաղ անհրաժեշտության մասին բազմիցս նշել են Ռուսաստանի ԱԳՆ-ում: ԱՄՆ Պետդեպարտամենտում նույնպես ելնում են հակամարտությունը քաղաքական ճանապարհով և փոխզիջումների միջոցով լուծելու անհրաժեշտությունից: Մնում է հուսալ, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները լիովին գիտակցում են, թե երկրներից որն է արգելակում բանակցային գործընթացը: Բաքուն իր գործողություններով,  փաստորեն, մերժում է ԵԱՀԿ երեք սկզբունքներից երկուսը, որոնց համաձայն, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը պետք է կարգավորվի, ներառյալ ուժի կամ ուժի սպառնալիքի չկիրառման հիմնարար սկզբունքը: Բացի այդ, բարդ վիճակում են հայտնվել միջազգային միջնորդները և, առաջին հերթին, Ռուսաստանը, ինչը լրացուցիչ բարդացնում է առանց այդ էլ չափազանց բարդ իրավիճակը:

 

ՀՀ ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը հերթական անգամ հաստատել է Երևանի դիրքորոշումը, ըստ որի՝ առանց Ստեփանակերտի դիրքորոշումը հաշվի առնելու, հակամարտության կարգավորումը հնարավոր չէ: Մադրիդյան և կազանյան փաստաթղթերում այդ կարծիքը չի հիշատակվում: Այս առումով կարելի՞ է արդյոք խոսել Բաքվի քառօրյա ագրեսիայից հետո նախկին պայմաններով բանակցություններից Երևանի հրաժարման մասին:

 

Հայկական կողմը երբեք չի հրաժարվել բանակցային գործընթացից` հայտարարելով ճանապարհի իր մասն անցնելու պատրաստակամության մաին: Չկայացած «կազանյան պայմանավրովածություններիե շրջանակներում այսպես կոչված «անվտանգության գոտու՚ տարածքներից զորքերի մասնակի դուրս բերմանը համաձայնությանը, ինչը չափազանց հիվանդագին կընկալվեր հայ հասարակության շրջանում, հատկապես, Լեռնային Ղարաբաղում, միանգամայն որոշակի վկայում է այդ մասին: Սակայն ստեղծված իրավիճակում բանակցությունները նախկին պայմաններով, իհարկե, հազիվ թե հնարավոր են: Ընդհանրապես, դժվար է ինչ-որ բան լրջորեն քննարկել, երբ առաջնագծում մարդիկ են զոհվում, իսկ հակառակ կողմն իր ագրեսիվ ձգտումները չի թաքցնում: Այժմ Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները, փաստորեն, ԵԱՀԿ Մինկի խմբի շրջանակում վարվող խորհրդատվությունների մասնակից են: Ընդ որում, անշուշտ, այդ իրադրությունը պաշտոնականացնելու ամեն մի փորձ բախվում է և կբախվի պաշտոնական Բաքվի կոշտ դիրքորոշմանը:

 

ՀՀ կառավարությունը մայիսի 5-ի նիստում հավանություն է տվել «Արցախի Հանրապետությունը ճանաչելու մասին՚ օրինագծի վերաբերյալ եզրակացությանը:  Կիսվեք իրավիճակի և, գլխավորը, նման քայլի հնարավոր բացասական և դրական հետևանքների  Ձեր տեսլականով:  

 

Պաշտոնական Երևանի դիրքրոշումն, ընդհանուր առմամբ, մնում է նախկինը, և ԼՂՀ ճանաչման հարցը կարդիականանա միայն Ադրբեջանի կողմից ռամական գործողությունների նոր սրացման դեպքում: Ըստ երևույթին, այդ հարցի վերաբերյալ դրական որոշում կայացնելու պատրաստակամությունն այսօր ավելի ակնհայտ է, քան երբև նախկինում: ԼՂՀ ճանաչման մասին օրինագծին կառավարության եզրակացության համաձայն, այդ օրենքի ընդունումը պայմանավորվում է Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև բանակցությունների արդյունքներով, որոնք պետք է հաշվի առնեն իրավիճակի հետագա զարգացումը, այդ թվում` նաև արտաքին գործոնները: Ընդ որում Երևանը դուրս չի գալիս բանակցային գործընթացից` այդ «պատվավորե իրավունքը տրամադրելով մյուս կողմին: Ինչ վերաբերում է կարճաժամկետ և միջնաժամկետ հեռանկարին, առավել հավանական է թվում Երևանի և Ստեփանակերտի միջև շփումների ամրապնդում` երկկողմ փոխգործակցության արդեն գոյություն ունեցող մեխանիզմների շրջանակում: Ընդ որում, հարկավոր է նկատի ունենալ, որ այսօրվա  դրությամբ ստատուս-քվոյի փոփոխումը կապված է ոչ թե պաշտոնական Երևանի գործողությունների, այլ, նախևառաջ, հակառակ կողմի ռազմական գործողություններ սանձազերծելու որոշման հետ:

Իրավիճակը համեմատաբար խաղաղ հուն վերադարձնելու համար անհրաժեշտ է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների կոնսոլիդացված դիրքորոշում: Այդ առնչությամբ ուշադրությունը կհրավիրեի նախկին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հոդվածում նշված հանգամանքին, որի համաձայն, «աշխարհը` ի դեմս Մինսկի խմբի համանախագների և անձամբ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախագահների, արդեն ճաանաչել է Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը հանրաքվեի ճանապարհով՚:

Միևնույն ժամանակ, Տեր-Պետրոսյանը ճիշտ է նշում, որ «միակողմանի ճանաչումը, եթե այն ապահովագրված չէ ՄԱԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի կամ երկու գերտերություններից մեկի աջակցությամբ, հղի է անկանխատեսելի և աղետալի հետևանքներով: Ազգային փոքրամասնությունների անկախություն ստանալու բոլոր հաջողված նախադեպերը` Էրիթրեա, Արևելյան Թիմոր, Կոսովո, Հարավային Սուդան, Ղրիմ, Աբխազիա, Հարավային Օսիա, տեղի են ունցեել բացառապես նման աջակցության առկայության շնորհիվ: Այդ առնչությամբ անհրաժեշտ է Հայաստանի քաղաքական գործիչների և դիվանագետների ավելի ակտիվ աշխատանք: Հուսով եմ՝ այդ ուղղությամբ կլինեն որոշակի քայլեր: Իսկ հակասական հայտարարությունները և փոխբացառող մեկնաբանությունները, որոնք նույնպես երբեմն ստիպված ենք լսել, անշուշտ, կարող են լինել դիվանագիտական գործիքակազմի մի մասը: Սակայն դրանք աշխատում են միայն այն դեպքում, եթե ենթարկվում են իրական նպատակի, այլ ոչ թե շփոթմունքի կամ իրենց մասին հիշեցնելու ոմանց ձգտման հետևանք են:  

 

ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը խոստովանեց, որ Հայաստանը որևէ հույս չի կապում ՀԱՊԿ գծով դաշնակիցների հետ: ԵՏՄ անդամներ Ղազախստանի և Բելառուսի ոչ միանշանակ աջակցությունն ալիևյան ռեժիմի ագրեսիվությանն իր հերթին ցույց տվեց ԵՏՄ երկրների և Երևանի միջև փոխհամաձայնության բացակայությունը: Եվ այս ամենը՝ Հայաստանի ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանի պասսիվության և Հայաստանում հակառուսական տրամադրությունների աճի լույսի ներքո: Ելնելով այս ամենից՝ թվում է, թե Ռուսաստանին արդեն պետք չեն հետխորհրդային տարածությունում ինտեգրացիոն նախագծերը: Ունե՞ք արդյոք հակառակ փաստարկներ:

 

ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ շրջանակներում հենց նույն փոխհամաձայնության բացակայությունը վերաբերում է ոչ միայն ղարաբաղյան հարցին: Սիրիայում ռուսական ՌՏՈՒ հակաահաբեկչական գործողության մեկնարկից հետո նույն ՀԱՊԿ համատեղ հայտարարություն չեղավ, քանզի որոշումներն այնտեղ կայացվում են փոխհարաձայնությամբ: Ըստ երևույթին, անդամակցելով ինչ-որ ռազմաքաղաքական դաշինքի, յուրաքանչյուր երկիր ղեկավարվում է, նախևառաջ, պրագմատիկ նկատառումներով և, ի դեպ, Հայաստանը բացառություն չէ: ՀԱՊԿ շրջանակում որոշ մեխանիզմներ թույլ են տալիս ամրապնդել Հայաստանի ռազմական անվտանգությունը, և, հազիվ թե, որևէ մեկը դրանից հրաժարվի, բացառությամբ որոշ դատարկաբանների վայնասունը, ովքեր ոչ մի իրական այլընտրանք չեն առաջարկում: Մայիսի սկզբին

Հայաստանի ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը հաստատեց վերջերս հատկացված ռուսական վարկով սպառազինությունների և ռազմական տեխնիկայի մատակարարումների սկսումը: Վերջերս հարցազրույցում պաշտպանության առաջին փոխնախարար Դավիթ Տոնոյանը նշեց Երևանի կողմից սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի ձեռքբերման հարցում ինչ-որ խոչընդոտների բացակայության մասին: Հուսանք, որ կլինեն նաև տարբեր մակարդակի ռուս-հայկական հարաբերություններում վստահության մթնոլորտի ամրապնդմանն ուղղված այլ քայլեր:Իսկ ինչ վերաբերում է հայ հասարակության շրջանում արհեստականորեն բորբոքվող հակառուսական տրամադրություններին, ապա դրանք բավականին վտանգավոր բյույթ են կրում, նախևառաջ, հենց Հայաստանի համար: Իհարկե, ինչպես ցանկացած այլ երկրում, դրանք ոչ միայն սուբյեկտիվ, այլև օբյեկտիվ բնույթի են, քանզի Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքները դեռ մինչև վերջ գիտակցված և իմաստավորված չեն: Ինտեգրացիոն գործընթացները հետխորհրդային տարածքում Ռուսաստանին հարկավոր են իր ազգային-պետական շահերի ապահովման համատեքստում, որոնք լիովին չեն համապատասխանում «արևմտյան գործընկերներիե շահերին: Սեփական հրապուրիչ նախագծի բացակայությունը Մոսկվան երբեմն փորձում է փոխարինել պրագմատիկ լուծումների որոնմամբ: Դա արդյունք է տալիս կարճաժամկետ առումով` հանգեցնելով խնդիրների երկարաժամկետ առումով: Ռուսաստանի գործընկերները, այդ թվում` ԵԱՏՄ գծով, որն ի սկզբանե հանդես եկավ որպես զուտ տնտեսական միավորում, աստիճանաբար ավելի կկողմնորոշվեն դեպի այլ մշակութաքաղաքակրթական ստանդարտներ և արժեքային կողմնորոշիչներ, այդ թվում` էթնիկ: Եվ այստեղ ծագում են բարդ երկընտրանքներ, որոնք այսպես թե այնպես հարկավոր է լուծել: Քանզի, օրինակ, Ղրիմի թաթարների, այսպես կոչված, «մեջլիսիե ղեկավարի հետ Ադրբեջանի նախագահի հանդիպումը Թուրքիայում դժվար է բացատրել ռացիոնալ դրդապատճառներով: Սակայն, եթե ելնենք կողմնորոշիչների «արժեքայինե համակարգից, ապա այդ հանդիպումն ավելի քան օրինաչափ է: Եվ եթե այդ արժեքները, այդ թվում էթնիկ երանգավորում ունեցողները, դրվեն որպես անկյունաքար, ապա ոչ տնտեսական կապ չի օգնի պահպանել ռուս-թուրքական նորմալ հարաբերությունները, ինչպես չօգնեց Ռուսաստանի համար անշահավետ «Աքքույուե նախագիծը: Այսպիսով, Ռուսաստանի կողմից հետխորհրդային տարածքում առաջ մղվող նախագծերին անհրաժեշտ է «երկրորդ շնչառությունե, որը կոչված լինի բացատրելու դրանց գաղափարա-իմաստային արժեքը և գրավչությունը:

 

Ադրբեջանի նախագահը ՙմարտական ծառայությունների համար՚ պաշտոնապես պարգևատրել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակի ժամկետային զինծառայող Քյարամ Սլոյանին գլխատած Ադրբեջանի ԶՈւ զինծառայողին: ՄԱԿ-ի անդամ երկրի կանոնավոր բանակի նման վայրագությունների մասին հակամարտության հայկական կողմից ներկայացված փաստերը միջազգային հանրության լռությանն է արժանացել: Ձեր կարծիքով, ո՞րն է այսօր Իլհամ Ալիևի աշխարհաքաղաքական արժեքը, որին բոլորն այդքան վախենում են նեղացնել:

 

Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ռազմական հանցագործուիթյունների և ՙԻսլամական պետությանը՚ բնորոշ վայրագությունների փաստերը դեռ բավականաչափ գիտակցված չեն ինչպես եվրոպական, այնպես էլ՝ ռուսական հասարակայնության կողմից: Այս առնչությամբ հատկանշական է հարևան Թուրքիայի օրինակը, որի ղեկավարության խաղերը ծայրահեղական ահաբեկչական կազմակերպությունների ղեկավարության հետ երկար ժամանակ թե՛ Եվրոպայի, թե՛ Ռուսաստանի հասարակական ուշադրությունից դուրս էր մնում: Ադրբեջանի իշխանություններն իրենց երկիրը ներկայացնում են որպես էներգետիկ և հաղորդակցական նախագծերի հուսալի և կանխատեսելի մասնակից, սակայն միջազգային ահաբեկչության ուժերի հետ վտանգավոր խաղերը, հատկապես անբարենպաստ սոցիալ-տնտեսական կոնյունկտուրայի լույսի ներքո, կարող են վատ ծառայություն մատուցել Բաքվի իշխանություններին: Մինչդեռ այդ խաղերը կարող են բացասաբար անդրադառնալ Հյուսիսային Կովկասի և, մասնավորապես, Դաղստանի անվտանգության վրա, ինչը չի կարող չանհանգստացնել Մոսկվային: Այդ պատճառով այս կամ այն քաղաքական գործչի արժեքն առաջին հերթին որոշվում է ոչ թե նրա հայտարարություններով, այլ՝ հստակ գործերով: Ռեջեփ Էրդողանի օրինակը, որին մինչ հիմա այդքան վախենում են նեղացնել Եվրոպայում, բայց հիմա արդեն չեն երկմտում քննադատել Ռուսաստանում, այս առնչությամբ բավական ակներև է:

 

Արդյո՞ք ՙքառօրյա՚ պատերազմի ռազմական և, գլխավորը, քաղաքական արդյունքները թույլ են տալիս վերջինիս հեղինակ Իլհամ Ալիևին շարունակել այդ արկածախնդրությունն առաջիկա օրերին: Ի՞նչ հնարավոր սցենարներով կարող է ուղեկցվել Արցախի ժողովրդի նկատմամբ ադրբեջանական հերթական ագրեսիան:

 

Մարտական գործողությունների վերսկսման փորձերը, ցավոք, բացառված չեն ոչ առաջիկա օրերին, ոչ առաջիկա ամիսներին, սակայն ադրբեջանական կողմին հազիվ թե հաջողվի հանկարծակիության գործոն ապահովել: Բացի այդ, ցանկացած ռազմական արկածախնդրություն անխուսափելիորեն կհանգեցնի զոհերի, ավերածությունների և փախստականների ոչ միայն հակառակորդի մոտ, այլև՝ սեփական տարածքում: Իհարկե, կարելի է շարունակել հանգստացնել հասարակությանը ռեպորտաժներով ՝ՙԹերթերում ամեն ինչ հանգիստ է՚ շարքից, սակայն մարտական գործողությունների հերթական էսկալացիայի դեպքում դրանք կարող են այլևս չհամապատասխանել իրականությանը:

Հայկական կողմի գործողության տրամաբանությունը կկայանա Բաքվին եթե ոչ խաղաղության, ապա գոնե հրադադարի պարտադրման մեջ, առանց որի որևէ բանակցություն հնարվոր չէ: Ցավոք, քաղաքական գործիչների ամբիցիաների և ռազմատենչ ելույթների համար հերթական անգամ ստիպված կլինեն վճարել շարքային զինծառայողները և խաղաղ բնակիչները:  

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Երևանի Ռուսական արվեստի թանգարանը 42 տարեկան էԵրևանի Ռուսական արվեստի թանգարանը 42 տարեկան է
Վանաձորում խոշոր ավտովթարի հետևանքով 5 մարդ է տուժելՎանաձորում խոշոր ավտովթարի հետևանքով 5 մարդ է տուժել
Թվային լուծումներ արտարժույթի շուկայում․ IDBank-ը և Rate.Trading-ը՝ DigiTec 2026-ինԹվային լուծումներ արտարժույթի շուկայում․ IDBank-ը և Rate.Trading-ը՝ DigiTec 2026-ին
Թվային լուծումներ՝ մեկ էկոհամակարգում․ IDBank-ը՝ DigiTec 2026-ում               Թվային լուծումներ՝ մեկ էկոհամակարգում․ IDBank-ը՝ DigiTec 2026-ում            
ՆԳՆ. ՆԳՆ առաջնահերթություններից մեկն անչափահասների դեմ հանցագործությունների կանխարգելումն ու նրանց իրավունքների պաշտպանությունն էՆԳՆ. ՆԳՆ առաջնահերթություններից մեկն անչափահասների դեմ հանցագործությունների կանխարգելումն ու նրանց իրավունքների պաշտպանությունն է
Հայաստանի իշխանությունները եւս 1 տարով երկարաձգում են սահմանամերձ շրջանների բնակիչների կոմունալ ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրըՀայաստանի իշխանությունները եւս 1 տարով երկարաձգում են սահմանամերձ շրջանների բնակիչների կոմունալ ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրը
Հայաստանում առաջարկվում է բանակից տարկետում ստացած օտարերկրյա առաջատար բուհերի ուսանողների եւ ասպիրանտների զորակոչային տարիքային շեմը բարձրացնել մինչեւ 32 տարեկանըՀայաստանում առաջարկվում է բանակից տարկետում ստացած օտարերկրյա առաջատար բուհերի ուսանողների եւ ասպիրանտների զորակոչային տարիքային շեմը բարձրացնել մինչեւ 32 տարեկանը
Սամվել Կարապետյան․ Ընդդիմությունը Փաշինյանին իշխանությունից կհեռացնի առանց որևէ գործարքիՍամվել Կարապետյան․ Ընդդիմությունը Փաշինյանին իշխանությունից կհեռացնի առանց որևէ գործարքի
"Արցախ" միությունը պահանջել է փոխել արցախցիների անձնագրերի "ծննդավայր" դաշտում "Ադրբեջան" նշում նախատեսող օրենքը
Զախարովա․ Ոչ Բաքուն, ոչ Երևանը հետ չեն կանչել 2020 թվականի եռակողմ պայմանավորվածությունների ներքո դրված ստորագրություններըԶախարովա․ Ոչ Բաքուն, ոչ Երևանը հետ չեն կանչել 2020 թվականի եռակողմ պայմանավորվածությունների ներքո դրված ստորագրությունները
Մի խումբ ուսուցիչներ բողոքի ակցիա են անցկացրել ԿԳՄՍՆ մոտ՝ ատեստավորման նոր կանոնների պատճառովՄի խումբ ուսուցիչներ բողոքի ակցիա են անցկացրել ԿԳՄՍՆ մոտ՝ ատեստավորման նոր կանոնների պատճառով
Հայաստանը հետաքրքրված է մշակութային հաստատությունների կառավարման Շվեդիայի փորձովՀայաստանը հետաքրքրված է մշակութային հաստատությունների կառավարման Շվեդիայի փորձով
Վահան Հունանյանը գլխավորել է Հայաստանի դեսպանությունը ԼեհաստանումՎահան Հունանյանը գլխավորել է Հայաստանի դեսպանությունը Լեհաստանում
Սևանա լճում սիգի ընդհանուր պաշարը մեկ տարում աճել է 25.6% - ովՍևանա լճում սիգի ընդհանուր պաշարը մեկ տարում աճել է 25.6% - ով
Հայաստանի նախագահը Սամվել Մկրտչյանին նշանակել է ՌԴ-ում երկրի նոր դեսպանՀայաստանի նախագահը Սամվել Մկրտչյանին նշանակել է ՌԴ-ում երկրի նոր դեսպան
Լևոն Տեր-Պետրոսյանն արձագանքել է լրագրողուհու հասցեին Փաշինյանի հարձակումներին և գոհունակություն հայտնել ՀԺՄ հայտարարության առնչությամբԼևոն Տեր-Պետրոսյանն արձագանքել է լրագրողուհու հասցեին Փաշինյանի հարձակումներին և գոհունակություն հայտնել ՀԺՄ հայտարարության առնչությամբ
Հայաստանի վարչապետ․ մենք առաջարկում ենք կոնֆլիկտի ԴՆԹ-ն փոխարինել խաղաղության, զարգացման, բարեկեցության ազատության և անկախության ԴՆԹ-ովՀայաստանի վարչապետ․ մենք առաջարկում ենք կոնֆլիկտի ԴՆԹ-ն փոխարինել խաղաղության, զարգացման, բարեկեցության ազատության և անկախության ԴՆԹ-ով
Հայկական կողմը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների ընտանիքներինՀայկական կողմը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների ընտանիքներին
Փաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանի նոր Սահմանադրության նախագիծը կհրապարակվի նոյեմբերի 23-ինՓաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանի նոր Սահմանադրության նախագիծը կհրապարակվի նոյեմբերի 23-ին
Բաքվում պահվող հայ գերիները դարձել են Նիցցայի պատվավոր քաղաքացիներԲաքվում պահվող հայ գերիները դարձել են Նիցցայի պատվավոր քաղաքացիներ
Հայաստանի ԿԳՄՍ նախարարն միջազգային գործընկերների հետ քննարկել է հանրապետությունում մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնության նախապատրաստումըՀայաստանի ԿԳՄՍ նախարարն միջազգային գործընկերների հետ քննարկել է հանրապետությունում մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնության նախապատրաստումը
Հայաստանն ու Գերմանիան ճշտեցին ժամերը երկկողմ համագործակցության օրակարգի շուրջՀայաստանն ու Գերմանիան ճշտեցին ժամերը երկկողմ համագործակցության օրակարգի շուրջ
Տիգրան Աբրահամյան․ ընդդիմությունը չի վախենում ճնշումից և թույլ չի տա «Ալիևյան Սահմանադրության» ընդունումըՏիգրան Աբրահամյան․ ընդդիմությունը չի վախենում ճնշումից և թույլ չի տա «Ալիևյան Սահմանադրության» ընդունումը
Քաղցը որպես զենք օգտագործելը ցեղասպանություն է. ամերիկացի կոնգրեսականը՝ Արցախի շրջափակման մասինՔաղցը որպես զենք օգտագործելը ցեղասպանություն է. ամերիկացի կոնգրեսականը՝ Արցախի շրջափակման մասին
Հայաստանի փոխվարչապետը և Չեխիայի դեսպանը նշում են մի շարք համատեղ ծրագրերի իրականացման առաջընթացըՀայաստանի փոխվարչապետը և Չեխիայի դեսպանը նշում են մի շարք համատեղ ծրագրերի իրականացման առաջընթացը
Լևոն Քոչարյանն արձագանքել է Փաշինյանի՝ լրագրողուհու հասցեին հնչեցրած վիրավորանքներինԼևոն Քոչարյանն արձագանքել է Փաշինյանի՝ լրագրողուհու հասցեին հնչեցրած վիրավորանքներին
Գերմանիայի ԱԳՆ-ում ամփոփել են Վադեֆուլի այցը ՀայաստանԳերմանիայի ԱԳՆ-ում ամփոփել են Վադեֆուլի այցը Հայաստան
Կենսաթոշակառուների ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրը կարող է երկարաձգվել երեք տարովԿենսաթոշակառուների ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրը կարող է երկարաձգվել երեք տարով
Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը Էստոնիայի դեսպանի հետ քննարկել է երկկողմ համագործակցության խորացման հարցերըՀայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը Էստոնիայի դեսպանի հետ քննարկել է երկկողմ համագործակցության խորացման հարցերը
Երևանի Հաղթանակի զբոսայգում կհայտնվի հիշատակի անկյուն՝ նվիրված Ալբերտ Հովհաննիսյանին և 44-օրյա պատերազմի մյուս զոհված հերոսներինԵրևանի Հաղթանակի զբոսայգում կհայտնվի հիշատակի անկյուն՝ նվիրված Ալբերտ Հովհաննիսյանին և 44-օրյա պատերազմի մյուս զոհված հերոսներին
IODA-ն կոչ է անում Հայաստանի կառավարությանը դադարեցնել օրենքը որպես ընդդիմության դեմ քաղաքական գործիք օգտագործելըIODA-ն կոչ է անում Հայաստանի կառավարությանը դադարեցնել օրենքը որպես ընդդիմության դեմ քաղաքական գործիք օգտագործելը
Հայաստանում կարևորում են անհետ կորած անձանց միասնական ռեգիստրի ձևավորումն ու վարումըՀայաստանում կարևորում են անհետ կորած անձանց միասնական ռեգիստրի ձևավորումն ու վարումը
Տիգրան Բալայանն ավարտում է դիվանագիտական առաքելությունը ԲելգիայումՏիգրան Բալայանն ավարտում է դիվանագիտական առաքելությունը Բելգիայում
Լեբեդևը Երևանի և Բաքվի՝ ԱՊՀ-ում նախագահելու ցանկությունը դրական փոփոխություն է անվանելԼեբեդևը Երևանի և Բաքվի՝ ԱՊՀ-ում նախագահելու ցանկությունը դրական փոփոխություն է անվանել
Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունում «պարզաբանել են», թե ինչու է Արցախից փախստականների համար որպես ծննդավայր նշվում ԱդրբեջանըՄիգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունում «պարզաբանել են», թե ինչու է Արցախից փախստականների համար որպես ծննդավայր նշվում Ադրբեջանը
ՆԳ նախարարն Ռեյկյավիկում քննարկել է մի շարք պետությունների հետ համագործակցության հնարավորություններըՆԳ նախարարն Ռեյկյավիկում քննարկել է մի շարք պետությունների հետ համագործակցության հնարավորությունները
Երևանում կայացել է Հայաստան-Եվրամիություն գործընկերության կոմիտեի 7-րդ նիստըԵրևանում կայացել է Հայաստան-Եվրամիություն գործընկերության կոմիտեի 7-րդ նիստը
Նարեկ Կարապետյան․ հայրենիքից նույնիսկ մեկ կոպեկ գողացողներին պետք է պատժել այնպես, ինչպես պատժում են երեխաներինՆարեկ Կարապետյան․ հայրենիքից նույնիսկ մեկ կոպեկ գողացողներին պետք է պատժել այնպես, ինչպես պատժում են երեխաներին
ՀԺՄ-ը հանդես է եկել հայտարարությամբ վարչապետի մամուլի ասուլիսի ժամանակ լրագրողի հետ տեղի ունեցած միջադեպի առնչությամբՀԺՄ-ը հանդես է եկել հայտարարությամբ վարչապետի մամուլի ասուլիսի ժամանակ լրագրողի հետ տեղի ունեցած միջադեպի առնչությամբ
2027 թվականից Ա. Աբրահամյանի անվան Ռուսական արվեստի թանգարանում կհայտնվի սեփական վերականգնման արվեստանոցը2027 թվականից Ա. Աբրահամյանի անվան Ռուսական արվեստի թանգարանում կհայտնվի սեփական վերականգնման արվեստանոցը
Հաքան Ֆիդան. Թուրքիան շարունակում է կատարել աշխատանքի իր մասը Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության պայմանագրի շուտափույթ ստորագրման համարՀաքան Ֆիդան. Թուրքիան շարունակում է կատարել աշխատանքի իր մասը Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության պայմանագրի շուտափույթ ստորագրման համար
Նախկին պատգամավորը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասին․ ակնհայտորեն բռնաճնշումների նոր փուլ է սպասվում, որն ավանդաբար ուղեկցվում է ազատազրկումներով և խայտառակ արշավներովՆախկին պատգամավորը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասին․ ակնհայտորեն բռնաճնշումների նոր փուլ է սպասվում, որն ավանդաբար ուղեկցվում է ազատազրկումներով և խայտառակ արշավներով
Հայաստանի ՆԳ փոխնախարարը ավստրիացի գործընկերների հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերությունների զարգացման հեռանկարներըՀայաստանի ՆԳ փոխնախարարը ավստրիացի գործընկերների հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերությունների զարգացման հեռանկարները
Պուտինը, Թրամփը եւ Սի  Ծինփինը խաղաղության մասին համատեղ հռչակագիր են ընդունել՝ Շենժենում կայացած հանդիպման արդյունքումՊուտինը, Թրամփը եւ Սի  Ծինփինը խաղաղության մասին համատեղ հռչակագիր են ընդունել՝ Շենժենում կայացած հանդիպման արդյունքում
ՀԱԿ փոխնախագահը հանդես է եկել  Փաշինյանին ուղղված հակաառաջարկով՝ ՀՀ նոր սահմանադրության հարցովՀԱԿ փոխնախագահը հանդես է եկել  Փաշինյանին ուղղված հակաառաջարկով՝ ՀՀ նոր սահմանադրության հարցով
Բագրատ արքեպիսկոպոսը կմնա տնային կալանքի տակԲագրատ արքեպիսկոպոսը կմնա տնային կալանքի տակ
Լրագրողական կազմակերպությունները պահանջել են հետ կանչել ՀՀ արդարադատության նախարարության՝ վիրավորանքի եւ զրպարտության համար փոխհատուցման նվազագույն շեմ սահմանող օրինագիծըԼրագրողական կազմակերպությունները պահանջել են հետ կանչել ՀՀ արդարադատության նախարարության՝ վիրավորանքի եւ զրպարտության համար փոխհատուցման նվազագույն շեմ սահմանող օրինագիծը
Փաշինյանը կմասնակցի G20 գագաթնաժողովինՓաշինյանը կմասնակցի G20 գագաթնաժողովին
ԱԺ պատգամավոր․ ԱՀԿ հետ ձևավորված տևական համագործակցությունն ավելի է սերտանումԱԺ պատգամավոր․ ԱՀԿ հետ ձևավորված տևական համագործակցությունն ավելի է սերտանում
Հայաստանն ու Իտալիան ստորագրել են  պաշտպանական համագործակցության 2027թվականի ծրագիրըՀայաստանն ու Իտալիան ստորագրել են  պաշտպանական համագործակցության 2027թվականի ծրագիրը
Քրիստինե Վարդանյան. Սահմանադրության հարցի վերաբերյալ ընդդիմության նարատիվներն ավելի հասկանալի են հասարակության համար, քան՝ իշխանության դիրքորոշումըՔրիստինե Վարդանյան. Սահմանադրության հարցի վերաբերյալ ընդդիմության նարատիվներն ավելի հասկանալի են հասարակության համար, քան՝ իշխանության դիրքորոշումը
EAFJD. Լեռնային Ղարաբաղի հայերի հիմնարար իրավունքները չեն կարող զոհաբերվել փակ դռների հետևումEAFJD. Լեռնային Ղարաբաղի հայերի հիմնարար իրավունքները չեն կարող զոհաբերվել փակ դռների հետևում
Արգենտինական ընկերությունների ներկայացուցիչներն այցելել են Սուրբ ԷջմիածինԱրգենտինական ընկերությունների ներկայացուցիչներն այցելել են Սուրբ Էջմիածին
Հայաստանի կառավարությունը երկարաձգել է Արցախից բռնի տեղահանված անձանց ժամանակավոր պաշտպանության կարգավիճակի գործողության ժամկետըՀայաստանի կառավարությունը երկարաձգել է Արցախից բռնի տեղահանված անձանց ժամանակավոր պաշտպանության կարգավիճակի գործողության ժամկետը
Փաշինյան․ Սահմանադրության նոր տեքստը նախատեսում է ընդդիմությանը քվոտաների տրամադրում Բարձրագույն դատական խորհրդում և այլ անկախ կոլեգիալ մարմիններումՓաշինյան․ Սահմանադրության նոր տեքստը նախատեսում է ընդդիմությանը քվոտաների տրամադրում Բարձրագույն դատական խորհրդում և այլ անկախ կոլեգիալ մարմիններում
Հովհաննես Հովհաննիսյանը ևս հինգ տարի կշարունակի ղեկավարել Երևանի պետական համալսարանըՀովհաննես Հովհաննիսյանը ևս հինգ տարի կշարունակի ղեկավարել Երևանի պետական համալսարանը
SCI-ի ղեկավար․ Ալիևը ձգտում է ենթարկել Հայաստանն ու ինտեգրել այն թուրք-մուսուլմանական ազդեցության ոլորտինSCI-ի ղեկավար․ Ալիևը ձգտում է ենթարկել Հայաստանն ու ինտեգրել այն թուրք-մուսուլմանական ազդեցության ոլորտին
Ակրոպոլիսի թանգարանում կբացվի նախաքրիստոնեական Հին Հայաստանի ժառանգությանը նվիրված լայնածավալ ցուցահանդեսըԱկրոպոլիսի թանգարանում կբացվի նախաքրիստոնեական Հին Հայաստանի ժառանգությանը նվիրված լայնածավալ ցուցահանդեսը
Փաշինյան. ԵՄ-ԵԱՏՄ ընտրության հարցը ներքին գործընթացների արդյունքում դարձավ օրակարգի հարց․ Ռուսաստանն այստեղ առաջնային դեր չի խաղումՓաշինյան. ԵՄ-ԵԱՏՄ ընտրության հարցը ներքին գործընթացների արդյունքում դարձավ օրակարգի հարց․ Ռուսաստանն այստեղ առաջնային դեր չի խաղում
Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են ավարտել սոցիալական փաթեթի ծրագիրըՀայաստանի իշխանությունները ցանկանում են ավարտել սոցիալական փաթեթի ծրագիրը
Կարդալ ավելին



Մեկնաբանվողներ
Հայաստանն ու Գերմանիան պաշտպանության հարցերով խորհրդակցություններ են անցկացրելՀայաստանն ու Գերմանիան պաշտպանության հարցերով խորհրդակցություններ են անցկացրել
Հայաստանը ցանկանում է 2029 թվականին ընդունել COP-34-ըՀայաստանը ցանկանում է 2029 թվականին ընդունել COP-34-ը
Խոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ինԽոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ին
Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  
Դրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործովԴրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործով
«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով
Զախարովան մեկնաբանել է Զախարովան մեկնաբանել է "իվանների" մասին Շիրակի մարզպետի աղմկահարույց գրառումը
Նիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-իցՆիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-ից
Վիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետոՎիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետո
Փորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջևՓորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջև
Հայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներինՀայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներին
Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալԱրցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականինԼուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնինԴմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներիցՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից